Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орегон штатының округі
County in Oregon, United States
Тилламук округі – АҚШ-тың Орегон штатындағы 36 округтің бірі. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 27 390 адамды құрайды. Округтың орталығы – Тилламук қаласы. Округ Тилламук немесе Килламук халқының құрметіне аталған, бұл тайпа 19-шы ғасырдың басында еуропалық американдықтар келген кезде осы аймақта өмір сүрген. Округ Солтүстік-Батыс Орегон аймағында орналасқан.
Tillamook County is one of the 36 counties in the U. S. state of Oregon. As of the 2020 census, the population was 27,390. The county seat is Tillamook. The county is named for the Tillamook or Killamook people, a Native American tribe who were living in the area in the early 19th century at the time of European American settlement. The county is located within Northwest Oregon.
Тарих
Тилламоктар – Салиш жағалауының ең оңтүстік тармағы. Олар солтүстік туыстарынан чинук тілдерінде сөйлейтін тайпалармен бөлінген. Тилламок атауы чинук тілінен шыққан (Колумбияның төменгі ағысында дамыған сауда жаргоны). Фрэнк Боас айтуынша, «Бұл [Тилламок] Некелим халқы дегенді білдіреді. Соңғы атау Элим жерін, ал Катламет диалектісінде Келим жерін білдіреді. Тилламок атауының басындағы «t» – көптік артиклі, ал соңғы «ook» – чинук тіліндегі көптік жұрнағы –uks». Нехалем шығанағы аумағында бір ауыл болғандықтан, бұл аймақ Некелим (Ne Elim=жекеше) деп аталған. Льюис пен Кларкқа сәйкес, оңтүстік Тилламок шығанағында кем дегенде төрт ауыл болды; оңтүстік шығанағы «T Elim ook» (Элимнің көпше түрі) деп аталды, яғни Элимнің көптеген ауылдары. Чинук тілінде су «chuck» деп, ал салиш тілінде сулы жер «naslex» деп аталады. «Тилламок – көп сулы жер» деген кең таралған аударма 20-шы ғасырда туристік индустрия үшін жасалған туынды есім болып көрінеді. Тилламок округі, Орегон штатындағы 12-ші құрылған округ, 1853 жылдың 15 желтоқсанында құрылды. Округтық заң шығарушы орган бұрын Клатсоп, Ямхилл және Полк округтеріне кірген аумақтан жаңа округ құру туралы актіні бекітті. Шекара өзгерістері Клатсоп округімен (1855, 1870 және 1893), Линкольн округімен (1893), Вашингтон округімен (1893, 1898) және Ямхилл округімен (1887) жасалды. Тилламок округінің артындағы жағалау жотасында 1933 және 1951 жылдар аралығында қайталап болатын орман өрттері – Тилламок өрті болды. 1948 жылы штаттық референдумда өрттенген жерлерді сатып алып, мемлекеттік жерді қалпына келтіру үшін облигациялар шығаруға келісім берілді. 1973 жылдың 18 шілдесінде губернатор Том Макколл мемлекеттік жерлерді Тилламок мемлекеттік орман деп атады. 20-шы ғасырдың соңына қарай қайта отырғызылған өсімдіктер коммерциялық жинауға жетілген деп есептелді.
The Tillamook were the southernmost branch of the Coast Salish. They were separated from their more northern kinsmen by tribes speaking the Chinookian languages. The name Tillamook is of Chinook origin (a trade pidgin, which had developed along the lower Columbia.) According to Frank Boas, "It [Tillamook] means the people of Nekelim. The latter name means the place of Elim, or in the Cathlamet dialect, the place of Kelim. The initial t of Tillamook is the plural article, the terminal ook the Chinook plural ending —uks." Since there was one village in the area of Nehalem bay; the area was referred to as Nekelim (Ne Elim=singular). There were at least four villages on the south Tillamook bay according to Lewis and Clark; the south bay was called "T Elim ook" (the plural of Elim), meaning many villages of Elim. The Chinook word for water was "chuck" and the Salish word for wetland is "naslex". The popular translation of Tillamook as meaning "land of many waters" seems to be 20th century fabrication used in the tourist industry. Tillamook County, the 12th county in Oregon to be organized, was established on December 15, 1853, when the Territorial Legislature approved an act to create the new county out of an area previously included in Clatsop, Yamhill and Polk counties. Boundary changes were enacted with Clatsop County (1855, 1870, and 1893), Lincoln County in 1893, Washington County (1893, 1898), and Yamhill County (1887). The Coast Range behind Tillamook was the scene of a repeated series of forest fires called the Tillamook Burn between 1933 and 1951. In 1948, a state ballot approved the sale of bonds to buy the burned over areas and have the state rehabilitate the lands. The state lands were renamed the Tillamook State Forest by governor Tom McCall on July 18, 1973. By the end of the 20th century, the replanted growth was considered mature enough to be commercially harvested.
Тилламок әскери-әуе базасы
Тилламок әуе базасы 1942 жылдың 1 желтоқсанында АҚШ-тың Тилламок әскери-әуе базасы ретінде қолданысқа берілді. Бұл әуе кемелерін орналастыру үшін пайдаланылған екі ағаш ангар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қолданыстан шығарылып, Тилламок округіне берілді. Ангарлардың бірі (B ангары) ұлттық тарихи ескерткіш және Тилламок әуе мұражайының орналасқан жері. Екінші ангар (A ангары) 1992 жылы өртенді. АҚШ-тың Хебо тауындағы әуе күштері станциясы 1956 жылдан 1980 жылға дейін Ұлы Суық соғыс кезеңіндегі әуе қорғанысының нысаны болды. Тилламокттан оңтүстікке қарай, 3154 фут (961 метр) биіктіктегі Хебо тауының үстінде орналасқан әуе күштерінің радарлары, 689-шы радар эскадрильясы және 14-ші зымырандар туралы ескерту эскадрильясы елдің біртұтас әуе қорғанысының маңызды бөлігі болды. Радарларды қолайсыз ауа-райынан қорғайтын үлкен радиолокациялық дөңгелектер Тилламок округінің көп бөлігінен аспанға қарсы көрінетін. 20 ғасырдың соңында Тилламоктың солтүстігіндегі 101 тас жолы бойындағы құрылыс Уилсон өзенінің тасқын алабының бір бөлігін тосқауылдап, қалада қайта-қайта болатын қысқы су тасқынына ықпал етті. 1950 жылдардың соңына дейін қала шөгіндіні тереңдету үшін кептіргіш пайдаланған.
The Tillamook airbase for blimps was commissioned on December 1, 1942, as U. S. Naval Air Station Tillamook. The two wooden hangars used to house these airships were decommissioned after World War II and deeded to Tillamook County. One of the hangars (Hangar B) is a national historic landmark and the location of the Tillamook Air Museum. The other hangar, (Hangar A) burned down in 1992. The U. S. Mount Hebo Air Force Station was a Cold War air defense installation from 1956 to 1980. Located south of Tillamook, at the top of 3154 feet (961 m) high Mount Hebo, Air Force radars operated by the 689th Radar Squadron and the 14th Missile Warning Squadron were essential parts of the nation's integrated air defenses. The large radomes protecting the radars from adverse weather effects could be seen silhouetted against the sky from most of Tillamook County. Development along U. S. Route 101 to the north of Tillamook during the last part of the 20th century has blocked part of the flood plain of the Wilson River, contributing to repeated winter flooding in the city. Until the late 1950s there was a dredge used by the city to keep the slough's deeper.
География
Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1333 шаршы миль (3452 км²) құрайды, оның ішінде 1103 шаршы миль (2857 км²) құрлық, ал 230 шаршы миль (596 км²) (17%) су алабын құрайды. 1130 метр биіктіктегі Роджерс шыңы округтың ең биік нүктесі және Солтүстік Орегон жағалау қатарының ең биік нүктесі болып табылады.
According to the United States Census Bureau, the county has a total area of 1333 square miles (3,452 km2), of which 1103 square miles (2,857 km2) is land and 230 square miles (596 km2) (17%) is water. At 3,706 feet (1130 m) in elevation, Rogers Peak is the highest point in the county and the highest in the Northern Oregon Coast Range.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша округте 24 262 адам, 10 200 үй шаруашылығы және 6 793 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталмаған. 15 906 тұрғын үй бірлігі болды, олардың орташа тығыздығы көрсетілмеген. Ауданның нәсілдік құрамы: 93,86% ақ нәсілді, 0,22% қара немесе афроамерикандық, 1,19% американдық индейлер, 0,65% азиялық, 0,21% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,89% басқа нәсілдер және 1,98% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 5,13% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 20,1% неміс, 13,3% ағылшын, 10,7% американдық және 8,6% ирландтық тегінен шыққандар. 10 200 үй шаруашылығының 24,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 54,8%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 7,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,4%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 27,9%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 12,6%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,33 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрады. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 22,2%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,5%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 28%, 65 жастан асқандар – 19,8%. Орташа жас 44 жас. Әр 100 әйелге 100,4 еркек шақтап келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 98,1 еркек шақтап келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 34 269 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 197 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 509 доллар, ал әйелдердің 21 555 долларды құрады. Жан басына шаққандағы орташа табыс 19 052 доллар. Отбасылардың 8,1%-ы және халықтың 11,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,4%-ы және 65 жастан асқандардың 8,1%-ы.
As of the census of 2000, there were 24,262 people, 10,200 households and 6,793 families residing in the county. The population density was There were 15,906 housing units at an average density of The racial makeup of the county was 93.86% White, 0.22% Black or African American, 1.19% Native American, 0.65% Asian, 0.21% Pacific Islander, 1.89% from other races, and 1.98% from two or more races. 5.13% of the population were Hispanic or Latino of any race. 20.1% were of German, 13.3% English, 10.7% American and 8.6% Irish ancestry. There were 10,200 households, out of which 24.6% had children under the age of 18 living with them, 54.8% were married couples living together, 7.7% had a female householder with no husband present, and 33.4% were non families. 27.9% of all households were made up of individuals, and 12.6% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.33 and the average family size was 2.82. In the county, the population was spread out, with 22.2% under the age of 18, 6.5% from 18 to 24, 23.5% from 25 to 44, 28% from 45 to 64, and 19.8% who were 65 years of age or older. The median age was 44 years. For every 100 females there were 100.4 males. For every 100 females age 18 and over, there were 98.1 males. The median income for a household in the county was $34,269, and the median income for a family was $40,197. Males had a median income of $31,509 versus $21,555 for females. The per capita income for the county was $19,052. About 8.1% of families and 11.4% of the population were below the poverty line, including 13.4% of those under age 18 and 8.1% of those age 65 or over.
Ауыл шаруашылығы
Сүт шаруашылығы – округтің ең ірі ауыл шаруашылығы салаларының бірі. Тилламок ірімшік фабрикасы округтың ең ірі кәсіпорны және ең ірі жеке жұмыс беруші. Тилламок сүт өнімдерін Батыс аймағында және елдің басқа да аймақтарында табуға болады.
Dairy farming is one of the county's largest agricultural occupations. The Tillamook Cheese Factory is the county's largest business and the largest private employer. Tillamook dairy products are available throughout the west and the rest of the country.
Ағаш
Орегон штаты округ шекарасы ішіндегі жердің 44%-ына ие, көбінесе Тилламук мемлекеттік орманның құрамында. Мемлекеттік орман Тилламук өртінің салдарынан құрылды. Жаңадан отырғызылған орман қарқынды түрде өсіп жетілуде, және жергілікті халық бұл осы аймақтың ағаш өнеркәсібінің жаңаруына көмектеседі деп күтуде. Қазіргі таңда Тилламук округінде үш ағаш өңдеу зауыты жұмыс істейді – біреуі Гарибальдиде, біреуі Тилламокта, ал үшіншісі Тилламоқтың оңтүстігіндегі бұрынғы Әскери-теңіз авиациялық стансасында орналасқан.
The state of Oregon owns 44% of the land inside the county boundaries, mostly as part of the Tillamook State Forest. The State Forest was created as a result of the Tillamook Burn. The reforested burn is rapidly maturing, and there is local expectation that it will assist in the recovery of the local timber industry. Three lumber mills currently operate in Tillamook County—one at Garibaldi, one in Tillamook, and one south of Tillamook at the former Naval Air Station.
Туризм
Ауданның төрт шығанағы, тоғыз өзені және Тынық мұхиты бар көркіне тамаша жағалауы, қонақтарды ашық ауада демалуға, агротуризмге және мәдени тәжірибе алуға тартады. АҚШ-тың 101-ші бағыты Орегон жағалауының барлық ұзындығымен өтеді және көптеген саяхатшыларды автомобильмен, тұрақты үйлермен және велосипедпен округ арқылы өткізеді. Жағалау сонымен қатар жақын орналасқан Портленд және Уилламет аймағының тұрғындары үшін демалыс үйлеріне де мүмкіндік береді. 2015 жылғы Диан Рунианның саяхаттың әсері жөніндегі зерттеуіне сәйкес, туризм Тилламок округіне келушілердің 229,4 миллион долларлық шығындарын әкеледі.
The county's scenic coastline, which includes four bays, nine rivers and the Pacific Ocean, helps draw visitors to the county for outdoor recreation, agritourism, and cultural experiences. U. S. Route 101, travels the length of the Oregon Coast, and brings many travelers through the county by car, recreational vehicle and bike. The coast also provides locations for vacation homes for inhabitants of nearby Portland and the Willamette Valley. According to the 2015 Dean Runyan Travel Impacts study, tourism brings $229.4 million in visitor spending to Tillamook County.
Балық аулау
Балық шаруашылығы экономиканың маңызды бір бөлігі. Шиға қатында остралар өсіріліп, қатыны таза ұстауға көмектеседі. Спорттық балық аулау қалған бөлігінің көп бөлігін құрайды. Тоғыз өзені бар аймақта лосось ең маңыздысы, оның популяциясы жақсарып, бұрын азық-түлік банкіне тегін таратылған. Тилламок округі құрлықтағы АҚШ-та цунамиге дайын деп танылған алғашқы округ. Бұл мәртебе Ұлттық мұхитты және атмосфераны зерттеу басқармасы (NOAA) округ 27 ескерту сиренасы мен төтенше жағдай радио жүйесіне 15 000 доллар жұмсағаннан кейін берілді. 2012 жылы округ басшылары көбінесе сиреналарды өшіруге және оларды заманауи әдістермен алмастыруға дауыс берді. Жергілікті тұрғындардың күш-жігерінің арқасында Гарибальди және Рокквей-Бич қалалары өз сиреналарын сақтап қалды, олар жергілікті деңгейде іске қосылатын болады.
Fishing is a very important part of the economy. Oysters are farmed in the bay and keep the bay fairly clean. Sport fishing makes up most of the rest. With nine rivers, salmon is the biggest with nearly recovered runs as salmon had to be given away to the food bank. Tillamook County is the first in the continental United States to be declared ready for a tsunami. This designation was given by the National Oceanic and Atmospheric Administration after the county paid $15,000 for 27 warning sirens and an emergency radio system. In 2012, county leaders voted to deactivate most of the sirens, in favor of more modern methods. With effort from local residents, the communities of Garibaldi and Rockaway Beach retained their sirens, which will be activated locally.
Танымал мәдениетте
Тилламок округі 1987 жылы Голди Хоун мен Курт Рассел бас рөлдерде ойнаған «Overboard» комедиялық фильміндегі Эльк Коув қалашығының түсірілім алаңы болды. Тодд Снайдер 2004 жылы шыққан «East Nashville Skyline» альбомында «Tillamook County Jail» әнін ұсынды. Тилламок округі 2015 жылғы «Life is Strange» және оның 2017 жылғы «Бұрқаң алдында» атты алдын-ала түсірілген видео ойынындағы Аркадия шығанағының ойдан шығарылған орны болып табылады.
Tillamook County served as the setting for the fictional town of Elk Cove in the 1987 comedy film Overboard starring Goldie Hawn and Kurt Russell. Todd Snider released Tillamook County Jail on his 2004 album East Nashville Skyline. Tillamook County is the location of the fictional town of Arcadia Bay in the 2015 video game Life is Strange and its 2017 prequel Before the Storm.