Кіріспе

Лонг-Айлендтің солтүстік жағалауындағы аймақ – Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағының солтүстік жағалауында орналасқан. Ерекше байлығымен және сәнді мүліктерімен танымал Солтүстік жағалау 20-шы ғасырдың басында өркендеп, «Алтын жағалау» деген атқа ие болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл термин Нассау окруғындағы Солтүстік Хемпстед (Грейт-Нек және Порт-Вашингтон сияқты) және Ойстер-Бэй қалаларының, сондай-ақ Саффолк окруғындағы Хантингтон қаласының бай жағалау аудандарына қатысты. Кейбір анықтамаларға Смиттаунның Лонг-Айленд Саундысына қараған бөліктері де кіруі мүмкін. Бұл аймақ Лонг-Айлендтің Алтын жағалауы аймағымен үлкен дәрежеде сәйкес келеді, бірақ Смиттаун бұл аймаққа кірмейді, себебі Алтын жағалаудың ең шығыс шегіндегі Гейслер иелігі Хантингтонның Форт-Салонга ауданындағы Индиан-Хиллз Кантри-клубының батысында орналасқан. Харбор-Хилл моренасының қалдығы болғандықтан, Солтүстік жағалау көбінесе төбелі, ал оның жағалаулары Атлант мұхитындағы Оңтүстік жағалаудың тегіс, құмды жазықтарына қарағанда тасты болып келеді. Аймаққа мұздықтан қалған үлкен тастар шашырап жатыр.

Колониялық дәуір

Солтүстік жағалауға алғаш рет 1600 жылдардың ортасында еуропалықтар қоныстанды. Аймақтың көп бөлігі бастапқыда Голландияның Жаңа Нидерланд колониясының бақылауында болды. Солтүстік жағалаудың шығыс бөлігіндегі қалаларды ағылшындар Нью-Хейвен және Коннектикут колонияларының билігімен қоныстандырды. Бұл жағдай 1664 жылы Англияның Жаңа Нидерландты басып алуымен өзгерді, соның нәтижесінде Лонг-Айлендтің барлығы жаңа Нью-Йорк провинциясына қосылды. Алғашқы жылдары Солтүстік жағалау көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысты. Кит аулау да ерте экономиканың маңызды бөлігі болды, және осы туралы Колд Спринг Харбордың Кит аулау мұражайы мен білім беру орталығында айтылады.

Алтын дәуір

Екінші өнеркәсіптік революция кезінде болат, көлік және басқа да салаларда зор байлықтар жиналды. 1890 жылдардың басында Лонг-Айлендтің "Алтын жағалауы" деп белгіленген аймақта сәнді жеке меншіктер салына бастады. Барлығы 70 шаршы миль (181 км²) жерге шоғырланған 500-ден астам сарай салынды. Олардың арасында Вандербилттерге, Асторларға, Уитнилерге, Чарльз Праттке, Дж. П. Морганға, Ф. В. Вулвортқа және тағы басқаларға тиесілі кең ауқымды, сәнді үйлер мен қамалдар болды. Отто Канның Охека қамалы АҚШ-тағы екінші ірі жеке үй ретінде танымал болды, ол Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласындағы Билтмор иелігінен кейін ғана екінші орында тұрды. Ал кейбіреулері әсем сарайлардан бас тартып, Теодор Рузвельттің Сагамор төбесі сияқты үлкен шиңгел стиліндегі және ағаш қаптамалы "коттедждер" тұрғызды. Стэнфорд Уайт, Джон Расселл Поуп, Гай Лоуэлл және Каррере мен Гастингс сияқты ең көрнекті сәулетшілер, ландшафт дизайнерлері, декораторлар мен фирмалар жұмыс істеді. Архитектуралық стильдерге ағылшын Тюдор, француз Шато, грузин, готика, Жерорта теңізі, норман, рим, испан және олардың комбинациялары кірді. Еуропадан бөлмелер, сыртқы құрылыстар және тіпті толық ғимараттар демонтаждалып, Солтүстік жағалауда қайта құрастырылды. Көрнекті үйлерді формальды баулар, беседкалар, жылыжайлар, атқосындар, қонақ үйлер, қақпа үйлері, жүзу бассейндері, айна бассейндері, тоғандар, балалар ойын үйлері, ойын-сауық сарайлары, гольф алаңдары және теннис корттары толықтырды. Иеліктерде немесе жақын маңдағы эксклюзивті клубтарда, мысалы, Бивер Дам клубы, Сиванхака Коринф Яхт клубы (1871), Медоу Брук клубы (1881), Манхасет шығанағы Яхт клубы (1892), Пайпинг Рок клубы (1912) және Крик клубы (1923) атқа міну, аң аулау, балық аулау, түлкі аулау, поло, яхтинг, гольф, жүзу, теннис, стенд ату және қысқы спорт сияқты іс-шаралар өткізілді. Жеке өмірдің құпиялылығы үлкен жер иеліктері, тірі қоршаулар мен ағаштар, қоршаулар, қақпалар, жеке жолдар және иеліктердің орналасқан жерін көрсететін карталардың болмауы арқасында сақталды.

Соғыстан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Алтын жағалаудағы көптеген сарайлар бұзылып, олардың жерлері қалалық стильдегі құрылыстарға бөлінді. Бастапқы 500-ден шамамен 200-і ғана сақталды. Көшпенділік азайған кезде, Дэниел Гуггенхаймнің Гулд Гуггенхайм сарайы, Теодор Рузвельттің Сагамор Хилл үйі, Уильям Вандербильт II-нің «Бүркіт ұясы», Александр П. де Северский сарайы, Отто Канның Охека сарайы және Джон Шаффер Фиппстің Вестбери үйі сияқты ең ірі немесе танымал Алтын ғасырдың ескерткіштері мұражайларға, конференция орталықтарына және демалыс орындарына айналды. Басқалары тұрғын емес мақсаттарға бейімделді, мысалы Герберт Л. Праттың Глен Коув ауылдық үйі «Брейс» Вебб институтына, Уолтер Крайслердің Кингс Пойнт иелігі «Форкер Хаус» АҚШ Сауда флоты академиясына, ал АҚШ болат өнеркәсібінің мұрагері Чайлдс Фриктің «Клейтон» үйі Нассау округінің өнер мұражайына айналды.

География

Квинс-Нассау шекарасымен нақты белгіленген Солтүстік жағалауы, бірнеше мойындар (жарым аралдар) мен халқы бар порстармен сипатталады. Солтүстік Хемпстед, Ойстер Бэй және Хантингтон осы аймақтың жерін құрайды, ол Алтын ғасырдың мүлікті сақтауымен танымал. Бұдан әрі, Смиттаун және Брукхейвен қалалары ұқсас жарым аралдарға және қорғалған порстарға ие, сондай-ақ Стони Брук, Порт Джефферсон, Уэдинг Ривер сияқты, көбінесе дәулетті аймақтарға орналасқан, бірақ осы аймақтардың Солтүстік жағалау аймағына кіруі әртүрлі. Арал шығыс жағында екі салаға бөлінгеннен кейін, төбелер көбінесе тегістеледі (Риверхед қаласына кіреді) және ауылдық жерге айналады (Саутхолд қаласына кіреді), ауыл шаруашылығының экономикалық негізіне, әсіресе шарап заводтары мен жүзімдіктерге ие. 1980 жылдары картоп шаруашылықтарын өзгерткеннен бастау алған бұл соңғы тенденция Солтүстік Форкқа Нью-Йорк штатындағы ең өнімді ауыл шаруашылығы аймағы деген атақ берді. Бұл тұрғысынан, Солтүстік Форк, көбірек халқы бар және әйгілі Оңтүстік Форктің Хэмптонс-інен күрт өзгеше. Солтүстік Форк Ориент-Пойнтта аяқталады, онда Крос-Саунд Ферри Компаниясы Нью-Лондон (КТ) және Блок-Айленд (РИ) бағытына жүретін паромдар үшін терминалға ие. Солтүстік Форк ешқашан Солтүстік жағалаудың бөлігі деп есептелмейді, керісінше, жеке, көбірек ауылдық географиялық аймақ болып табылады. Гринпорт, Ориент пен Риверхед арасындағы Саутхолд ауылы, Солтүстік Форк үшін маңызды экономикалық орталық болып табылады және Лонг-Айленд теміржолының Басты желісінің шығыс соңғы станциясы болып табылады. Солтүстік Форк сонымен қатар Пеконик шығанағындағы Шелтер аралымен географиялық байланыста, бұл арал қаласы Гринпорттан, теміржол станциясының жанынан кететін паром арқылы қол жетімді. Аралдың оңтүстік жағында Оңтүстік Форктің Солтүстік Хейвенімен байланыстыратын паром бар.

Танымал мәдениетте

1925 жылы Ф. Скотт Фицджеральдтың "Ұлы Гэтсби" романының оқиғасы Солтүстік жағалауда өрбітеді, ол аймақтың байлығына және романның басты кейіпкерінің жоғары қоғамға қабылдануға ұмтылысына толы. Романның "Батыс жұмыртқасы" мен "Шығыс жұмыртқасы" атты жерлері, сәйкесінше, нақты Солтүстік жағалаудағы Кингс-Пойнт және Сэндс-Пойнт ауылдарының көркем бейнесі болып табылады. 1990 жылы Нельсон ДеМиллдің "Алтын жағалау" романы да Солтүстік жағалаудағы оқиғаларға арналған. Солтүстік жағалаудың Локуст Валли аймағынан таралған "Локуст Валли локкжа" деп аталатын жоғары сыныптың ерекше сөйлеу ерекшелігі бар. Солтүстік жағалаудың көп бөлігі қала маңына айналса да, аристократиялық бедел сақталып келеді.

Құртылған үйлер

Кейбір сарайлар өртеніп кетті, ал тасталғандары вандализмге ұшырады немесе өсімдіктермен жабылды. Көптеген сарайлар жаңа құрылыстарға орын ашу үшін бұзылды, себебі Ұлы депрессия, нашар қаржылық шешімдер, күтімге қажеттіліктердің артуы және табыс салығының өсуі отбасылық қорларды азайтты. Қазір жоғалып кеткен танымал сарайлардың кейбіреуі төмендегі кестеде олардың ерекшеліктерімен бірге келтірілген.

Сарай Құрылысы Бөлмелер Гектар Сәулетшілер Статусы Орналасқан жері
Beacon Towers 1917–1918 60 18 Hunt & Hunt 1945 жылы бұзылды
Burrwood 1898–1899 40+ 1,000 Carrère and Hastings 1995 жылы бұзылды
Farnsworth c. 1914 50 Guy Lowell 1966 жылы бұзылды (қосымша ғимараттар мен гараж)
Ferguson Castle 1908 40 Allen W. Jackson 1970 жылы бұзылды (қақпа үйі)
Garvan 1891 60 101 бұзылды 1970-ші жылдардың ортасында
Harbor Hill 1900–1902 688 Stanford White 1947 жылдың көктемінде бұзылды
Inisfada 1920 87 225 John Torrey Windrim 2013 жылдың желтоқсанында бұзылды
Laurelton Hall 1902–1906 65 600 Louis Comfort Tiffany 1957 жылы өртеніп кетті
Matinecock Point 1913 41 257 Christopher Grant La Farge 1980/1981 жылдары бұзылды
Meudon c. 1900 80 300 Charles P. H. Gilbert 1955 жылы бұзылды
Pembroke 1914–1916? 82 62 Charles P. H. Gilbert 1968 жылы бұзылды
Rosemary Farm 1907 159 William Eyre 1991 немесе 1992 жылы өртеніп кетті
Roslyn House 1891 James Brown Lord 1974 жылы бұзылды
Westbrook Farms/Knollwood 1906–1920 60 262 Hiss & Weekes 1959 жылы бұзылды

Жалпы көздер

AIA Нассау және Саффолк округтерінің сәулеттік нұсқаулығы. Америка Сәулетшілер Институты. Лонг-Айленд бөлімшесі, 1992 жыл. Фрелингхуйзен, Элис Куни. Луис Комфорт Тиффани және Лорелтон Холл: Суретшінің ауылдық эстатесі. Метрополитен өнер мұражайы, 2006 жыл. Хьюит, Марк Алан. Сәулетші және американдық ауылдық үй, 1890–1940 жылдар. Йель университетінің баспасы, 1990 жыл. Маккей, Роберт Б. Лонг-Айлендтегі ауылдық үйлер және олардың сәулетшілері, 1860–1940 жылдар. W. W. Norton, 1997 жыл. Матейунас, Пол Дж. Лонг-Айлендтің Солтүстік жағалауы: 1890–1950 жылдардағы ауылдық үйлер. Acanthus Press, 2007 жыл. Менсинг, Кеннет Г. және Рита Лэнгдон. Хиллвуд: Марджори Мерривезер Посттың Лонг-Айленд эстатесі. Лонг-Айленд университеті, 2008 жыл. Рэндалл, Моника. Лонг-Айлендтің Алтын жағалауындағы сарайлар. Rizzoli, 1979 жыл. Рэндалл, Моника. Уинфилд: Вулворттың көлеңкесінде өмір сүру. Thomas Dunne, 2003 жыл. Скларе, Лиза және Дональд. Beaux Arts Estates: Лонг-Айленд сәулетіне арналған нұсқаулық. Viking Press, 1980 жыл. Спинция, Реймонд Е. және Джудит А. Лонг-Айлендтің Солтүстік жағалауындағы көрнекті отбасылары: олардың эстателері мен ауылдық үйлері, 1–2 том. VirtualBookworm.com, 2006 жыл. Уилсон, Ричард Гай. Харбор Хилл: Үйдің портреті. W. W. Norton, 2008 жыл.