Кіріспе

Көлік шинасының ерекше дизайны

Радиалды шина (дәлірек айтқанда, радиалды қабатты шина) – көлік шинасының ерекше дизайны. Бұл конструкцияда қабаттардың жіптері қозғалыс бағытына 90 градус бұрышпен немесе радиалды (шинаның ортасынан) орналастырылған. 1968 жылы Consumer Reports радиалды конструкцияның артықшылығын анықтағаннан кейін Солтүстік Америкада радиалды шиналардың нарықтық үлесі 100%-ға жетті және 1976 жылға қарай стандартқа айналды.

Тарих

1914 жылы G.H. Hamilton және T. Sloper Лондонға №467 патентті тіркеді, ал 1916 жылы шина өндіруші (1915–1919), қару жасаушы және өнертапқыш Артур В. Савидж Сан-Диего, Калифорнияда патент алды. Бірақ, нақты өнімдер жасалмады. Франциядағы Michelin компаниясы радиалды шинаны жобалап, жасап, патенттеді және саудаға шығарды. Michelin-нің алғашқы радиалды шинасын 1946 жылы Michelin зерттеушісі Мариус Мигноль жасады. 1952 жылы Michelin радиалды жүк көлігі шинасын жасады. Оның беріктігі мен жанармай үнемдеудегі маңызды артықшылықтарының арқасында бұл технология 1950-1960 жылдары Еуропа мен Азияда жылдам тарады. 1970 жылы Ford Motor Company стандартты жабдық ретінде радиалды шиналары бар алғашқы американдық көлігін шығарды, ол Continental Mark III-ке Michelin шиналарымен жабдықталды. 1974 жылы Goodyear Tire and Rubber Company-ның жаңа бас директоры Чарльз Дж. Пиллиод 1973 жылғы мұнай дағдарысынан кейін радиалды шинаны қайта жабдықтау бойынша маңызды инвестициялық шешім қабылдады. Сол кездегі қатал сынға қарамастан, Пиллиод радиалды шинаны жасау үшін жаңа зауыттар мен құрал-жабдықтарға көп инвестиция жасады. Бүгінде Goodyear, Cooper, Titan және Specialty Tires of America АҚШ-тың тәуелсіз шина өндірушілері болып қалады, ал радиалды шина автомобиль шиналарының нарығындағы барлық басқа конструкциялық әдістерді дерлік толығымен ығыстырды. 1996 жылдан 2003 жылға дейін Goodyear компаниясын басқарған Сэм Гибара Пиллиодтың қадамдары болмаса, Goodyear "бүгін жоқ болар еді" деп мәлімдеді. Бүгінде радиалды технология барлық автомобиль шиналарының стандартты дизайны болып табылады. Ұшақтар үшін бұл ауысу баяу жүріп жатыр, өйткені шиналар ұшақ корпусымен бірге сертификатталады. Радиалды шинаның қабырғасында материал аз болғандықтан, ол жеңіл, салқын жұмыс істейді және ұзақ қызмет етеді. Кішігірім ұшақтар үшін диагональді шиналар жоғары жылдамдықтарда тұрақтылықты қамтамасыз етеді және мықты қабырғалары бар.

Қолдану

Радиалды шиналардың серпімділік қасиеттері бейс-пластты шиналардан өзгеше, сондай-ақ рульді басқару кезіндегі сығанақтығы да басқаша. Бұл автомобильдерді жеңілдетуге мүмкіндік берді, себебі енді бейс-пластты шиналардың кемшіліктерін толықтыру қажеттігі болмады. Дегенмен, жүргізушілер бұл сезімге дағдыланбағандықтан, автомобильдердің серіппелі жүйесін өзгерту қажет болды. Ford Motor Company инженері Джек Бейер 1960 жылдары Ford Falcon көлігінде тәжірибе жасады, рульді аздап босатып, беріліс білігіне изоляторлар, ал серіппелі жүйеге буксирлер орнатты, соңғысы бетонды жолдағы асфальтты кеңейту тігістерінен өтетін кездегі соққыны жұмсарту үшін. Радиалды шиналар кейде велосипедтерде де қолданылды, мысалы, 1980 жылдарғы Miyata туристік велосипедінің 1000 және 610 модельдерінде, сондай-ақ 2009 жылы Maxxis Radiale велосипедінде. Panaracer радиалды шиналары 1985 жылы Jamis Gentry велосипедінің стандартты жиынтығына кірген.