Түрік пианисті, әлемдік конкурстар төрешісі. Бах, Шопен, Брамс, Рахманинов сияқты композиторлардың шығармаларын орындаушысы. 100-ден астам жазбасы бар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түрік концерт пианистісі
Turkish concert pianist
Музыкалық мансап
Ол 2 жасында музыкаға қызығушылық танытып, 4 жасында Иоганн Себастьян Бахтың прелюдияларын ойнай бастады. Ол бірнеше фортепиано конкурстарында қазылар алқасының мүшесі болды: Ван Клибурн (АҚШ), Королева Элизабет (Бельгия), Монреаль (Канада), Лист (Веймар, Германия) және Бусони (Италия). Оның көптеген жазбалары (қазіргі таңда 100-ден астам) EMI, Decca, Atlantic, Finnadar және Naxos сияқты лейблдерде шықты. Олардың ішінде Сен-Санстың 2, 4, 5 фортепиано концерттері, Листтің Бетховеннің тоғыз симфониясының транскрипцияларының әлемдік премьерасы (EMI 6LP/1986), Шопеннің (15CD/1992), Брамстың (12CD/1997), Рахманиновтың (10CD/2000) толық соло фортепианолық шығармалары мен концерттері, сондай-ақ Стравинскийдің «Көктік құс» балетінің фортепианоға бейімделуі бар. Биреттің кең репертуары кеш классикалық және романтикалық фортепиано әдебиетінің көп бөлігін қамтиды. Ол ең көп танылған Шопеннің жазбаларымен, ол оған 1995 жылы Польшадағы беделді «Гран-при дю Диске Фредерик Шопен» сыйлығын әкелді. 2004 жылы оның Naxos CD-лерінің бүкіл әлемдегі сатылымы екі миллион данаға жетті. Naxos бұл оқиғаны платиналық дискпен Биретті марапаттау арқылы атап өтті. Сол жылы Булездің сонаталарының жазбасы жылдық «Алтын Диапазон» сыйлығын жеңіп алды және Францияның Le Monde газеті оны жылдың үздік жазбаларының бірі деп таныды. 2008–2009 жылдары ол 1986 жылғы EMI-де жазылған Бетховеннің тоғыз симфониясының Франц Листтің фортепианоға бейімдеуімен бірге толық жинақ ретінде қайта шықты. Толық жинаққа 19 диск кіреді. Бирет сонаталардың көп бөлігін 2001–2005 жылдар аралығында Брюссельге жақын жерде жазды (үшеуі 1994 жылы жазылған). Концерттерді 2008 жылы Антони Вит жетекшілік еткен Билкент симфониялық оркестрімен жазды. Бирет – Бетховеннің барлық фортепиано сонаталарын, концерттерін және Листтің тоғыз симфониясының транскрипцияларын концерттерде орындаған жалғыз пианист. Ол қазір олардың барлығын жазған алғашқы пианист. 2014 жылғы сұхбатында ол импровизация және Сорабжидің Opus Clavicembalisticum шығармасына қызығушылық танытты.
She was already interested in music at the age of 2 and started to play Johann Sebastian Bach's preludes at the age of 4. She has been a jury member at several piano competitions: Van Cliburn (US), Queen Elisabeth (Belgium), Montreal (Canada), Liszt (Weimar, Germany) and Busoni (Italy). Her numerous recordings (more than 100 to date) for labels such as EMI, Decca, Atlantic, Finnadar and Naxos include the Saint Saëns' piano concertos nos. 2, 4, 5, world premiere recording of Liszt's transcriptions of the nine Beethoven symphonies (EMI 6LP/1986), complete solo piano works and concertos of Chopin (15CD/1992), of Brahms (12CD/1997), Rachmaninoff (10CD/2000) and the piano transcription of Stravinsky’s ballet music The Firebird (2003) and many others. Biret's wide repertoire encompasses much of the late Classical and Romantic piano literature. She is probably best known for her Chopin recordings, which won her the prestigious 'Grand Prix du Disque Frédéric Chopin' in Poland in 1995. In 2004 the sale of her Naxos CDs worldwide reached two million copies. Naxos commemorated this event by presenting Biret with a platinum disc. The same year the Boulez sonatas recording won the annual Golden Diapason award and was selected among the best recordings of the year by Le Monde newspaper in France. It was released in 2008–2009 as an integral set, along with her 1986 EMI recordings of the nine Beethoven symphonies, as transcribed for piano by Franz Liszt. The complete set will include 19 CDs. Biret recorded most of the sonatas near Brussels between 2001–2005 (three were recorded in 1994). She recorded the concertos with the Bilkent Symphony Orchestra conducted by Antoni Wit in 2008. Biret is the only pianist to have performed all of Beethoven's piano sonatas, concertos and Liszt transcriptions of the nine symphonies in public concerts. She is now the first pianist to have recorded them all. In an interview in 2014, she expressed interest in improvisation and the Opus Clavicembalisticum by Sorabji.
Марапаттар мен мойындау
Бирет 1971 жылдан бері Түркияның мемлекеттік әртісі атағын иеленеді. Бұл атақ түрік мәдениетіне қосқан үлесі үшін Түркия үкіметімен әртістерге беріледі. 1987 жылы Түркиядағы Ататүрік ескерткіштерінің белгілі мүсіншісі Гурдал Дуяр оның бюстін жасауды ұсынды. Ол үйіне саз балшығымен келді. Бірақ, саз балшығымен жұмыс істегеннен кейін, саз құрғап, жарыла бастады, ал Дуяр жұмысты аяқтамай, қалып жасау үшін алып кетті. Дуяр қайтыс болғаннан кейін бюсттің тағдыры біраз уақытқа белгісіз болды, бірақ Биреттің күйеуі Шефик Бююкйүксель доктор Баха Тойгардың жеке коллекциясынан, Эмель Сейге тиесілі галереядан сатып алынған бюстінің суретін онлайн тапқанда ол қайта пайда болды. 1995 жылы Биреттің Шопеннің барлық шығармаларын орындауы Польшада "Grand Prix du Disque Frédéric Chopin" сыйлығымен марапатталды. Сол жылы ол Францияда Булездің сонаталарын жазғаны үшін "Diapason d'Or" сыйлығын жеңіп алды, бұл жазба Le Monde газетінің жылдың ең үздік жазбаларының бірі деп танылды. Бирет сонымен қатар келесі сыйлықтарды алды: Бостон қаласындағы (АҚШ) Лили Булангер еске алу сыйлығы, Лондон қаласындағы (Ұлыбритания) Гарриет Коэн/Дину Липатті алтын медалі, Польшаның көркемдік еңбектері үшін сыйлығы, Францияның Ұлттық құрмет ордені, Италияның Аделаида Ристори сыйлығы. 2007 жылы Польша президенті Лех Качинский Шопеннің музыкасын жазып, орындағаны үшін поляк мәдениетіне қосқан үлесі үшін оны "Еңбегі үшін айрықша орден" – Кавалерия кресімен марапаттады.
Biret has been a State Artist since 1971, an honorary title issued to artists by the government of Turkey for their contributions into the Turkish culture. In 1987 Gürdal Duyar, renowned sculptor of Ataturk monuments around Turkey, offered to sculpt a bust of her. He arrived at her house with a lump of clay in his hand, however after working on the clay bust for some time the clay started to dry out and crack and Duyar left with the work in progress, the bust, to make a plaster cast mould of it. After Duyar died, the fate of the bust was unknown for some time until it resurfaced when Şefik Büyükyüksel, the spouse of Biret, discovered a photo of it online in the private collection of Dr. Baha Toygar who had bought it from a gallery owned by Emel Say. In 1995, Biret's recordings of Chopin's entire oeuvre was awarded the "Grand Prix du Disque Frédéric Chopin" in Poland. The same year, she won the "Diapason d'Or" prize in France for her recording of Boulez's sonatas, which was selected among the best recordings of the year by the newspaper Le Monde. Biret also received the following awards: the Lili Boulanger Memorial Prize in Boston (US), the Harriet Cohen/Dinu Lipatti Gold Medal in London (UK) the Polish Prize for Artistic Merits, the National Knight Merit Order of France, the Adelaide Ristori Prize, Italy. In 2007 she was decorated with Distinguished Service Order – Cavalry Cross by the Polish President Lech Kaczynski for her contributions to Polish culture with her recordings and performances of Chopin's music.