Кіріспе

Аргентинадағы жанартаулық дала.

Жергілікті

Антофагаста-де-ла-Сьерра жанартаулық алабы сол атымен аталған солтүстік-оңтүстік бағытындағы тектоникалық шұңқыраның ішінде орналасқан. Жекелеген кратерлердің ішінде Ла Лагуна және Алумбрера конустары ең жақсы зерттелген, олар Антофагаста-де-ла-Сьеррадан оңтүстікке қарай орналасқан. Бұл жанартаулар қара лава ағындарымен байланысты және Антофагаста-де-ла-Сьерра көлінің оңтүстігінде жатыр. Олардың солтүстік-батысында Качамани орналасқан. Алумбрера конусы биіктігінде, эллипстік пішіндес, ең үлкен ұзындығы , бұл, ықтимал, желдің конус өсуіне тигізген әсерінен туындаған. Конус гравитациялық тұрақсыздық белгілерін көрсетеді, соның ішінде солтүстік-батыс беткейіндегі сектордың құлауы. Конустың кең кратері және бірнеше жарық тесіктері бар. Алумбрераның көлемі және ол Ла Лагунаның бетін қамтитын үлкен лава ағыны алабының бастауы. Ла Лагуна Алумбрерадан кіші: конус биіктігінде және енінен, тереңдігі бар кратерімен ерекшеленеді. Алумбрера сияқты Ла Лагуна да бір жарық тесігімен және лава ағыны алабымен жабдықталған, көлемі және беттік ауданы кішірек. Ла Лагуна мен Алумбрераның екеуі де солтүстік-батыс бағытындағы жарықтар арқылы қоректенген, бұл аймақтағы көптеген сызықтардың солтүстік-шығысқа немесе солтүстікке қарай бағытталғандығын ескерсек, ерекше жағдай. Жанартаудың беткі қабаттары желдің әсерінен түрлі деңгейде эрозияға ұшыраған, нәтижесінде ең өзгерген бөліктерде ойыстар пайда болған.

Құрамы

Алумбрера және Ла Лагуна сілтілікке дейін сілтілі базальтты трахиандезиттен трахибазальтқа дейін порфириттік текстурамен атқылаған. Тау жынысының ішіндегі фенокристтерге матрицаның көп бөлігін құрайтын оливин және плагиоклаз немесе клинопироксен кіреді. Алумбрерада табылған, "алюминий" (іс жүзінде алюминий сульфаты мен магний сульфатының қоспасы) қоса алғанда, жергілікті халық тарапынан қазылып алынған.

Бұрынғы атылу

Алумбрерадағы жарылыстар екі кезеңде болды, біріншісі тіс пастасы тәрізді лава мен аа лавасын құрады, ал екіншісі лаваға қоса кішкентай пирокластикалық ағындар мен тефра қабатын түзіп, шығысқа қарай Алумбрерадан ұзаққа дейін шөгінділер таралған. Осы екінші кезеңде Алумбрерада сектордың құлауы орын алып, одан кейін Стромболилік жарылыстар кезінде лава бомбалары шығарылды. Кейін, екінші белсенділік кезеңінде лава бомбалары мен шлак жаңа конус пен екі лава ағыны даласын қалыптастырды. Екі жанартауда да магма қысымы судың өткізгішке енуіне мүмкіндік беретіндей деңгейге дейін төмендегеннен кейін фреатомагматикалық белсенділік болған болуы мүмкін. Бұл жарылыстар бірнеше аптадан бірнеше жылға дейін жалғасқан болуы мүмкін. Ла Лагуна конусындағы лава ағыны қазіргі уақыттан 340 000 ± 60 000 жыл бұрын дауланған. Пунадағы кең ауқымды зерттеу жобасы Jote үшін 3,2 және 4,5 миллион жыл бұрын, ал Алумбрера мен Ла Лагуна үшін 0,3 және 7,3 миллион жыл бұрын Ar-Ar және K-Ar жастарын анықтады. Ескі жас Алумбрера лава даласының батысындағы тау беткейін көрсетеді. Ең жас жас аргон-аргонмен даулану арқылы Алумбрера конусынан алынған: 37 000 ± 2 000 жыл. Тарихи белсенділігі белгісіз, 1907 жылы жанартаулар сөнген деп есептелді, бірақ бұл аймақта Голоцен кезеңінде жарылыстар болған болуы мүмкін. Солтүстіктен келетін Антофагаста өзені салыстырмалы түрде терең Антофагаста көлінің алдында кең ылғалды жерді құрайды; Алумбрера жанартауы оңтүстіктегі көлмен шектеседі. 1911 жылы көл екі бөліктен тұрды, олар каналмен біріктірілген. Көлге бөгет салып, жанартаулық алаң орналасқанға дейін өзен оңтүстікке қарай Карачипампаға дейін ағып кеткен болуы мүмкін. Антофагаста жанартауында маңызды археологиялық орын орналасқан.