Кіріспе

Леонард Нимой өзінің рөлінде.
| тақтада жазылған = "Мен ақша үшін тамақ жемеймін"
| дивандық әзіл = Симпсондар диванда отырады, олардан кейін Спрингфилд тұрғындарының төрт қатары отбасының алдында отырады. О'Брайен өзі жазған эпизодтардың ішінде осы эпизодты ең сүйіктісі деп атады.

Сюжет

Қоршаған ортаны қорғау агенттігі Бернс мырзаға Спрингфилд саябағына ядролық қалдықтарды төккені үшін 3 миллион доллар айып салғанда, ақшаны қалай жұмсау керектігін шешу үшін қалалық кеңес өткізіледі. Мардж қала тұрғындарын Спрингфилдтің қираған Басты Көшесін (Main Street) жөндеуге көндіруге жақын келеді, бірақ жылдам тілді сатушы Лайл Лэнли ән мен биден тұратын қойылым ұйымдастырып, оларды монорельс салуға көндіреді. Күмәнді оқу бағдарламасын өткізгеннен кейін, Лэнли кездейсоқ Гомерді монорельстің машинисі етіп таңдайды. Күдікпен қараған Мардж Лэнлидің кеңсесіне барады және оның жобадан ақша жымқырып, Спрингфилдтен қашуды жоспарлап отырғанын біледі. Мардж Лэнлидің монорельсін бұрын сатып алған Солтүстік Хавербрукке сапар шегеді және оны қираған күйде табады. Мардж Солтүстік Хавербрук монорельсін жобалаған инженер Себастьян Коббпен танысады. Кобб Лэнлидің барлық монорельс жобалары алаяқтық екенін растайды және Спрингфилдті сол тағдырдан сақтауға Марджға көмектесуді ұсынады. Спрингфилд монорельсінің алғашқы рейсінде Лэнли Леонард Нимойды көп көрермен жиналған салтанатты ашылу рәсіміне шақырады, бұл оның Таитиге ұшақпен қашуына мүмкіндік беретін алақорлық еді. Рейс күтпеген жерден Солтүстік Хавербрукте тоқтағанда, қала тұрғындары Лэнлиге кек қайтару үшін шабуыл жасайды. Спрингфилдке оралғанда, монорельс Мардж мен Кобб келгенге дейін стансадан кетеді. Сапасыз жабдық салдарынан пойыз рельстерде жылдамдығын жоғалтып, Гомерге, Бартқа және жолаушыларға қауіп тудырады. Мардж пен Кобб радиоарқылы Гомермен байланысады, ал Кобб оған пойызды тоқтату үшін тежегіш табу керектігін айтады. Гомер қозғалтқыштың қанатындағы металл "М" әрпін жұлып алып, оған арқан байлап, пойыздан лақтырып жібереді. "М" әрпі "Lard Lad Donut" дүкенінің таңбасының пончик пішінді бөлігіне ілініп, арқан монорельсті тоқтатады. Нимой жұмысы аяқталғанын жариялайды, ал Барни Нимой ештеңе істемегеніне наразылық білдіреді. Нимой: "Мен істемедім бе?" деп сұрайды, содан кейін телепортталады. Жолаушылар түскен кезде Мардж Спрингфилд тұрғындарының соңғы ақымақтығы монорельс болғанын айтады, "мұз қымыз таяқтарынан салынған аспан қақпасынан, 50 футтық үлкейту әйнегінен және ешқайда жетпейтін эскалатордан" басқа.

Өндіріс

Эпизодты Конан О'Брайен жазды, ол Лос-Анджелесте "Монорельс" деген жазбасы бар билбордты көргеннен кейін идеяны ойлап тапты, басқа ешқандай мәлімет немесе түсіндірме болмады. Ол бұл эпизодты алғаш рет Аль Жан мен Майк Рейске оқитын кезде ұсынды, олар эпизодты сәл абсурдты деп санап, алдымен басқа материалды сынап көруге кеңес берді. О'Брайен бұрын Лизаның қарсыласы бар, ал Мардж электр стансасында жұмысқа орналасып, мистер Бернс оған ғашық болатын эпизодтарды ұсынған; екеуі де жақсы қабылданды. Джеймс Л. Брукс О'Брайен ұсынған кезде бұл эпизодты "өте ұнатып" алды. Леонард Нимой бастапқыда монорельстің тұңғыш сапарындағы жұлдыздық рөлге қарастырылмады, себебі сценарийшілер оның келісуіне күмәнданды, өйткені Уильям Шатнер бұрын шоудан бас тарған болатын. Оның орнына Джордж Такейге қонақ рөлге шақыру жолданды, себебі ол бұрын екінші маусымдағы "Бір балық, екі балық, көк балық, қызыл балық" эпизодында Акира рөлінде ойнаған. Бірнеше сценарий өзгертулерін талап еткен соң, Такей қоғамдық көлікті әжуалауға ықыласы жоқ екенін айтып, бас тартты, себебі ол Оңтүстік Калифорния жылдам транзитінің (қазіргі Лос-Анджелес округінің қалалық көлік басқармасы) директорлар кеңесінің мүшесі еді. Соның салдарынан, сценарийшілер Нимойге жүгінді, ол келісім берді. Лайл Лэнли кейіпкері Гарольд Хиллге негізделген, ал "Монорельс әні" "Сен қиындыққа тап боласың" әнінен шабыт алды. Эпизод Гомер жұмыстан үйге келе жатып, көлігін каштан ағашына соғып, The Flintstones-қа арналған құрмет әнімен басталады. Мэр Квимби "Жұлдызды соғыстар" франшизасынан "Күш сенімен болсын" деген фразаны қолданады, оны Нимойдың "Жұлдызды жол" фильміндегі жұмысымен шатастырады (сонымен қатар Нимойды "Кішкентай бүлдіршіндердің бірі" деп ойлайды). Гомер Марджға жатын бөлмесінде "Жұмбақ ән" халық әнінен бір шумақ айтады. Кент Брокман мен Кайл Даррен "Гинденбургтің" суретінің жанында тұрады. Гомердің монорельс жүргізушісінің формасы "Жұлдызды соғыстар" фильміндегі формаларға негізделген. Монорельстің логотипі, бақырылып жүргеннен кейін, 1964 жылғы Дүниежүзілік көрменің бастапқы логотипін ашады, бірақ сол шараның пойзы іс жүзінде жоғары рельске ілінген вагондарды пайдаланған.

Қабылдау

Америкадағы тұңғыш көрсетілімінде "Мардж бен Монорель" 1993 жылдың 11-17 қаңтары аралығында рейтингтерде 30-шы орынды иеленді, Нильсен рейтингі 13,7 болды. Бұл эпизод сол аптада Fox телеарнасындағы ең жоғары рейтингті бағдарлама болды. 2003 жылы Entertainment Weekly өзінің ең үздік 25 эпизодының тізімін жариялады, осы эпизодты төртінші орынға қойып, "эпизодтың кез келген минутқа шаққандағы әзілдердің ең жоғары үлесі бар екені даусыз, және олардың барлығы күлкіге шақырады" деді. Крис Тернер өзінің "Планета Симпсон" кітабында осы эпизодты өзінің бес сүйіктісінің бірі деп атады. 2006 жылы IGN осы эпизодты төртінші маусымның ең жақсысы деп таныды. Джон Ортвед Vanity Fair журналында оны шоудың үшінші үздік эпизоды деп атады, себебі "тамаша музыкалық номер; Леонард Нимойдың кездейсоқ қонақ ретінде пайда болуы. Бұл эпизод тамаша әзіл-қалжыңдарға толы болғандықтан қаланың ұжымдық психологиясын және ақыл-ойының жетіспеуін көрсетеді. Бұл Спрингфилдті басқа эпизодтардан гөрі жақсырақ анықтайды". 2010 жылы Майкл Моран The Times газетінде эпизодты шоу тарихындағы тоғызыншы үздік деп бағалады. Сол жылы The Guardian оны Симпсон тарихындағы ең ұлы бес эпизодтың бірі деп атады, Time журналы Simpsons сарапшылары таңдаған Simpsons-тың ең жақсы 10 эпизодының тізімінде бірінші орын берді, ал Consequence оны Simpsons-тың ең жақсы 30 эпизодының тізімінде екінші орынға қойды. "Мен бұған сене алмаймын, бұл үлкен және жақсы жаңартылған ресми емес Симпсон туралы нұсқаулық" кітабының авторлары Уоррен Мартин мен Адриан Вуд оны "теңдесі жоқ эпизод" деп сипаттады. Леонард Нимойдың қонақ ретінде пайда болуы, Монорель әні, Мардждың баяндауы, попкорнға толы жүк көлігі – мақтауға лайық тұстар көп. 2012 жылы "Мардж бен Монорель" Splitsider оқырмандары жүргізген дауыс беруде екінші орынды иеленді, ол кез келген телесериалдың ең жақсы эпизодын анықтауға арналған болатын, ал жеңіске "Remedial Chaos Theory" эпизоды ("Community" сериалынан) ие болды. Леонард Нимойдың өзін-өзі қонақ ретінде көрсетуі шоудың ең жақсыларының бірі деп мойындалды. Нейтан Дитум оның өнерін шоу тарихындағы 13-ші ең жақсы қонақ өнері деп бағалады. Нимой сегізінші маусымдағы "The Springfield Files" эпизодында екінші рет қонақ ретінде пайда болды. Гомердің "Мен үлкенін Bitey деп атаймын" және "Донаттар, олардың істей алмайтын нәрсесі бар ма?" деген сөздері сериал авторы Мэтт Гронингтің сүйікті сөздерінің қатарында. О'Брайен мен Хэнк Азария 2014 жылдың 12-14 қыркүйегінде "The Simpsons Take The Bowl" шоуының аясында Голливуд Боулда монорельсті әнді тікелей орындады. The Simpsons 2019 жылы Disney+ платформасында көрсетілген кезде, бұрынғы Simpsons сценаристі және атқарушы продюсері Билл Оукли осы эпизодты қызметте көруге болатын Simpsons-тың ең жақсы классикалық эпизодтарының бірі деп атады. "Бір нәрсе зұлым" эпизодындағы табиғаттан тыс сілтемелерде Сэм Винчестер монстр шабуыл жасаған орындардың қатарында Броквей, Огденвилл және Солтүстік Хавербрук қалаларын атады, олар Лайл Лэнли Спрингфилдті монорельсті сатып алуға көндіру үшін қолданған әнде есімдері айтылған. Керісінше, эпизодты шоудың алғашқы маусымдарының жанкүйерлері көптеген жағдайда жақсы қабылдамады, себебі ол шоудың алғашқы жылдары қолданған реалистік комедиялық стиліне қарағанда, комедияға көбірек күлкіге негізделген мультфильмдік тәсілдің ерте мысалы болды. 1995 жылы жетінші маусымның түсірілімі кезінде Йердли Смит осы эпизодты "әрине, біздің ең нашар эпизодтарымыздың бірі" деп атады. Simpsons сериалының авторы Мэтт Гронинг 2021 жылы: "Бұл біздің зұлымдығымыздың салдары. Монорейлдер керемет, сондықтан мен өкініштімін, бірақ сонымен бірге егер "Симпсон" сериалында бірдеңе болса, ол дұрыс болмайды, солай ма?" деп жауап берді. The A. V. Club журналында Натан Рабин эпизодтың бір рет пайдаланылатын әзілдері туралы былай деп жазады: "Симпсонның төртінші маусымының тереңдігі мен байлығына дәлел, ол үш секундтық әзіл үшін ғана лазерлік көздері бар мутацияланған батпақ тышқаны сияқты керемет нәрсені ойлап табуға қабілетті". Ол эпизодтың "американдықтарға тамаша ақыл-ойының және керемет бұрмаланған сезімталдығының көрінісін көрсетті, ол барлық уақыттағы ең табысты Симпсон түлегі (Брэд Бердті қоспағанда) және американдық қазына болды" деп қорытындылады.