Кіріспе

Америкалық футболшы (1926–1972)

Леонард Гай Форд-кіші (18 ақпан 1926 – 14 наурыз 1972) – 1948 жылдан 1958 жылға дейін шабуылдаушы және қорғаныс шебінде ойнаған американдық кәсіби футболшы. Ол Мичиган университеті үшін колледж футболында, ал Лос-Анджелес Донс, Кливленд Браунс және Грин-Бэй Пэккерс командаларында кәсіби футбол ойнады. 1976 жылы Профутбол Даңқы залына, 1996 жылы Мичиган университетінің спорттық құрмет залына енгізілді. Форд Вашингтондағы орта мектептегі жарыстарда жеңімпаз атанды және 1944 жылы бітіргеннен кейін Морган мемлекеттік университетіне түсті. Келесі жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызметтенгеннен кейін, ол Мичиганға ауысты, онда Мичиган Вулверинес футбол командасында шабуылдаушы және қорғаныс шебінде ойнады. 1945 жылдан 1947 жылға дейін Мичиган командасының құрамында болды және Мичиган футбол тарихындағы ең үздік команда деп танылған 1947 жылғы жеңіліссіз команданың мүшесі болды. Форд 1948 жылғы НФЛ драфтының барлық 32 турында таңдаусыз қалды, бірақ бәсекелес All-America Football Conference (AAFC) лигасының Лос-Анджелес Донс командасы оны таңдады, онда ол екі маусым бойы шабуылдаушы және қорғаныс шебінде ойнады. 1949 жылы AAFC таратылғаннан кейін Форд Кливленд Браунс командасы үшін сегіз маусым қорғаныс шебінде ойнады. Осы сегіз маусым ішінде Браунс жеті рет НФЛ чемпионатына қатысты, үш рет жеңіс тойлады және алты рет НФЛ-де ең аз гол жіберді. Форд өзінің дәуіріндегі ең күшті қорғаныс ойыншыларының бірі болды, оның ерекше дене бітімі мен жылдамдығы қарсыластардың шабуылын тоқтатып, допты иеленуге көмектесті. Ол бес рет НФЛ құрамасының бірінші тобына және төрт рет Pro Bowl ойындарына қатысты. Сондай-ақ, ол Ұлттық футбол лигасының 1950-ші жылдардың үздік командасына енген екі қорғаныс шебінің бірі болды. Форд 1958 жылы Пэкерс командасына ауыстырылды, бірақ зейнеткерлікке шыққанға дейін бір маусым ғана ойнады. 1963 жылдан 1972 жылға дейін Детройт қалалық демалыс департаментінде жұмыс істеді. 1972 жылы 46 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Алғашқы жылдар

Форд 1926 жылы Вашингтон қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Леонард Г. Форд аға Вирджинияда туып, 1920 жылы федералды үкіметте "білікті жұмысшы" ретінде, ал 1940 жылы Үкіметтік баспа кеңсесінде баспа операторы болып жұмыс істеді. Оның анасы Джеральдин де Вирджинияда туып, 1940 жылы әлеуметтік орталықта әлеуметтік қызметкер болып жұмыс істеді. Фордтың Анита есімді үлкен әпкесі және Клод есімді інісі болды. Жасөспірім шағында Форд Армстронг техникалық орта мектебінде оқыды, онда футбол, баскетбол және бейсболмен айналысты. Ол мектептегі спортшы ретінде футболда шабуылшы болып ойнауға ниеттенді, бірақ кейін есіне алып, "Мен өсе бастадым, мен шабуылшы позициясынан өстім" деді. Ол аға сыныпта оқығанда жергілікті спорт журналистерінің таңдауы бойынша үш спорт түрінің де үздік спортшысы атанды және әр команданың бір маусымында капитаны болды. 1944 жылы мектепті бітіргеннен кейін Фордтың футбол жаттықтырушысы Теодор МакИнтайр оған Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы тарихи афроамерикандық колледжі – Морган мемлекеттік университетіне түсуді ұсынды. Форд бас жаттықтырушы Эдвард П. Херттің жетекшілігімен бір жыл Морган мемлекеттік университетінің футбол командасында ойнады, сонымен қатар мектеп баскетбол командасының орталық ойыншысы болды.

Мичиган университеті

Соғыстан кейін Форд Мичиган университетіне қабылданып, Морган штатының бағдарламасынан гөрі ірі бағдарламада футбол ойнау үшін келді.

1945 және 1946 жылғы маусымдар

1945 жылы Форд Мичиган штатының ең биік ойыншысы болды, оның бойы 6 фут (2 метр) және салмағы 190 фунт. Форд 1945 жылы Мичиган футбол командасының сол қанатында резервтік ойыншы ретінде ойнады, команда бас жаттықтырушы Фриц Крислер басшылығымен 7–3 есебімен жеңіс-жеңіліс көрсетті. 1945 жылдың қараша айының басында Мичиганның Миннесотаға қарсы 26–0 есебімен жеңіске жеткен кезде Форд Уолли Тенингадан пас алғанда, The New York Times газеті Фордты «алты фут бес дюймдік алып» деп атады. 1946 жылы Форд 16 фунт салмақ қосып, 206 фунтқа жетті. Сол жылы Форд пен Боб Манн сол қанатта ойнады, Форд төрт ойында, ал Манн екі ойында бастапқы құрамда болды. 1946 жылғы маусымда Форд қорғаныста қатал тәртіпті ойыншы ретінде танылды және шабуылда да қауіпті қарсыластың қақпасына доп жеткізуші ретінде көзге түсті. Ол «екі қорғаушы ойыншысынан допты бір қолымен ұстап алу үшін ауаға секіріп, ұшып барады» деп сипатталды. Маусымның соңында ол Висконсинге қарсы ойында қанаттан шабуылдап гол соқты, Мичиган Фордты жиі пайдаланатын ойын. Форд қарсыластың допты жоғалтуына себеп болатын «допты ұру» әдісімен де көзге түсті. Барлық американдық жартылай қорғаушылар Боб Чаппуис пен Бамп Эллиотт бастаған 1947 жылғы жеңіліссіз Мичиган командасы Мичиган футбол тарихындағы ең үздік команда деп танылды. «Жасыл сиқыршылар» деп аталған Мичиган командасы 10–0 есебімен аяқтады, Роуз-боулда USC-ге қарсы 49–0 есебімен жеңіске жетті. Ол Питтсбургке қарсы ойында да гол соқты. Фордтың қорғаныстағы өнері 1947 жылғы маусымның соңғы ойынында Огайо штатын тоқтатуға көмектескен деп есептелді. «Мичиган Дели» газеті «Вулверинз» командасының «Бакиз» командасын 21–0 есебімен жеңгенінен кейін былай деп жазды: «Қорғаныс бойынша үлкен Лен Форд, ол қарсыластарға ешқандай қауіп төндірмейтін алдыңғы қабырғаны құрды. Оның қанаты дерлік жеңіліссіз болды. Ол Огайо штатының кедергілерін қайта-қайта бұзып, Дик Слэгер мен Пандел Савичті, Огайо штатының допты берушілерін үнемі мазалады, және Пит Периниге қиындық тудырып, бір рет қақпаны бұзып, Бакиздің қақпашысын барлық допты беру кезінде қысымға салды». Мичиган AP сауалнамасында бірінші орынды иеленді және 1947 жылғы колледж футбол чемпионатында жеңіске жетті, бұл құрметті Роуз-боулдан бұрын сауалнамаларда бірінші орында болған Нотр-Даммен бөлісті. 1947 жылғы маусымнан кейін Associated Press (AP) Фордты үшінші команданың барлық американдық қанаты ретінде таңдады және командаласы Боб Маннды екінші команданың барлық американдық қанаты ретінде атады. AP сонымен қатар Фордты Big Nine конференциясының екінші командасына енгізді. 1948 жылдың жазында ол Колледждің барлық жұлдыздар ойынында колледж командасы үшін ойнауға шақыруды қабылдады, қазір тоқтатылған, кәсіби Ұлттық футбол лигасының (NFL) чемпионы мен елдің ең үздік колледж ойыншыларының таңдауы арасындағы жыл сайынғы матч.

Лос-Анджелес Донс (AAFC)

Колледждегі жетістіктеріне қарамастан, Форд 1948 жылғы НФЛ драфтының барлық 32 раундында назарсыз қалды, сол кезде көптеген кәсіби командалар қара нәсілді ойыншыларды жұмысқа алмады. Дегенмен, оны бәсекелес All America Football Conference (AAFC) лигасының Лос-Анджелес Донс командасы 1948 жылғы AAFC драфтының үшінші раундында таңдады. 1948 жылдың сәуір айында Донс клубымен келісімшарт жасады. Джо Агиреге қарсы оң қанатында ойнаған Форд 1948 жылы 31 рет допты ұстап, 598 ярдқа жеті тачдаун жасады. Мичиган университетіндегідей, Форд қорғаныста да өнер көрсетті және AAFC лигасының ең табысты пасқа қарсы ойыншыларының бірі болды. Маусым аяқталысымен Форд Ұлттық баскетбол лигасының қара нәсілді кәсіби командасы – «Нью-Йорк Ренессанс» үшін баскетбол ойнады. Ол Мичиган университетінде баскетболмен айналыспады, себебі Биг Тен конференциясы 1950 жылға дейін баскетболдағы нәсілдік бөлінуді сақтап келді. Форд Донс командасымен ойнаған кезеңде AAFC лигасы қаржылық қиындықтарға тап болды. Оның командалары жанкүйерлердің назары мен ойыншылардың таланты үшін NFL франшизаларымен бәсекелесті, ал Донс пен NFL-дің «Лос-Анджелес Рамс» командалары бір қалада орналасқан еді. Форд 1950 жылдың шілде айында «Браунс» командасымен келісімшартқа отырды. Кливлендтің бас бапкері Пол Браун Фордты тек қорғаныс шебінің ойыншысы ретінде қолданды, себебі 1950 жылдан кейін екі топтық жүйе кең таралды. Форд салмағын 260 фунтқа дейін арттырып, Кливленд қорғанысының маңызды бөлігіне айналды, оның қасында желілік қақпашы Билл Уиллис және қорғаныс шебінің ойыншысы Уоррен Лар ойнады. Ол Кливленд командасының бес қара нәсілді ойыншысының бірі болды – Уиллис, пунтер Хорас Гиллом және фулбэктер Эмерсон Коул мен Марион Мотли. Шын мәнінде, «Браунс» командасының құрамында NFL лигасының қара нәсілді ойыншыларының үштен бірі болды. Кейінірек Кливлендтің спорт жазушысы Чак Хитон Фордтың «әсіресе командадағы қара нәсілді ойыншылар арасында көшбасшы болғанын» еске алды. Қазан айының ортасында «Чикаго Кардиналс» командасына қарсы өткен ойында Пэт Хардердің соққысынан Фордтың мұрны, жақ сүйегі және жоғарғы жағы сынды, екі тісі сынып, бірнеше тісі қозғалды және тағы біреуіне жарақат келді. «Браунс» командасының ұзақ жылдар бойы дәрігері болған Вик Ипполито Фордтың жарақаттарын «көргісіз көрініс» деп сипаттады. Форд 1950 жылы жарақат салдарынан тек төрт рет ойынға қатысты. Алайда, ол 1950 жылғы NFL Чемпионаты ойынына қайтадан қатысуға рұқсат сұрады. Бас бапкер Пол Браун команда дәрігерінің мақұлдауымен және Фордты қосымша жарақаттан қорғау үшін арнайы маска жасауды ұйымдастырғаннан кейін Фордқа ойынға қатысуға рұқсат берді. Форд қараша айының соңына дейін тек сұйық тағамдармен қоректенді және салмағы 240 фунттан 215 фунтқа дейін төмендеді, бірақ чемпионат ойындарына дейін 223 фунтқа дейін қайта артты. Чемпионат ойыны басталғанда Форд орындыққа отырды, ал «Рамс» командасы 82 ярд допты жылдырып, тачдаун жасады. «Браунс» командасының бас бапкері Пол Браун қорғанысты нығайту қажеттігін түсінді және Фордты ойынға шақырды. Кейінірек «Кливленд Плейн Дилер» газеті бұл оқиғаны «Лен Фордтың ең ұлы сәттерінің бірі» деп атады. «Браунс» командасының қорғанысы төртінші кезеңде «Рамс» командасын ұпайсыз қалдырды және «Браунс» командасы лигадағы бірінші маусымында 30:28 есебімен жеңіске жетті. Коллиер сондай-ақ «Лен өте агрессивті және көптеген қорғаныс ойыншыларында болатын қатыгездікке ие болды» деп атап өтті. Үшінші жыл қатарынан Форд AP және UPI агенттіктерінің бірінші командасының құрамына еніп, Pro Bowl ойынына шақырылды. Форд «Браунс» командасының «Лайонс» командасымен өткен 56:10 есебімен жеңіліс ойынында екі рет допты ұстап алды, оның бірін 45 ярдқа қайтарды және NFL плей-офф рекордын жаңартты. Форд 1954 жылы мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – бес рет допты қағып алды және AP және UPI агенттіктерінің бірінші командасының құрамына төртінші жыл қатарынан енді. Сондай-ақ ол төртінші рет үздіксіз Pro Bowl ойынына қатысуға шақырылды. Форд UPI, Newspaper Enterprise Association (NEA) және New York Daily News агенттіктерінің бірінші командасының құрамына енді. AP агенттігі оны екінші команданың құрамына қосты. бірінші рет жеңіліс танытты. 1957 жылы Фордтың, ол кезде 31 жаста болған, «Браунс» командасының құрамына кірмеуі мүмкін деген болжамдар тарады. Форд жаттығулар лагеріне өзінің ойын салмағынан артық салмақпен келді, ал жаңадан келген Боб Мишчакқа тамыз айында Фордтың орны берілді. Мишчак командадан шыққаннан кейін, оның орнына тағы бір жаңадан келген Пол Виггин иеленді. Форд жаттығулар кезінде салмағын азайту үшін жұмыс істеді және жас қорғаушыларды, соның ішінде Виггин мен Билл Квинланды жаттықтырды. 1957 жылғы маусымда Фордтың иығы ауыр түрде жарақаттанды, бірақ Джим Браун бастаған «Браунс» командасы 1957 жылғы NFL Чемпионат ойынына жетті, бірақ «Лайонс» командасына ұтылып қалды.

Грин-Бей Пэкерс

1958 жылдың мамыр айында «Браунс» командасы Фордты «Грин-Бэй Пэкерс» командасына алмастырды. «Грин-Бэй» командасының жаттықтырушысы Рей Маклин сол кезде Фордты оның квотербекке қысым жасау қабілеті үшін алғанын айтты және «оның жылдамдығы, дене бітімі және ептілігінің арқасында лигада бұғаттауға ең қиын ойыншылардың бірі» екенін атап өтті. Фордтың «Грин-Бэй» командасындағы жалғыз маусымында команда бір ғана ойын жеңіп алды. 1958 жылғы маусымның соңғы ойынына дейін Форд бірнеше саусағын сындырып алды, және ойнай алмағандықтан, «Пэкерс» командасы Фордқа келісімшарты бойынша тиіс болған соңғы 916,66 долларды төлеуден бас тартты. 1961 жылы Форд «Пэкерс» командасына қарсы Детройт қаласындағы Уэйн округінің сотына шағымданып, олардың оны босатуынан оның беделіне келтірілген зиян үшін 916,66 доллар және 10 000 доллар өтемақы талап етті.

Карьера статистикасы және мұра

Форд карьерасы барысында 20 допты қолдан түсірді, ол футболшы ретінде зейнеткерлікке шыққандағы NFL рекорды еді. Оның сәттілігінің себебі жылдамдығы мен дене бітімінің үйлесімі болды. Оның дәуірінде оның бойы мен салмағындай алып ойыншылардың арасында одан жылдам қозғала білетіні аз болды; тек «Рамс» командасының Ларри Бринкі ғана оған пропорциясы жағынан жақын еді. 1969 жылы Форд NFL тарихындағы ең үздік қорғаушы шебі үшін дауыс беруде екінші орынды иеленді. Оны Джино Маркетти басып озды. Ол және Маркетти Ұлттық футбол лигасының 1950-ші жылдардың үздік командасының қорғаушы шебі ретінде таңдалды. 1976 жылы Форд қайтыс болғаннан кейін Профутбол Даңқы залына енгізілді. Оның кандидатурасын сол кездегі сайлауға жауапты 27 адамнан тұратын медиа кеңес мақұлдады.

Отбасы және кейінгі жылдары

1951 жылы Форд Джеральдин Бледсо Фордқа (1926–2003) үйленді. Олардың Анита және Дебора есімді екі қызы болды. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Форд бір жарым жыл Детройт заң колледжінде оқыды, бірақ заң мамандығын бітірген жоқ. Спорт журналисі Чак Хитон Фордтың кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін өмірі "көбінесе құлдырап кеткенін" жазды. Хитон Фордтың соңғы жылдары нашар физикалық күйде болғанын, "бұрынғы күшті ойыншының тек көлеңкесі ғана" екенін еске алды. 1972 жылдың наурыз айының басында Фордқа жүрек ұстамасы келді және бір аптадан кейін Детройт қалалық ауруханасында қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде 46 жаста болды. Ол Мэриленд штатының Сютленд қаласындағы Линкольн еске алу зиратында жерленді.