Кіріспе
Висконсин штатының шығысындағы тас жол 43 (I 43) – Висконсин штатының ішінде толығымен орналасқан, 191.55 миль (308 км) ұзындығындағы тас жол. Ол I 39/I 90 тас жолдарын Белойт қаласымен, ал Милуоки және I 41, АҚШ 41 (US 41) және АҚШ 141 тас жолдарын Грин-Бэй қаласымен байланыстырады. Мемлекеттік тас жол 32 (WIS 32) I 43 тас жолымен екі бөлікте қатар жүреді, ал I 94, I 894, АҚШ 10, АҚШ 41, АҚШ 45 және WIS 57 тас жолдары I 43 тас жолымен бір рет келіседі. I 43 тас жолына қосымша немесе бизнес бағыттары жоқ, бірақ жолдар жабылуы кезінде Милуоки округінен Браун округіне дейін жергілікті және мемлекеттік тас жолдармен бағытталған балама маршрут белгіленген. I 43 тас жолы Милуоки мен Супериор қалаларын байланыстыратын, Хёрли, Уосау және Грин-Бэй қалаларын қамтитын ақылы жол ұсыныстарының нәтижесінде құрылды. Мақұлданған жол тек Милуокиден Грин-Бэйге дейінгі бөлік болды. Алғашқы жоспар бойынша маршрут WIS 57 тас жолы бойымен, US 41 және US 141 (соңғысы сол кезде Мичиган көліне параллель) арасындағы орталық бағытта салынбақ болған. Аталған жер орны және жерді пайдалану туралы даулар қазіргі маршруттың құрылуына әкелді. Бұл маршрут 1950 жылдарғы US 141 тас жолының Милуокиден Шебойганға дейінгі қайта құрылымын және Шебойганнан Грин-Бэйге дейінгі жаңа маршрутты қамтиды. Бұл бөлік 1981 жылы аяқталды. Белойт-Милвоки бөлігі екі жеке Интерстейт жобасынан кейін салынды, бірі Милуоки мен Белойт арасында, екіншісі Милуоки мен Дженсвилл арасында болды. Милуоки-Белойт маршруты таңдалды, ол 1976 жылы WIS 15 ретінде аяқталды және 1988 жылы I 43 болып қайта нөмірленді. Екі бөлікті байланыстыру үшін I 43 тас жолы I 894 тас жолының шығыс-батыс бөлігімен және Милуоки агломерациясындағы I 94 тас жолының солтүстік-оңтүстік бөлігімен бір мезгілде белгіленді, бұл I 894-тен Marquette Interchange-ге дейінгі аймақты қамтиды. Бұл аймақ 2008 жылы аяқталған жұмыстармен толыққанды қайта құрылды.
Interstate 43 (I 43) is a 191.55 mile (308 km) Interstate Highway located entirely within the US state of Wisconsin, connecting I 39/I 90 in Beloit with Milwaukee and I 41, U. S. Highway 41 (US 41) and US 141 in Green Bay. State Trunk Highway 32 (WIS 32) runs concurrently with I 43 in two sections and I 94, I 894, US 10, US 41, US 45, and WIS 57 overlap I 43 once each. There are no auxiliary or business routes connected to I 43, though an alternate route to direct traffic during road closures is signed along local and state highways from Milwaukee County north into Brown County. I 43 came about as a result of toll road proposals that included a Milwaukee to Superior corridor that included Hurley, Wausau, and Green Bay. Only the Milwaukee to Green Bay section was approved. The route was originally planned to follow an alignment about midway between US 41 and US 141 (the latter paralleled Lake Michigan at the time) along WIS 57. Controversy about this location and use of right of way led to the establishment of the current alignment, which follows much of what was the 1950s era realignment of US 141 from Milwaukee to Sheboygan, and a new alignment from Sheboygan to Green Bay. This section was completed in 1981. The Beloit to Milwaukee segment was developed after two separate proposals for Interstates, one of them between Milwaukee and Beloit and the other between Milwaukee and Janesville. The Milwaukee–Beloit route was chosen, completed in 1976 as WIS 15 and renumbered as I 43 in 1988. To connect the two segments, I 43 was signed concurrently with the east–west segment of I 894 and the north–south portion of I 94 in the greater Milwaukee metropolitan area from I 894 to the Marquette Interchange, which was completely reconstructed with work being completed in 2008.
Маршрут сипаттамасы
I 43 Рок округінде басталады, ол Белоит қаласының шығысында I 39/I 90 тас жолдарының T-түйісінің шығыс бөлігі болып табылады. Тас жол WIS 81-ге жалғасады. I 43 Белоит пен Милуоки аралығында негізінен дөңгелек төбелерде орналасқан егістік жерлер арқылы өтеді, ірі Милуоки аймағынан басқа, қалалық аймақтарды айналып өтеді, онда жол кейбір өнеркәсіптік кәсіпорындармен араласқан қала маңындағы тұрғын үй аудандарынан өтеді. Тас жол Клинтонды солтүстікке қарай WIS 140 арқылы айналып өтеді және WIS 140-тан шығысқа қарай 8 шақырым (5 миль) жерде Уолворт округіне кіреді. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, Рок округіндегі тәуліктік көлік саны 12 400-ден 19 200-ға дейін, Белоитке жақын жерде жоғарылайды. I 39/I 90 тас жолдарының түйісі тәулігіне 1000–5200 көлікке қызмет көрсетеді, ең көп қозғалыс I 39/I 90 тас жолының оңтүстік бағытынан батысқа қарай WIS 81-ге және батысқа қарай I 43-тен оңтүстікке қарай I 39/I 90 тас жолына жалғасатын кіреберістерде байқалады. I 43 Дариеннің солтүстігінен өтіп, сол жерде US 14 тас жолымен қиылысады, содан кейін Делаваннан оңтүстікке қарай WIS 50 тас жолымен тоғысады. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, бұл учаскеден тәулігіне 14 000–19 200 көлік өтеді. Елкхорн қаласында I 43 WIS 67, US 12 және WIS 11 тас жолдарымен тоғысады. Тас жол Элькхорннан солтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым (10 миль) жердегі Ист-Трой қаласынан өтеді және WIS 20 және WIS 120 тас жолдарымен қиылысады. Содан кейін Муквонагода Уокеша округіне кіреді. I 43 ауылдың оңтүстік-шығысында орналасқан WIS 83 тас жолымен қиылысады. Шамамен 13 шақырым (8 миль) өткеннен кейін, тас жол Биг-Бендтен солтүстікке қарай WIS 164 тас жолымен тоғысады, содан кейін Нью-Берлин қаласына кіреді, онда тас жол Оңтүстік Расин даңғылымен (CTH Y) және Оңтүстік Мурланд жолымен (CTH O) қиылысады. Содан кейін ол шығысқа қарай бұрылып, Милуоки округіне кіреді. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, көлік көлемі Элкхорн маңында 21 000-нан бастап, Ваукеша округінде 35 800-ға дейін, ал WIS 100 маңында 85 000-ға (2007 жылғы деректер) жетеді. Белоиттан Милуокиге дейінгі бөлігіне (I 894 тас жолымен Хэйл түйісінде) «Рок тас жолы» деген атау берілді, өйткені тас жол Рок округі арқылы өтіп, Рок өзені аңғарындағы қалаларға, соның ішінде Рокфордқа (Иллинойс штаты) қарай бағытталған. Алайда, бұл атау көбінесе Уокеша және Милуоки округтеріндегі жолдың бөлігіне ғана қолданылады; Висконсин штатының оңтүстік-шығыс аймағындағы бұқаралық ақпарат құралдары тас жолдардың атауларын мемлекетаралық нөмірлермен жиі алмастырады. Тас жол Белоиттан Нью-Берлинге дейін торт жолақты. Алты жолақты учаске АҚШ 45 тас жолының Интерстайтпен бірігуінен басталады. Тас жол Үлкен Милуоки аймағының аралас қалалық тұрғын және өнеркәсіптік аудандарынан өтеді, Маркет түйісіне жақын жерде сегіз жолақты жолды қоспағанда, алты жолақты жолды қамтиды. 2007 жылы бұл жолды тәулігіне 146 мың көлік пайдаланған. Бұл көрсеткіш солтүстікке қарай төмендеді, WIS 100 солтүстік аялдамасына жақын жерде тәулігіне 78 900 көлік, ал Озауки округінің шекарасына жақын жерде 69 600 көлік жүрді. Қаланың солтүстігіндегі аралас тұрғын және коммерциялық аймақтардан өтіп жатқандықтан, тас жолда сегіз жолақты қозғалыс бар, Солтүстік даңғылынан Бендер жолына дейін алты жолақты, ал Бендер жолынан солтүстікке қарай төрт жолақты қозғалыс бар. Грин-Бейге дейін. WIS 32 Cedar Grove тас жолынан шығады және Интерстайт шығыста Остбургтен, батыста Шебойганнан өтеді. Шебойган қаласында I 43 WIS 28, WIS 23 және WIS 42 тас жолдарымен қиылысады. I 43 Шебоганнан солтүстікке қарай 14 шақырым (9 миль) жерде Манитовок округіне кіреді. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, Озауки округінің оңтүстігіндегі көлік қозғалысы тәулігіне 66 900 көлікке жетеді. Бұл көрсеткіш солтүстікке қарай төмендейді. 2005 жылы Шебойган округіндегі көлік саны Манитовок округінің шекарасынан оңтүстікке қарай 21 100 көлікке жетті. I 43 Кливлендтен округ шекарасымен өтеді. Тас жол көл жағалауын жалғастырып, Манитовок қаласының батыс жағында орналасқан, Ньютоннан батысқа қарай өтеді, Ньютон мен Кливленд арасында оңтүстікке қарай бара жатқан жүк көліктерінің салмағын тексеру станциясы бар. I 43 АҚШ 151 және WIS 42 тас жолдарымен тоғысады. WIS 42 солтүстікке қарай тас жолдан US 10 тас жолымен тоғысқанға дейін солтүстікке қарай жалғасады. WIS 42 шығысқа қарай US 10 шығысына қарай, ал US 10 батысқа қарай I 43 солтүстікке қарай WIS 310 тас жолымен тоғысқанға дейін батысқа қарай бұрылады. Интерстайт Франсис Крик пен Марибелден (WIS 147) өтіп, солтүстік-батысқа қарай Браун округіне бұрылады, оның орны округтің шекарасынан сәл бұрын орналасқан. Манитовок округінің I 43 тас жолының ең аз жүрілетін бөлігі болып табылады, 2005 жылғы мәліметтер бойынша WIS 147 оңтүстігінен өтетін көлік саны тәулігіне 17 400 көлік. Бұл көрсеткіш оңтүстікке қарай артады. Тас жол Денмарк қаласынан өтіп, округ шекарасынан 2 шақырым (1 миль) солтүстікке қарай WIS 96 тас жолының аяқталуымен тоғысады. Содан кейін Интерстайт тағы 11 шақырым (7 миль) жүріп, Бельвю қаласына жетеді, онда US 141 тас жолы басталады. Бұл түйіс WIS 29 тас жолына қол жеткізуді қамтамасыз етеді, ол тас жолдан кейінірек өтеді. Осы нүктеде Интерстайт Грин-Бейге жақындағанда қалалық тұрғын аудандарына кіреді. I 43-тің бұл округтегі ең төменгі көлік көлемі оңтүстікке кіреберістегі 2006 жылғы мәлімет бойынша тәулігіне 22 100 көлік. Грин-Бей маңындағы көрсеткіштер тәулігіне 34 600-ден 42 200-ға дейін жетеді.
Тарих
Висконсин штаты тас жолдарды алдын ала зерттеп, ақылы жолдар салу мүмкіндігін қарастырған. Алғашқы тас жолдар жүйесі бекітілгенде штатқа тек екі бағыт берілді: I 90 және I 94. I 43 тас жолының солтүстік бөлігін салудың бастапқы жоспары, оны US 141 және US 41 арасында, Saukville қаласының жанындағы WIS 33-тен солтүстікке қарай WIS 57 жолының қазіргі бойымен орналастыру болған; алайда, Иллинойс штаты Чикаго арқылы өтуге қарсылық білдіргендіктен жоспар өзгертілді. Бірақ фермерлер мен жер иелері бұл жоспарға қарсы шықты. I 43 тас жолын салуға қарсылардың пікірінше, комиссия WIS 57 дәлізі арқылы I 43 тас жолын салу жоспарын жариялағанда, бұл жол WIS 57 жолының қасында емес, одан батысқа қарай 4 километр қашықтықта салынатынын көрсетпеген. Бұл, WIS 57 жолының ені 91 метр (300 фут) болса да орын алды. Наразылықтар, соның ішінде фермерлер штаттық Капитолий ғимаратының аумағына мал жаюға келгені, Милуоки мен Шебойган арасындағы US 141 тас жолы үшін салынған жолды пайдалануға келісімге келуге мүмкіндік берді, ал қалған бөлігін тас жол ретінде салуға рұқсат берілді. Тарихи тұрғыдан алғанда, сегрегация және осыған байланысты мәселелер Милуокиде қара нәсілді азаматтардың тұруға болатын жалғыз жері осы болды; кейіннен қала басшылығы «қаланың апатты аймақтары» деп санайтын жерлерден құтылу үшін оны жаңартуға тырысты. I 43 тас жолы Бронзвиллдің құлауына себепкер болды, өйткені мыңдаған үйлер мемлекеттік иелікке алынып, шамамен мың бизнес жабылды. Оңтүстік-батыс бөлігінде де тас жол бағыттарына қатысты көптеген сұраныстар болған. Висконсин көлік департаменті (WisDOT) Белойт пен Милуоки агломерациясы арасындағы байланыс үшін тас жол бағыттарын сұраған, бірақ 1973 жылы Федералдық тас жолдар басқармасы (FHWA) одан бас тартқан. Жанесвиллмен байланыс орнату туралы тағы бір өтініш те қабылданбады. Осылай бас тартылғанмен, жергілікті және штаттық лауазымды тұлғалар осы екі агломерация арасында тас жол салу үшін қаржы табуға тырысты. Шығу нөмірлері жаңа шақырымдарға сәйкес белгіленгенімен, шақырымдардың өзі 1991 жылға дейін қазіргі ұзындығына сәйкес қайта нөмірленбеді. I 43 және I 94, сондай-ақ I 794 тас жолдарын байланыстыратын Маркет алмасуы 2004 жылдың қазанынан 2008 жылдың қыркүйегіне дейінгі төрт жыл ішінде толықтай қайта жаңартылды. Бұл жоба сол жақтан шығуларды жойды және I 94 пен I 43 арасындағы қосылатын жолдарды кеңейтті.
Үлкен апаттар
I 43-тің солтүстікке қарай жүретін жолақтарында 52 көлік қатысқан бірнеше көлік соқтығысып, 3 адам қаза тауып, кем дегенде 30 адам жарақат алды. Бұл оқиға 1990 жылдың 12 наурызында сағат 6:45-те Tower Drive көпірінде болды. Себебі – Fox өзені маңындағы тым шектеулі көрінуге себеп болған тұман қабырғасы, ал күні ашық болатын. 2002 жылдың 10 қазанында I 43-те, Седар-Гроувтан оңтүстікке қарай бірнеше көлік соқтығысты. Апат Шебоган округінде, Озауки-Шейбоган шекарасының солтүстігінде, оңтүстікке қарай I 43-те болды. Оған 50 көлік қатысты, себебі Мичиган көліне жақын жерде, жағалаудан 1 шақырым қашықтықта тұманның пайда болуынан көріну нашарлаған. Апаттан кейін болған өрт салдарынан 10 адам қаза тауып, бұл Висконсин штаты тарихындағы ең қасіреті зор оқиғаға айналды. Қаза болғандардан басқа, 36 адам жарақат алды. Куәгерлердің сөзінше, өрт қалдықтарынан алау көтеріліп, ауаға тарады. Алғашқы көмек көрсетушілер көптеген денелерді тануға келмейтіндей күйгенін айтты. Сол кездегі Шебоган округінің шерифі Лони Кениг апат орны туралы: "Мен 21 жыл бойы [құқық қорғау саласында] жұмыс істеп, осы сияқты қорқынышты көрініс көргенім жоқ, және сол жердегі көптеген адамдар үшін де осылай болды деп сенемін" деді. Бұл апат Висконсин штаты тарихындағы ең ауыр жол-көлік оқиғасы ретінде танылды. 2019 жылдың 5 наурызында Лео Фриго көпірінде мұздың салдарынан тағы бір бірнеше көлік соқтығысты. Ешкім ауыр жарақат алмады.
Болашақ
Қазіргі уақытта I 43 Милуокидің солтүстігінде Silver Spring Drive-дан WIS 60-қа дейін жалпы саны төрттен алты жолаққа дейін кеңейтілуде, және 2024 жылдың соңында аяқталуы күтілуде. Манитовок округінде Куперстаун мен Дания арасындағы 51 және 52 демалыс орындары 2024 жылы басталып, 2025 жылы аяқталатын жаңа нысандармен ауыстырылады.
Балама жол
I 43 Манитовок, Шебойган, Озауки және Милуоки округтерінде, Муквонаго қаласындағы 43-ші шығудан басталып, Манитовок қаласындағы 149-шы шығуға дейінгі Калумет даңғылына (US 151) дейінгі жол жабылуын қажет ететін жағдайларда балама маршрут бар. Бұл маршрут негізінен бұрынғы US 141 және WIS 15 жолдарынан өтеді, ол жергілікті жерде Порт Вашингтон жолы деп белгілі, ал Милуоки және Озауки округтерінде CTH W деп таңбаланған, ал Ваукеша округінде бірнеше жолдар арқылы жүзеге асырылады. Сауквилдегі WIS 33-тен өткеннен кейін, I 43/WIS 57 бөлісіндегі шектеулі кіруге ие WIS 57 Alt деп белгіленеді. Бұл маршрут I 43-тен Плимут қаласындағы WIS 23-ке дейін созылады, онда ол Шебойган қаласында WIS 32-ден бұрылып, содан кейін солтүстікке қарай Howards Grove қаласындағы WIS 42-ге дейін, одан әрі Манитовокқа дейін жалғасады.