Кіріспе

Солтүстік Каролина штатындағы округ, АҚШ. Рокингем округі – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 91 096 адамды құрады. Округ "Солтүстік Каролинаның Солтүстік Жұлдызы" атымен танымал.

Қоныстануы мен құрылуы

Еуропалық отарлаудан бұрын, қазіргі Рокингем округінің аумағын Черау/Саура тайпаларының түпкі американдықтары мекендеген. 1600 жылдары олар Дан өзенінің бойындағы бірнеше шағын елді мекендерде тұрған, бірақ 1710 жыл шамасында Оңтүстік Каролинаға көшіп кеткен. 1728 және 1733 жылдар аралығында Гранвилл округіндегі Дан өзені аңғары Солтүстік Каролина мен Вирджиния шекарасын белгілеу мақсатында Уильям Бёрд II жасаған зерттеулерге енген. Ол көп ұзамай болашақ фермерлерді тарту үшін 20 000 акр жер сатып алып, оны «Еден елі» деп атады. Аймаққа алғашқы қоныс аударушылар Пенсильвания, Нью-Джерси, Мэриленд және Вирджиниядан келген, олар неміс, ағылшын, шотланд және ирланд тегінен шыққан. Кейбіреулері бай отбасылардан болған, бірақ көпшілігі кедейлікте өмір сүрген. Кейбір жергілікті ақ адамдар Американдық революциялық соғыста жасақтарда қызмет еткен. 1781 жылы Гилфорд соты шайқасы маңында генерал Натанаэль Грин басқаратын американдық әскерлер мен генерал Чарльз Корнуоллис басқаратын британдық әскерлер осы аймақтан өтіп кеткен. Солтүстік Каролинаның Бас Ассамблеясы 1785 жылдың 29 желтоқсанында Гилфорд округінің солтүстік бөлігінен Рокингем округін құрды. Округ Рокингемнің 2-ші маркизі Чарльз Уотсон Вентворттың құрметіне аталған. 1785 жылдан 1800 жылға дейін шотланд-ирланд американдықтарының көші-қоны жалғасты. Рокингем округінің алғашқы сот отырысы 1786 жылдың ақпан айында Дан өзенінің оңтүстігіндегі Игл Фолс жанында өткізілді. Келесі жылы округтің орталық бөлігіне жақын ағаштан жасалған сот үйі салынды және Рокингем сот қауымдастығы құрылды. 1798 жылы қауымдастық Вентворт деп қайта аталды, Вентворт 1800 жылдардың басына дейін кедей және сирек қоныстанған қауымдастық болып қала берді, оны тек мемлекеттік істерге байланысты бизнес қолдады. Дэн және Смит өзендерінің қосылған жеріне жақын сауда орталығын құру мақсатында 1795 жылы Лексвилл құрылды.

Антебелл және Азамат соғысы

1800 жылдардың басында Рокингем округінің экономикалық белсенділігі көбінесе төбелі аймақтардағы шағын шаруашылықтар және өзендер жағасындағы плантациялар төңірегінде шоғырланған болатын. Көбінесе шаруалар өзін-өзі қамтамасыз етумен айналысса, темекі аймақтың басты ақшалық дақылы еді. 1812 жылдан кейін экономика әртараптандыра бастады. 1813 жылы Джон Мотли Морхед Дан және Смит өзендерінің қосылған жерінде, Лексвиллде округтың алғашқы мақта фабрикасын салды. 1818 жылы Мэдисон қаласы жоспарланып, Игл-Фоллста Джексон сауда бекеті құрылды. 1831 жылы Лексвиллде май зауыты, пилорама және мақта тазартатын машина жұмыс істеді. Дегенмен, 1800 жылдардың көп бөлігінде темекі Рокингем округінің экономикалық қызметінің негізгі көзі болып қала берді, ал Мэдисон, Лексвилл және Ридсвилл қалалары осы дақылдың сауда орталықтары қызметін атқарды. 1840 жылы, мемлекеттік мектептер туралы заң қабылданғаннан кейін, Солтүстік Каролинадағы алғашқы мемлекеттік мектеп Рокингем округінде ашылды. 1856 жылы Ридсвиллде темекі өндіріс орны ашылды. Салынған кезде Авалон фабрикасы штаттағы ең ірі тоқыма өндіріс орны болды. Авалон фабрикасы 1911 жылы өртеніп, қалған қауым Майоданға біріктірілді. 1920 жылға қарай аймақтағы тоқыма өндірісі соңғы қалада, Вашингтон Миллс ретінде шоғырландырылды, бұл Майоданды батыс Рокингемнің тоқыма өнеркәсібінің орталығына айналдырды. 1890 жылдары Морхед өзінің тоқыма активтерін екі компанияға біріктірді: Ликсвилл мақта және жүн фабрикасы компаниясы және Спрей су қуаты және жер компаниясы, содан кейін оларды күйеуінің ұлы Франк Мебанеге тапсырды. Мебане басшылығымен және солтүстік инвесторларының қолдауымен, 1898-1906 жылдар аралығында Спрей су қуаты және жер компаниясы алты жаңа мақта фабрикасын салып, қойма компаниясын құрды. Тоқыма өнеркәсібінің кеңеюі Лексвилл маңында Спрей және Дрейпер деген екі жаңа фабрика қауымдастығының өсуіне әкелді. Осы үш қауымдастық бірлесіп «Үш қала» деп аталды. Мебанеге тиесілі компаниялардың бірі – Спрей Коттон Миллс компаниясы 1897 жылы жеке меншік иесіне сатылды. Темекіге бай Ридсвилл аймағы мен тоқымаға негізделген Ликсвилл-Дрейпер-Спрей аймағы арасындағы экономикалық айырмашылықтар 20 ғасырдың басында саяси жіктерді тудырды. Әлеуметтік, саяси және экономикалық бәсекелестік Рейдсвилл, Ликсвилл-Дрейпер-Спрей және батыс Рокингемнің Мэдисон, Майодан және Стоунвилл қалалары арасында күшейді. American Tobacco компаниясының бақылауына өткеннен кейін, фабрика тез арада Ридсвиллдің ең маңызды өнеркәсібіне және округтің ең ірі салық төлеушісіне айналды. 1940 және 1950 жылдары жұмысшыларға жоғары жалақы төлеп, ол корпоративтік иесінің флагмандық орны қызметін атқарды және 2000 жұмысшыны жұмысқа алды. Бұл бірігу Эденнің Ридсвиллден округтың ең ірі қаласы ретінде озып кетуіне әкелді.

Экономикалық құлдырау

1980-1990 жылдары тоқыма өнеркәсібі жалпыұлттық деңгейде қиындыққа тап болды. 1990 жылы Стоунвиллдің ірі жұмыс берушісі – жиһаз фабрикасы банкротқа ұшырады. 1990 жылы болған дауыл Майодандағы үйлерге және тоқыма фабрикасына зақым келтірді, Стоунвиллдің негізгі бизнес ауданындағы бірнеше ғимаратты қиратты және екі адамның қаза болуына себеп болды. 1999 жылы Майодандағы бұрынғы Вашингтон Миллс зауыты жабылды. Pluma компаниясы 1999 жылы Эдендегі зауытын, Spray Cotton Mills 2001 жылы жіп тоқу фабрикасын, ал Pillowtex 2003 жылы жапты. Кейбір бұрынғы жұмыскерлер жұмыс іздеп, ауданнан тысқары ірі қалаларға көшіп кетті. 2014 жылдың ақпан айында Дук Пауэр компаниясының Дан өзені бойындағы бу станциясындағы Едендегі көмір шаңы жиналатын қоймадан Дан өзеніне төгілді.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 572,76 шаршы миль (1483 км2) құрайды, оның ішінде 565,64 шаршы миль (1465 км2) құрлық және 7,12 шаршы миль (18 км2) (1,24%) су. Ол Солтүстік Каролина штатының Касвелл, Аламанс, Гилфорд, Форсайт және Стоукс округтерімен, сондай-ақ Вирджиния штатының Генри және Питтсилвания округтерімен шектеседі. Рокингем округі арқылы төрт ірі өзен ағып өтеді. Дан, Мейо және Смит өзендері округтің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және Роанок өзенінің су жинау алабына құйылады. Оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Хо өзені Кейп-Фейр өзені алабына құяды. Округта Матримони, Каскад, Хоганс, Каунти Лайн, Трублсом және Литл Трублсом сияқты бірнеше шағын өзендер де бар. Белевс көлі және Ридсвилл көлі деген екі ірі көл де бар.

Құқық қорғау және сот жүйесі

Рокингем округі Солтүстік Каролина штатының 22-ші прокурорлық округі, 17А Жоғарғы соты округі және 17А аудандық соты округі шегінде орналасқан. Округ сайлаушылары Жоғарғы сот хатшысын және шерифті сайлайды.

Экономика

Тарихи тұрғыдан алғанда, Рокингем округінің экономикасы негізінен тоқыма және темекі өнімдеріне негізделген. Округ соңғы жылдары туризм, өндіріс және қосымша шағын бизнес құруда өсімді қамтиды. Округтағы ірі жұмыс берушілерге үкімет, денсаулық сақтау мекемелері, Unifi және Gildan Yarns сияқты тоқыма өндірушілер, Sturm, Ruger & Co. және Walmart сияқты қару-жарақ өндірушілер жатады. Рокингемдегі кедейлік деңгейі 18 пайызды құрайды, бұл штаттық және ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. Американдық қоғамдық сауалнама бойынша, 2017 жылдан 2021 жылға дейін үй шаруашылығының шамамен орташа табысы 46 993 доллар болды. 2023 жылдың желтоқсанында округтағы жұмыссыздық деңгейі 3,5 пайызды құрады.

Білім

Мемлекеттік білім беруді Рокингем округі мектептері қамтамасыз етеді, олар 12 бастауыш мектеп, төрт орта мектеп, төрт жоғары мектеп, ерте колледж жоғары мектебі және балама мектептің жұмысын ұйымдастырады. Жүйені партиялық сайлауларда сайланған мектеп кеңесі басқарады. Уентвортта орналасқан Рокингем қауымдастық колледжі бар. 2021 жылғы Американдық қоғамдық сауалнамаға сәйкес, округ тұрғындарының шамамен 14,5 пайызы бакалавр дәрежесі немесе одан жоғары білім алған.

Денсаулық сақтау

Рокингем округі екі ауруханамен қамтамасыз етілген: Рейдсвиллдегі Энни Пенн ауруханасы және Едемдегі UNC Rockingham Health Care. 2021 жылғы Американдық қоғамдық сауалнама бойынша, округ тұрғындарының шамамен 11,2 пайызы денсаулық сақтау қызметтерімен қамтылмаған.

Мәдениет

Солтүстік Каролинаның солтүстік-орталық бөлігіндегі басқа тұрғындары сияқты, Рокингем тұрғындары да "out" және "about" сияқты сөздерді "oat" және "aboat" деп айтуға бейім. Рокингем округінің танымал орындарына Маёдан қаласының жанындағы Дэн және Мейо өзендерінің мемлекеттік парктері, Ликсвилл, Дрейпер және Эдендегі Спрей қалаларының тарихи орталықтары, Ридсвиллдегі Чинкуа Пенн плантациясы, Стоунвиллдегі Дип Спрингс плантациясы, Уильямсбургтегі Хай Рок фермасы, Стоунвиллдегі Мулбери аралы плантациясы және Ридсвиллде орналасқан тарихи Пенн үйі кіреді. Ридсвилл аймағының ең танымал орындарының бірі – Ридсвилл көлі. Округ аумағында түрлі тарихи дүкендер де кездеседі. Рокингем округі мұражайы мен мұрағаты (MARC) – округтың жалғыз тарихи мұражайы және 1787 жылдан бері округ орталығы болып табылатын Вентворттағы Рокингем округі сотының ғимаратында орналасқан. Мұражайда Рокингем округі тарихымен байланысты экспонаттар мен артефакттар, сондай-ақ мұражайдың қарсы бетіндегі қайта жаңартылған 1816 жылғы тарихи Райт мейрамханасы (тарихта Рид үйі немесе Рид қонақ үйі деп те аталады) және 1910 жылғы Ескі түрме орналасқан. ХХ ғасырдың басында Рокингемнің фабрика жұмысшылары көптеген ескі әндер шығарды. Округта аң аулау да ұзақ жылдардан бері танымал.