Кіріспе

Робисон округі – Солтүстік Каролина штатының оңтүстік бөлігіндегі округ. Жер ауданы бойынша штаттың ең ірі округі. Оның округ орталығы және ең ірі қауымы – Ламбертон. 1787 жылы Блэден округінен бөлініп құрылған. Округ атауы Американ революциясы кезінде аймақтағы патриоттар күштерін басқарған полковник Томас Робисонның құрметіне берілген. 2020 жылғы халық санауы бойынша округ халқы 116 530 адамды құрайды. Округ халқының көп бөлігі – этникалық азшылықтар: шамамен 38 пайызы – америкалық индейлер, 22 пайызы – ақтар, 22 пайызы – афроамерикандықтар және 10 пайызы – испаноязықтылар. Ол Фейеттвилл – Ламбертон – Пайнхерст, Солтүстік Каролина біріктірілген статистикалық аймағына кіреді. Солтүстік Каролина штатының ресми танылған Лумби тайпасының бас кеңсесі Пемброк қаласында орналасқан. Робисон округінің жерін алғашқыда америкалық индейлер мекендеген, бірақ олар туралы көп мәлімет жоқ. 1700 жылдардың ортасына қарай Ламбер өзенінің жағасындағы батпақтар маңында индейлердің қауымы бірігіп, аймақты екіге бөліп жатқан. Осы ғасырдың соңында қалған жерлерді шотланд, ағылшын және француз қоныс аударушылары игерген. Ауыл шаруашылығына жарамды жердің жетіспеуіне байланысты халық ондаған жылдар бойы сиреп келді, ал ағаш өңдеу және теңіз тауарттары ерте экономиканың маңызды бөлігін құрады. Мақта тазартқыш машинаның таралуы және мақтаға сұраныстың артуы Робисон округінің 1800 жылдардың көп бөлігінде штаттың мақта өндіруші ірі округтерінің біріне айналуына әкелді. Лоури соғысы Американ Азамат соғысының соңғы кезеңдерінде және Реконструкция дәуірінде негізінен америкалық индейлерден құралған қарақшылар мен жергілікті билік арасында болды. Реконструкция аяқталғаннан кейін округте ақтарды, афроамерикандықтарды және америкалық индейлерді бөлу үшін бірегей үш бөлімді нәсілдік сегрегация жүйесі енгізілді. 20 ғасырдың басында Робисон темекі және тоқыма өнеркәсібін дамытты, ал көптеген батпақты жерлер кептіріліп, жолдар асфальтталды. 1950-1970 жылдары округте нәсілдік сегрегацияны жою мәселесі бойынша шиеленіс күшейді. Осы кезеңде жергілікті ауыл шаруашылығы механизацияланды және өндіріс өнеркәсібі өсті. Бірақ жаңа өнеркәсіп жергілікті тұрғындарға тұрақты жұмыс орындарын ұсына алмады, ал 1980 жылдары Робисон кокаиннің заңсыз айналымынан қатты зардап шекті. Есірткі саудасы зорлық-зомбылыққа, әлеуметтік тәртіпсіздікке, саяси шиеленістерге, полициядағы сыбайлас жемқорлыққа әкелді және округтің бүкіл штат бойынша беделін түсірді. 1990 және 2000 жылдардың басында темекі және тоқыма өнеркәсібінің күрт төмендеуі округ экономикасына одан әрі нұқсан келтірді, олардың орнын қазірде табиғи газ, құс шаруашылығы, биогаз және биомасса станциялары, сондай-ақ ағаш өңдеу өнеркәсібі басты. Робисон округі штат бойынша әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер бойынша әлі де төмен деңгейде қалып отыр.

Ерте тарихы және отарлау дәуірі

Жергілікті халықтар осы аймақта б.з.д. 20 000 жыл бұрыннан өмір сүрген. Аймақтағы түпкілікті американдықтардың ең ерте жазбада кездесетін айғағы – 1725 жылы Джон Герберт жасаған карта, онда кейіннен Ламбер өзені деп аталған Дроунинг Крикке жақын төрт сиу тілінде сөйлейтін қауымдықтар белгіленген. Түпкілікті американдықтар/үндістердің ұрпақтары. Ақтардың қоныстануының ең алғашқы жазба деректері 1747 жылғы жер тізімдерінен басталады. Соғыс салдарынан туындаған жағдайлар кейбір ақтардың аймақтан Канадаға дейін көшіп кетуіне әкеп соқты.

Жасау

Робсон округі 1787 жылы Солтүстік Каролина штатының Бас Ассамблеясы Блэден округінің батыс бөлігінен құрылған. Ол Американ революциясы кезіндегі патриоттар күштерін басқарған полковник Томас Робсонның құрметіне аталған. Ред-Бэнкс плантациясының иесі, генерал Джон Уиллис округтің жаңа әкімшілік орталығын өз жерінде орналастыру үшін лобби жасады. Ламбертон деп аталған орын округтің орталық орналасқандығы, Ламбер өзеніндегі сенімді арқаға жақындығы және бірнеше жолдың қиылысқан жері болғандықтан таңдалды. Алғашқы округтік сот үйі – Уиллис сатқан ағаш үй, ол жер тегістелгеннен кейін осы жерге көшірілді. Сол жылы қоныс аударушылар Ламбер өзені бойымен жоғалап, Робсон округіндегі екінші ақ халықты құрды – Принцесса Энн. Округ географиясының көп бөлігі 1800 жылдардың басына дейін сарқырамаларға толыққанды түсініксіз болды. Бай ақ плантаторлар округтегі ең жақсы жерлерді иеленді және құл еңбегінің көмегімен шағын шаруашылық жүргізетін үндістер мен ақ фермерлерден басымдық танытты, бұл қатаң таптық бөлініске әкелді. Мақтаға деген сұраныс құлдықтың өсуіне және плантациялардың кеңеюіне мүмкіндік берді. 1850 жылы округте 7 290 ақ адам, 4 365 құл және 1 171 бос түсті адам тұрды. 1835 жылы Солтүстік Каролинаның жаңа Конституциясы қабылданды, ол «бос түсті адамдардың» және «аралас қанды бос адамдардың» дауыс беру және қару ұстау құқығын шектеді. Бұрын ақ адамдармен бірдей саяси құқықтарға ие болған үндістер жаңа Конституциямен құқықтарынан айырылды. Робсон округінің ақ фермерлері де үндістердің жерін немесе еңбегін алуға тырысты. Үнділердің ауызша дәстүрлеріне сәйкес, «байланған есек» оқиғалары осының айқын мысалы болды. Мұндай жағдайларда фермер өзінің есегін үндінің жеріне байлап, малын сонда босатып, кейін жергілікті билікті шақырып, үнді жер иесін ұрлық жасады деп айыптады. Әділ сотқа үмітсіздікпен үнді фермер фермерге жердің бір бөлігін немесе тегін еңбек беруге келісетін. 1860 жылдарға қарай көптеген үндістер жерсіз қалды. Заңдық дискриминация және пайдаланушылық тәжірибелер аймақтағы нәсілдік шиеленісті күшейтті. 1848 жылы ескі ғимараттың орнына жаңа округтік сот ғимараты салынды. Ламбертон төрт жылдан кейін ресми түрде қала ретінде тіркелді. 1860 жылы Уилмингтон, Шарлотта және Резерфорд темір жолы округ арқылы салынды, бұл округтегі алғашқы темір жол болды. 1861 жылдың сәуір айында бұл желі Шоу Хилл қаласына жетті, кейін ол Макстон деп аталды. Темір жолдың енгізілуі округте жаңа қалалардың құрылуына көмектесті.

Азаматтық соғыс

Солтүстік Каролина 1861 жылы АҚШ-тан бөлініп, Америка Конфедерациясының құрамына қосылып, Америка Азамат соғысына қатысты. Көптеген үндістер мен «бұқсақыл» ақтар соғысқа ынтасыз болды; Конфедерация тарапын қолдаған жергілікті тұрғындардың көпшілігі бай немесе жақсы білімді болды. Кейбір үнді еркектері Конфедерация армиясына жазылды, бірақ олардың ресми үнділер ретінде қабылданғаны немесе ақтардың қатарында өткені белгісіз. Ірі құл иелері қызметтен босатылды, ал олардың орнына жұмыс істеу үшін ауыстырушыларға ақы төлеуге мүмкіндігі барлар да босатылды. 1863 жылы Конфедерация билігі үндістерді және басқа да бос адамдарды жағалау бойында, әсіресе Форт Фишерде жұмыс істеуге шақыра бастады. Үндістерге әдетте бекіністер салу немесе тұз ұнтақтау тапсырылды. Көптеген адамдар бұл жұмысты қауіпті әрі монотонды деп тапты, ал еңбек лагерьлеріндегі жағдай нашар болды. Сондықтан көптеген адамдар Робсон округінің батпақтарына қашып, әскери шақырудан құтылуға тырысты. Кейбір үнділер осы кезеңде әскерге қатысуға әрекет еткенімен, 1863 жылдың соңына қарай көпшілігі Конфедерацияның қанаушылық режим екеніне көз жеткізді. Бұл көзқарастың өзгеруіне Флоренс-Стокдеден қашып келген Одақ тұтқындарымен, Оңтүстік Каролинадағы байланыстары себеп болды. Үндістер Одақ сарбаздарының қашуына көмектесуге және қайта ұсталудан сақтауға көбірек дайындық танытты. Уақыт өте келе, батпақтағы дезертирлер – үндістер, қаралар және Одақ сарбаздары – аймақтағы шаруа қожалықтарына шабуыл жасап, ұрлық жасау үшін топтар құрды, бірақ бұл көбінесе тірі қалу үшін жасалған, Конфедерацияға қарсы тұру мақсаты жоқ еді. Үнділердің Одақ қашқандарына көмектесуі және еңбекке шақырудан қашу әрекеттері Солтүстікте тәртіп пен заңдылықты сақтаумен айналысқан жартылай әскери күш – Конфедерацияның ішкі гвардиясының назарын аударды. 1865 жылдың наурыз айының басында генерал Уильям Текумсе Шерман басқаратын Одақ әскерлері Солтүстік Каролинаға енді. Қашқандар оларға қосылу үшін кетіп, топтар негізінен үндістерден құралды. 9 наурызда Одақ әскерлері Ламбертонға кірді, екі көпір мен депоны өртеп жіберді. Олар сондай-ақ жергілікті тұрғындардың мүлкін тонады, жүк таситын мал, ірі қара және егін жинады. Одан кейін Конфедерация күштерінің көп бөлігі Вирджиния штатының Аппоматтокс қаласында капитуляциялады. 15 мамырда Робсон округіндегі құлдар босатылды.

Қайта құру және Лаури соғысы

1864 жылы Азамат соғысының соңғы кезеңдерінде Конфедерация пошта бастығы Джеймс П. Барнс белгілі үнді фермері Аллен Лоуридің кейбір ұлдарын оның екі шошқасын ұрлап, Одақтың қашқандарын тамақтандыру үшін сойып тастады деп айыптады. Ол Лоури отбасына өз жеріне жақындамауды бұйырды, әйтпесе атып тастаумен қорқытты. Желтоқсан айында Барнс жұмысқа бара жатқанда, оған шабуыл жасалып, оқ атылды. Ол жараланғаннан кейін көз жұмды. Өлім алдында ол шабуыл жасады деп Алленнің екі ұлы Уильям және Генри Берри Лоуриді айыптады. Келесі қаңтарда Конфедерацияның Ішкі күзет офицері Джеймс Брантли Харрис үш Лоуридің өліміне қатысқаннан кейін шабуылға ұшырап, атып өлтірілді. Харристің өлімінен қорқып, жергілікті үндістер Ішкі күзеттен кек алуға дайындық жасады. Азық-түлік пен қару-жарақ жетіспегендіктен, олар ақтарға тиесілі фермалар мен плантациялардан ұрлық жасауды бастады. Күзетке арналған заттар Ламбертон қаласындағы сот ғимаратынан ұрланды. Ақ нәсілді азаматтар заң мен тәртіптің нашарлауына ашуланды, ал Ішкі күзет Лоури отбасының осының барлығына жауапты деп күдіктенді. 1865 жылдың 3 наурызында Отан қорғаушылар отряды Аллен Лоуриді және тағы бірнеше адамды тұтқындады. Ұрлық жасады деген айыппен Аллен мен оның ұлы Уильямды сотсыз-құлықсыз өлтірді. Бірнеше күннен кейін Шерман әскерлерінің келгенімен Отан қорғаушылар қысқа уақытқа тоқтатылды, бірақ содан кейін Лоури отбасын тергеуді қайта бастады. Осы оқиғалар Лоури соғысын бастады, бұл қақтығыс Реконструкция кезеңінде Робсон округінде басым болды. Одақтың жеңісінен кейін Робсон округінің жағдайы қысқа уақытқа тынышталды, өйткені жергілікті тұрғындар өмірлерін қайта құруға көшті. Аймақта ауыл шаруашылығының құлдырауынан және Одақ әскерлерінің терпентин өнеркәсібін жойғанынан туындаған экономикалық төмендеу болды. Кейбір ақ Робсондықтар Ламбер өзені бойымен Оңтүстік Каролинаға жаңа егістік жер іздеп көшті, ал басқалары батысқа қарай жылжыды. Көптеген бостандық алған қара нәсілділер жерді жалға алып, шаруашылықпен айналысты. Робсон округіндегі жергілікті үкімет соғыс кезіндегідей жалғасты, бай ақ нәсілді адамдар мемлекеттік лауазымдарды, әсіресе округ сотын құрайтын бейбітшілік судьяларын басып алды. Ішкі күзет ресми түрде таратылды, бірақ оның орнына ұқсас мекеме – Полиция күзеті құрылды. Желтоқсан айында Полиция күзеті Генри Берри Лоуриді үйлену тойында тұтқындап, Барнсты өлтіргені үшін айыптады. Біршама уақыттан кейін ол қамаудан қашып, Лаури Бандасы деп белгілі болған серіктестер тобымен батпақтарда жасырынды. Топ кейде 20-30 адамнан тұратын, бірақ көбінесе алты-сегіз адамнан тұратын. Басты мүшелері негізінен Лоуридің туыстары болды, бірақ топқа екі қара және кедей ақ адам да кірді. Олар әдетте Ален Лоуридің үйіне жақын, 16 шақырымдық Бэк-Мамптың сирек қоныстанған жерінде уақытша баспаналарда тұратын. 1866 және 1867 жылдары топ өзіне жасалған бұрынғы зұлымдықтарға «құдайдың жазасы» ретінде рейдтер жасады, бірақ ешкім өлтірілмеді. 1867 жылы федералдық қайта құру актілері қабылданғаннан кейін және 1868 жылы Солтүстік Каролинада жаңа мемлекеттік конституция ратификацияланғаннан кейін Робсон округіндегі ақ еместер, соның ішінде бостандық алған қара нәсілділер мен үндістер қайтадан сайлау құқығына ие болды. Республикалық партия Робсон округіндегі сайлауда көпшілік дауыспен жеңіске жетіп, округтің істеріне үстемдік еткен консервативті плантатор отбасыларын ығыстырды. Партия сайлауда бостандық алған қара нәсілділердің, үндістердің және кедей ақ нәсілділердің қолдауына сүйенді. Республикалық лауазымды адамдар Робсон округіндегі тәртіпсіздікке қатысты қандай да бір шаралар қабылдауға асықпады, өйткені бұрынғы Ішкі күзетшілерді соттан тыс өлтірулері үшін соттау олардың заң мен тәртіп науқанына зиян тигізер еді, ал Лоури Бандасын нысанаға алу олардың жергілікті қолдаушыларын бөліп жіберуі мүмкін еді. Осыған қарамастан, Солтүстік Каролинаның жаңа республикалық губернаторы Уильям Вудс Холден Лоури мен оның серіктестеріне қарсы заңсыздық жариялады, бұл жергілікті Республикалық партияны бөліп, округ саясатындағы олардың ықпалын төмендетті. Шешімге қол жеткізу үшін жергілікті республикашылар Лоуриді соғыстан кейінгі сот жүйесінде сотталу үшін өзін ұстап беруге көндірді, бірақ ол көп ұзамай қашып кетті. Содан кейін Лоури Бандасы 1869 жылдың қаңтарында қарақшылық кезінде округтің бұрынғы шерифі Рубен Кингті өлтірді, бұл қалпына келтіру органдарының келісімге қол жеткізуге барлық әрекеттерін тоқтатты. Топ рейдтерін жалғастырды, нәтижесінде федералдық әскерлер жергілікті билік органдарына көмектесу үшін жіберілді. 1872 жылдың ақпанында Лоури Бандасы ең ірі қарақшылық жасады, Ламбертон қаласының ортасынан екі сейфті ұрлады. Біршама уақыттан кейін Генри Берри Лоури жоғалып кетті. Келесі екі жыл бойына сыйақы іздеушілер топтың қалған мүшелерін іздеді, және соғыс 1874 жылдың ақпанында соңғы белсенді мүшесі өлтірілген кезде аяқталды.

Қайта құрудың аяқталуы және нәсілдік бөлінудің орнауы

1868 жылғы қайта құру конституциясына наразы болған консерваторлар/демократтар құжатты қайта қарау үшін 1875 жылы конвент өткізуге ұсыныс жасады. Делегаттарды анықтау үшін сайлау тамыз айында өтті. Алғашқы нәтижелер республикалық көпшілік конвенті болуы мүмкін екенін көрсетті, ал Робсон округінен түскен соңғы нәтижелер, қандай нәтижеге байланысты болса да, екі партияның біреуіне көпшіліктің қажетті санына жетуге мүмкіндік беретін еді. Штаттың демократиялық төрағасы жергілікті демократтар басымдық құрған сайлау комиссиясына телеграмма жіберіп, «Ел үшін қатты махаббатпен, Робсонды сақтап қал» деп жазды. Комиссия содан кейін төрт республикалық көпшілік сайлау округінің нәтижелерін есепке алмастан сайлауды растады, бұл округтен сайланған екі демократ үміткеріне шағын артықшылықты қамтамасыз етті. Конвенттегі шағын көпшілігімен демократтар 1868 жылғы конституциядағы көптеген реформаларды кері қайтарды, республикашылар мен афроамерикандықтардың лауазымға орналасуын қиындатты. Үндістер мен афроамерикандықтар, десе де, өздерінің ерекше есімдерін сақтап қалды. Кейбір округтік ғимараттар «ақтар», «негрлер» және «үндістер» үшін бөлінді, оның ішінде Ламбертон қаласындағы сот ғимараты да сондай болды. Бұл нәсілдік иерархияда ақтар басым нәсілдік топты құрады, афроамерикандықтар әлеуметтік тұрғыдан бағынышты болды, ал үндістер орта топты құрады және афроамерикандықтарға қарағанда көбірек артықшылықтарға ие болғанмен, олар да кемсітуге ұшырады. Округтің екінші теміржол желісі 1884 жылы Кейп-Фейр және Ядкин аңғары теміржолы арқылы салынды, ол Ламбер-Бридж, Ред-Спрингс және Макстон қалаларын байланыстырды. 1892 жылы Уилмингтон және Уэлдон теміржолы округ арқылы солтүстік-оңтүстік бағыттағы желіні салды, ол Кэмпбеллдің диірмені тұсында Уилмингтон, Шарлотта және Резерфорд теміржолымен қиылысты. Кейіннен теміржол станциясы салынды және күшті сауда орталығы құрылды. 1895 жылы ол Пемброк қаласы ретінде тіркелді, ал 1909 жылы Кроатан Нормал мектебі Пейтстен бастапқы орнынан осы қалаға көшірілді. Пемброк үндістердің сауда орталығына айналды. Үндістердің қауымдастықта басымдылығына байланысты, қала 20-ғасырдың басында және ортасында округтің қалған бөлігінде және Оңтүстік аймағында кең таралған Джим Кроу ережелеріне қатаң бағынбады. Сент-Полс және Ред-Спрингс афроамерикандықтарға жаулы ақтар көпшілігі құраған қалалар ретінде дамыды, ал Фэрмонт және Роуленд қалалары маңызды афроамерикандық жұмыс күшін сақтап қалды. 1913 жылы Бас Ассамблея үндістерді чероки тайпасының өкілдері ретінде қайта жіктеді.

Экономикалық даму және Ұлы депрессия

1890 жылдары мақта бағасының тұрақтап қалуынан кейін, Робсон округының фермерлері темекіні тұрақты егіс ретінде өсіруге белсенді кірісті. Көптеген темекі қоймалары салынды, ал Фэрмонт қаласы осы өнімнің округтағы басты сауда орталығына айналды. Роуленд және Ламбертон қалаларында да маңызды темекі нарықтары құрылды. Округтың алғашқы мақта зауыты 1897 жылы ашылды, содан кейін Сент-Полс округтың тоқыма өнеркәсібінің негізгі орталығы ретінде дамыды. 1900 жылдардың басында аудан фермерлері сауда бірлестігін құрып, округ әкімдігінен ауыл шаруашылығы жөніндегі комиссар тағайындауды сұрады. 1909 жылы Робсон округының үшінші соты салынды. Екі жыл өткен соң, округтың бір бөлігі Камберленд округының бір бөлігімен біріктіріліп, Хок округы құрылды. Тиф, құрт, шешек және жоғары нәресте өлімі Робсон округы әкімдігін 1912 жылы АҚШ-тағы алғашқы округ деңгейіндегі қоғамдық денсаулық сақтау департаментін құруға итермеледі. 1909 жылы қабылданған мемлекеттік суды кешіру заңынан кейін, округтағы көптеген батпақтар пайдалы егіс жерлерін көбейту және көлік инфрақұрылымын жақсарту мақсатында кептірілді. 1958 жылдың басында Оңтүстік Каролина штатының Клан басшысы Джеймс В. "Кэтфиш" Коул Робсон округында Кланды қайта жандандыруға тырысты. Оның тобы Лумби қауымын қорқыту үшін Сент-Полс және Ламбертон қалаларында отты жағып, Макстон маңындағы Хейс-Пондта митинг өткізілетінін хабарлады. 1988 жылы қалалық және округ жүйелері біріктірілді. Пемброк мемлекеттік колледжі 1971 жылы университет статусына ие болды және келесі жылы Солтүстік Каролина университеті жүйесіне қосылды. 1974 жылы округ сотының ғимараты бұзылды, ал 1976 жылы жаңа ғимарат салынды.

Есірткі бизнесі және экономикалық тұрақсыздық

Робсон округі 20-шы ғасырда Солтүстік Каролина штатындағы ең ірі ай шарабы өндіруші округтердің біріне айналды. Кедейлік кең таралғандықтан, көптеген Робсон округының тұрғындары табыстарын арттыру үшін ай шарабын сатуға мәжбүр болды, ал оқшауланған батпақтар мен ормандар шарап құю орындарын жасыруға қолайлы жағдай жасады. Көптеген лумби және тускаро тайпаларының өкілдері 1970-ші жылдарға дейін ай шарабын өндіріп сатты. 1980-ші жылдары марихуана саудасы ай шарабын ығыстырды, бірақ одан кейін кокаин саудасы басымдық алды. Бұл округтің Майами мен Нью-Йорк қалаларының арасындағы 95-ші тас жолдың бойында орналасқан географиялық орнының арқасында мүмкін болды. Есірткі саудасының өркендеуіне 1970-ші жылдардағы энергетикалық дағдарыс және тұрмыстың қымбаттауы салдарынан аймақтағы экономикалық жағдайдың нашарлауы себеп болды. 1980-ші жылдардың ортасына қарай жергілікті ауыл шаруашылығы төмендеді. Механизация және шағын шаруашылықтардың ірі корпорацияларға біріктірілуі көптеген фермерлер мен жұмысшыларын жұмыссыздар қатарына қосты. Жаңа өндіріс орындары тұрғындарға жұмыс және тұрақтылықты қамтамасыз ете алмады. Округ тұрғындарының төрттен бірі кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, 25 жастан асқандардың жартысынан астамы орта мектепті бітірмеген, ал жұмыссыздық деңгейі мемлекеттік орташа көрсеткіштен жоғары болды. Үндістер мен афроамерикандықтар жағдайдың нашарлауынан ең көп зардап шекті, соның салдарынан көптеген үндістер есірткі саудасына қатысты. Есірткіге байланысты қылмыстар кісі өлтіруге, әлеуметтік тәртіпсіздікке, саяси шиеленістерге және полициядағы сыбайлас жемқорлыққа әкелді. Робсон округындағы кісі өлтіру көрсеткіші ұлттық орташа көрсеткіштен төрт есе жоғары болды, ал 1985 және 1986 жылдары есірткіге байланысты ұсталғандардың саны штаттағы ең жоғары көрсеткішті құрады. 1988 жылдың ақпан айында екі тускаро округтік газеттің, "The Robesonian" редакторын жергілікті жемқорлыққа наразылық білдіру үшін кепілге алды. Одан кейін, лумби тайпасының өкілі, сотқа үміткер Джулиан Пирс күмәнді жағдайларда қаза тапты, ал баскетболшы Майкл Джорданның әкесі 1993 жылы Робсон округында өлтірілді. Қанағаттанбаушылықтың саяси күшіне байланысты, афроамерикандықтар мен үндістердің сайлауға қатысуы арта түсті. 2002 жылы Солтүстік Каролина штатының Тергеу бюросы Робсон округы шерифінің кеңсесіндегі жемқорлыққа қатысты айыптауларды тергеді. Олардың жүргізген "Тарнишн Бэдж" операциясы штаттағы ең ірі полиция сыбайлас жемқорлығына қарсы тергеуге айналды, нәтижесінде 22 полицей, соның ішінде шериф түрлі қылмыстар үшін сотталды.

Индустрияландыру және дауылдар

1992 жылы Солтүстік Америка еркін сауда келісіміне қол қойылғаннан кейін Робсон округі мыңдаған өндіріс жұмыс орындарын жоғалтты, одан кейін басқа салаларда да жұмыс орындарының азаюы болды. Осыдан кейін экономикалық даму негізінен табиғи отын, құс шаруашылығы, биогаз және биомасса нысандары, сондай-ақ орман шаруашылығына бағытталды. Мексикалық иммигранттардың – көпшілігі құжаттары жоқ – саны да артты, олар ауыл шаруашылығындағы афроамерикандық жұмысшыларды ығыстырды. 2016 жылы округті «Мэтью» даулы соқты, нәтижесінде Ламбертон қаласында рекордтық су тасқыны болды. 2018 жылы «Флоренс» даулы округке шабуыл жасады, бұл бұрынғы рекордты жаңартты. Робсон округі Солтүстік Каролина штатындағы ең ірі округ болып табылады. Ол Солтүстік Каролинаның Блэден, Колумбус, Камберленд, Хоук және Шотландия округтерімен, сондай-ақ Оңтүстік Каролинаның Диллон, Хорри және Марлборо округтерімен шектеседі. Бұл округ Сандхилл аймағының он округінің бірі болып есептеледі, бұл аймақ құмды және құнарлы топырақтарымен сипатталады. Онда негізінен құмды топырақтан тұратын 11 түрлі топырақ кездеседі. Климаты қоңыржай, көбінесе қар жаумайды. Округте көптеген шалшықтар, шала кипарис ормандары, Каролина шығанақтары, өзендер (соның ішінде Shoe Heel және Big Shoe Heel) және 50-ге жуық батпақ бар. Бұл батпақтар Ламбер өзенін сумен қамтамасыз етеді, ол округтің солтүстік-батыс бөлігінен оңтүстік-шығыс бөлігіне қарай ағып өтеді. Ламбер өзені мемлекеттік паркінің бір бөлігі Робсон округінде орналасқан, сондай-ақ Уорвик Милл Бэй мемлекеттік табиғи аймағының барлығы да осында. Округтегі екі мемлекеттік аң ауру алабы – Буллард және Бранч аң ауру қорығы, сондай-ақ Робсон аң ауру алабы. Робсон округінің көп бөлігі Ламбер өзенінің бассейніне кіреді. Өзен мен оның жағалаулары көптеген өсімдіктер мен жануарларға жағдай жасайды. Онда бұғы, егермен, суыр, бобр, күміс түлкі және сусарлар сияқты сүтқоректілер мекендейді. Өзенде жабайы түйеқұстар мен әртүрлі қаз түрлері де кездеседі. Жергілікті балықтардың ішінде сом, қарақұмық, шұбар, сазан, көкқұмық, жапырақ басс, үлкен ауызды басс және кішкентай ауызды басс бар. Робсон округі американдық аллигаторлардың штаттағы батыс тараптағы кең таралған мекендеу орындарының бірі болып табылады. Өзен бойында шала кипарис, қарағай, тополь, лоблолли бай және емен сияқты өсімдіктер өседі. Өзен мен оның салаларының бойында папоротниктер, Виргиниялық жүзім, испандық мох, құмыра гүлдері және Венера шырағы да өседі. Халықтың нәсілдік құрамында 11 757 адам өзін испан немесе латиноамерикандық деп атады. Пайыздық көрсеткіш бойынша округта шамамен 38% америкалық үндістер, 22% ақтар, 22% афроамерикандықтар және 10% латиноамерикандықтар тұрады. Робсон округі Солтүстік Каролина штатындағы ең көп америкалық үндістері бар округ және ең аз ақтар тұратын округ болып есептеледі. Робсон округі Файеттвилл-Ламбертон-Пайнхерст, Солтүстік Каролина агломерациялық статистикалық аймағына кіреді.

Үкімет

Робсон округі комиссиялық-басқарушы үкімет жүйесімен басқарылады. Округтік комиссия төрт жылдық кезеңмен, кезегімен сайланатын, бір округтен сайланған сегіз мүшеден тұрады. Комиссия төрағасы комиссия мүшелерінің арасынан бір жылдық мерзімге сайланады және округтік үкіметке қатысты заң шығару және саясат қабылдау билігіне ие. Комиссия мүшелері округтің басқарушысын тағайындайды, ол округ әкімшілігінде атқару билігін жүзеге асырады және комиссияның шешімдерін іске асырады. Басқарушы округтік үкімет департаменттерінің директорларын тағайындайды. Округтік үкімет өз құзырындағы азаматтарға төтенше жағдайлармен күресу, әлеуметтік қызметтер, денсаулық сақтау, демалыс және экономикалық даму салаларында қызмет көрсетеді. Сондай-ақ, су жүйесі мен қоқыс полигонын ұстап тұрады. Округтік үкіметтің қаржыландырылуы жергілікті мүлік салығы есебінен жүзеге асырылады. Бірнеше округтік департаменттер Ламбертон қаласындағы Робсон округінің әкімшілік орталығында орналасқан. Робсон округі Ламбер өзені үкіметтерінің кеңесінің мүшесі болып табылады, ол бес округтің аймақтық жоспарлау кеңесі. Округтің өз топырақ және суды қорғау ауданы да бар, оны сайланған бақылаушы басқарады. Робсон Солтүстік Каролина штатының Ламби тайпасының құзыратындағы төрт округтің бірі, және округтегі тайпа мүшелері тайпалық кеңестің кейбір мүшелерін сайлайды. Тайпа штаб-пәтері Пемброк қаласында орналасқан. Округ тұрғындары округтік шерифті, Жоғарғы сот хатшысын және округтік прокурорды сайлайды. Сот қызметкерлері Ламбертон қаласындағы Робсон округі сотында жұмыс істейді. 2021 жылғы қазан айындағы Мемлекеттік тергеу бюросының баяндамасына сәйкес, 2020 жылы Робсон округінде 100 000 адамға шаққанда 1190 оқиғаны құрайтын штаттағы округтер арасында зорлық-зомбылық қылмыстарының ең жоғары деңгейі тіркелді, сондай-ақ жалпы қылмыстың үшінші нашар көрсеткіші байқалды.

Экономика

Робсон округі 20-шы ғасырдың көп бөлігінде тоқыма және темекі өнеркәсібіне негізгі арқа сүйеді. 1997-2007 жылдар аралығында округ 22 860 акр егістік жерін жоғалтты. Темекі округте әлі де өсіріледі, сондай-ақ жүгері, соя, сорго, жержаңғақ және мақта да өсіріледі. Кейбір жер иелері қарағай ағаштарын өсіріп, оларды тікелей ағаш ретінде сатады. Соңғы жылдары Interstate 95 дәлізі бойында коммерциялық белсенділік артып, тауық етін өңдеу, шошқа етін өңдеу және пеллет отын өндірісі бұрынғы тоқыма өнеркәсібінің көп бөлігін ығыстырды. 2022 жылғы АҚШ халық санағының бір жылдық бағалауы бойынша, үй шаруашылығының орташа табысы 38 610 долларды құрады. Солтүстік Каролина Сауда департаментінің 2024 жылғы округтік экономикалық рейтингісінде Робсон округі штаттың ең қиын экономикалық жағдайдағы үшінші округі деп, тағы екі округпен бірдей деп бағаланды.

Көлік

Робсон округі Interstate 95 тас жолымен қызмет көрсетеді, ол солтүстіктен оңтүстікке қарай округ арқылы өтеді; сондай-ақ Interstate 74 (толық емес) тас жолымен, ол шығыстан батысқа қарай өтеді. Екі бағыт Ламбертонның оңтүстік-батысында қиылысады. US 301, US 501 және Солтүстік Каролина штаттарының 20, 41, 71, 72, 83, 130 (автобус.), 211, 295 (I 295 болып өтетін), 710, 711 және 904 тас жолдары. Округ әкімдігі қоғамдық көліктің автобус қызметін, Оңтүстік-Шығыс аймақтық транзиттік жүйесін қолдайды. Ұшақтар үшін Ламбертон қалалық әуежайы қызмет көрсетеді. Лауринбург–Макстон әуежайы, Робсон округімен шекараға жақын Шотландия округінде орналасқан, Шотландияның Лауринбург қаласы мен Робсонның Макстон қаласына қызмет етеді. Робсон округіндегі теміржолдарды CSX Transportation компаниясы басқарады. АҚШ-тағы ең ұзын тік теміржол учаскесі, 78,86 мильге созылып, Робсон округі арқылы өтеді.

Білім

Robeson County Public Schools (PSRC) аймақтағы мемлекеттік мектептерді басқарады. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, жүйе 36 мектепте 23 000-ға жуық оқушыға қызмет көрсетеді. Штат PSRC-ді нашар нәтижелер көрсететін аудан деп санайды. Аймақта екі жоғары білім беру мекемесі бар: Солтүстік Каролина университеті және Робсон қауымдастық колледжі. Сонымен қатар, PSRC Робсон планетарийын қолдайды, ал округ әкімдігі жеті кітапхананы басқарады. Ламбертон қаласында округ тарихы мұражайы орналасқан. 2022 жылғы Американдық қоғамдық сауалнама бойынша, округ тұрғындарының шамамен 16,4 пайызы бакалавр немесе одан жоғары білім деңгейіне ие. Робсон денсаулық сақтау корпорациясы түрлі клиникалар арқылы жергілікті тұрғындарға медициналық көмек көрсетеді. Висконсин университетінің Халық денсаулығы институты ұсынған 2022 жылғы округ денсаулығы рейтингтерінде Робсон округі Солтүстік Каролинаның барлық округтері арасында денсаулық көрсеткіштері бойынша ең нашар нәтижелерді көрсетті. Рейтингке сәйкес, ересектердің 32 пайызы өз денсаулығының жаман немесе қанағаттанарлық емес екенін айтады, орташа өмір сүру ұзақтығы 72 жылды құрайды, бұл штат бойынша орташа көрсеткіштен 6 жылға төмен, ал 65 жасқа дейінгі халықтың 19 пайызында денсаулық сақтару полисі жоқ. Опиоидтық дағдарыс округқа ауыр соққы берді, және 2021 жылы Солтүстік Каролина округтері арасында опиоидтан зардап шегіп қайтыс болғандардың саны бойынша ең жоғары көрсеткішті тіркеді. Сырттан келгендер кейде оны "ROW bih sun" деп айтады. Округтың үш этникалық топқа негізделген ерекшелігіне сәйкес, ақтар, афроамерикандықтар және үндістер әдетте үш бөлек әлеуметтік-мәдени топ ретінде өмір сүреді. Әр топтың өкілдері әдетте сөйлеу тілінде диалектілік айырмашылықтарды көрсетеді. Қуырылған жүгері наны, жаңғақ және шошқа майынан жасалған жаңғақ сэндвичі округтегі Лумби халқының арасында танымал тағам. Округтағы көптеген шағын қауымдастықтар сыртқы әлеммен байланыс жоқтығына байланысты мәдени жағынан оқшауланған. Көптеген қалаларда жыл сайынғы фестивальдер өтеді. Лумби халқының мерекесі – Лумби тайпасының мүшелері үшін арналған фестиваль, жыл сайын маусымның соңы мен шілде айының басында өткізіледі және мыңдаған Лумбилер мен туристерді округке тартады. Балық аулау және аң аулау бұл аймақта ұзақ жылдар бойы танымал болған, сонымен қатар азық-түлік алу және спорттық іс-шара ретінде де қарастырылады. Каролина қайығы – теңіз фанерасынан жасалған қайықтың стилі, ол осы округте пайда болған. Округ тұрғындарының көпшілігі дінге сенетін, ал дін жергілікті қоғамдық өмірдің маңызды бөлігі болып табылады. Бірнеше ғимараттар мен нысандар Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.