Кіріспе

Қарды жою жұмысы – қар жауғаннан кейін жол жүруді оңайлату және қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында қарды тазалау. Бұл жұмыс жеке үй шаруашылықтарымен қатар, мемлекеттік органдар, мекемелер және коммерциялық ұйымдар тарапынан да жүзеге асырылады.

Мұзды жою және мұзды жою

Мұзды жою – жолдың, әуежай ұшу-қону жолағының, шатырдың немесе басқа да беттен қарды, мұзды немесе қырауды алып тастауды білдіреді. Оған механикалық тәсілдер, мысалы, қар тазалау, вакуумдеу немесе сыпыру, сондай-ақ химиялық тәсілдер, мысалы, тұз немесе басқа мұзды ерітетін химиялық заттарды қолдану кіреді. Мұздануға қарсы шара – бұл дауыл басталғанға дейін немесе оның кезінде мұз бен қардың пайда болуын және бетке жабысуын болдырмау немесе кешіктіру үшін мұзды ерітетін химиялық заттармен өңдеу. Тұзды су, яки ылғал тұз, әдетте қар дауылы басталар алдында қолданылады. Дұрыс орындалған жағдайда, мұздануға қарсы шара қажетті тұз мөлшерін айтарлықтай азайтады және механикалық тәсілдермен, соның ішінде қар тазалау арқылы оңай алып тастауға мүмкіндік береді. Жолдарды мұздан тазартуды әдетте қар тазалағыш машиналар немесе арнайы жасалған құм төгуші машиналар жүзеге асырады, олар құм мен қиыршық таспен араластырылған тұзды жолға шашып тастайды. Тас тұзы арзан және көп мөлшерде қолжетімді болғандықтан көбінесе қолданылады. Алайда, тұздық -18°C (0°F) температурада қатып қалады, сондықтан бұл төмен температурада тиімді емес. Сонымен қатар, ол тотығуға себеп болады, көлік құралдарының көпшілігінде қолданылатын болатты және бетон көпірлердегі арматураны қырып тастайды. Жаңа қар еріту машиналары басқа тұздарды, мысалы, кальций хлориді мен магний хлориді пайдаланады, олар судың қату температурасын күрт төмендетіп қана қоймай, жылу шығаратын реакция тудырады, бұл реакциядан таралатын жылу мұзды еруға қосымша көмектеседі. Бұған қоса, олар бетон тротуарлар үшін де біршама қауіпсіз, бірақ артық қалдықтарды жою қажет. Соңғы уақытта тұздардың қоршаған ортаға тигізетін зиянын азайтатын және жолдарға таралғанда ұзақ әсер ететін органикалық қосылыстар әзірленді, олар көбінесе тұзды сулармен немесе қатты заттармен бірге қолданылады. Бұл қосылыстар қант қызылшасын өңдеу немесе этанол айыру сияқты ауыл шаруашылығы операцияларының қосалқы өнімдері болып табылады. Осы органикалық қосылыстардың белгілі бір комбинациясы тұздармен бірге қолданылғанда төмен температурада (-34°C немесе -30°F) оңай таралатын және тиімді затты құрайды. 1990 жылдан бері сұйық химиялық еріткіштерді қолдану артып келеді, олар тұзбен қолданылатын айналмалы таратушының орнына жолдарға саптамалар арқылы шашыратылады. Сұйық еріткіштер қазіргі мұзды еруге қарағанда мұздың бетке жабысуын болдырмау үшін тиімдірек. Бірнеше патенттелген өнімдерге мұздануға қарсы химиялық заттар қосылған тротуарлық жабындар кіреді. Verglimit асфальт төсеміне кальций хлориді гранулаларын қосады. Гранулалар жолдың тозуынан үнемі ашыққа шығып, бетке кальций хлоридін бөліп шығарады, бұл қар мен мұздың жаяу жолға жабысуына жол бермейді. Cargill SafeLane – бұл жаяу жолдың бетін өңдеуге арналған патенттелген өнім, ол бұрқасын немесе басқа да мұздық жағдайларда мұздануға қарсы тұзды суды сіңіріп алып, босатады. Сонымен қатар, ол жоғары сүйреу коэффициентін қамтамасыз етеді. Жапонияның Ниигата қаласында қарды еру үшін жолдың бойындағы тесіктер арқылы арзан ыстық су шығады, бірақ бұл шешім тек қала ішінде ғана тиімді. Кейбір жеке ғимараттар қар мен мұзды тротуарға көмілген электрлік жылыту элементтерімен немесе тіпті төбесінде мұз бөгеттерін қалыптастырмау үшін немесе төмендегі адамдарға құлап түсуден қардың үлкен кесектері мен қауіпті мұз түйіршіктерін сақтау үшін еріте алады. Кішкентай аумақтарды мұздан тазарту үшін құбырлар арқылы қыздырылған сұйықтықтарды айналдыруға болады.

Жеке тұлғалардың клиринг

Жеке адамдар қарды көбінесе көлік жолдары мен жаяу жүргіншілер жолдарын тазартады. Ауыр қар жауғаннан кейін, қардың салмағынан туындаған құрылымдық зақымдану қаупін азайту үшін қарды шатырлардан алып тастауға болады. Қар аз жауатын жерлерде, жаяу жолдар мен басқа да беттерді қардан тазалау үшін сыпырғыштар немесе басқа да жеңіл құралдар қолданылады. Жауын-шашын көп жауатын аймақтарда қарды көбінесе қарды итеріп, көтеруге арналған үлкен, жеңіл кескішпен және қар қашауымен немесе санақ қашауымен – кең тұтқасы бар үлкен, терең құралмен алып тастайды, ол қарды жинап, көтерусіз, кез келген сырғақты беттен басқа жерге жылжытуға арналған. Басқа құралдарға бір немесе бірнеше дөңгелегі бар қар итергіштер мен кескіштер жатады. Қар қазу көп күш жұмсауды талап етеді және арқа мен жүрекке ауыр тиеді. Жыл сайын көптеген қарттар мен орта жастағы адамдар қар қазу кезінде жүрек талмасынан қайтыс болады. Қар тазартқыш машиналарын көбінесе осы жұмысты орындауға шамасы келмейтін немесе мүмкіндігі жоқ адамдар, үлкен көлік жолдары немесе басқа да кең аумақтары бар адамдар, сондай-ақ ұзақ қысқа және көп қар жауатын аймақтарда тұратын адамдар пайдаланады. Кейбіреулері жұмысшыларды шақырып, қарды тазартады. Ауыр қар жауғаннан кейін, жүгірткісі бар кәсіпкерлер көбінесе қалалар бойынша жүріп, ақы төлеме үшін қар тазарту қызметін ұсынады. Мұзды алып тастау қиынырақ. Қар тазартқыш машиналарын мұзды тазарту үшін пайдалану тиімсіз. Кейде пикалар қолданылады, бірақ қатты қазық мұздың көп бөлігін сындыра алады. Бұл құралдармен тротуарға зақым келтіру қаупі әрқашан бар. Мұзды жерлерге тұз немесе басқа да заттар себуге болады. Жақында қарды еріту жүйесі пайда болды, ол тротуарды төменнен қыздырып, белгілі бір уақыттан кейін қар мен мұзды ерітеді. Мұндай жүйелерді орнату және пайдалану қымбатқа түседі және өте суық қыс пен көп қар жауатын аймақтарда тиімді емес. Кейбір үкіметтер қарттар мен мұқтаж адамдарға қарды тегін тазартуды ұсынады. Кейбір қалаларда қарттар мен мүгедектер үшін қар тазалау, жеңіл қылмыстар үшін тағайындалған қоғамдық жұмыс сағаттарына қосылады. Кейбір жерлерде заң бойынша үй иелері үйлерінің алдындағы жаяу жолдардағы қарды тазартады, сондай-ақ өздерінің пошта жәшігіне дейін жол ашуға міндетті. Бұл талапты орындамаған жағдайда, заңнамаға сәйкес айыппұл төлеуге түсуі мүмкін және қар тазаланбаған жерде жарақат алған адамға өтеу төлеуге жауапты болуы мүмкін. Мысалы, Нью-Йорк сияқты кейбір аймақтарда, қар қазыған жеке үй иелері, қазылған жерге құлап жарақат алған адамдарға азаматтық жауапкершілікке тартылады. Көлікті тазалау және босату – бөлек мәселе. Көлігіне мұқтаж кейбір адамдар көлікті жүргізу үшін және оны тұрақтан шығару үшін қажетті ең аз жұмысты ғана жасайды. Көліктен қар мен мұзды толық тазартпау көру қабілетін нашарлатады және көліктердің шатырынан түскен мұз апатқа әкелуі мүмкін. Кейбір елдерде көлігінен қарды толық тазартпаған жүргізушілерге айыппұл салынады. Басқалары бұл процеске көбірек мән береді. Көше бойында тұрақтары бар кейбір қалалық аудандарда тұрғындар өздерінің тұрақ орнын қайта иелену үшін қазып алған жерлерін белгілеу үшін заттарды қолданады. Жапырақ үрлегіш кейде көліктерден, көлік жолдарынан, жаяу жолдарынан және террасалардан жеңіл ұнтақ қарды үрлеу үшін қолданылады. Бұл тек өте жеңіл ұнтақ қар үшін жақсы жұмыс істейді.

Қоса орналасқан жерлер мен ғимараттардың иелерімен тазалау

Кейбір елдерде қыста тротуарларды таза және қауіпсіз ұстау – тікелей жанындағы жердің немесе ғимараттың иесінің міндеті болып саналады. Иесі жеке тұрғын болуы мүмкін, егер ол жеке үй болса, сондай-ақ муниципалитет, муниципалдық аудан немесе олардың арнайы ұйымы, тұрғын үй кооперативі немесе басқа да компания (әсіресе, егер кеңсе немесе өнеркәсіптік объект болса). Ірі ғимараттардың немесе ғимараттар кешендерінің иелері әдетте қарды тазалауға арналған механикалық жабдықтарға ие, ал жеке үй иелері көбінесе тротуарды қол құралдарымен тазалайды. Қарды тазалау міндеті туралы ұзаққа созылған пікірталасқа мысал Чехиядан келген. Прагада мұндай міндеттің болуы туралы куәліктер 1838 жылдан бері сақталған. Богемия және Моравия протектораты үкіметінің 1943 жылғы 1 қаңтардағы №1/1943 қаулысында 5000-нан астам тұрғыны бар муниципалитеттердегі, аудандық қалалардағы және басқа да белгіленген муниципалитеттердегі тұрғын үй аумақтарындағы тротуарларды тазалау – жанындағы жердің иесінің немесе оны пайдаланушының міндеті деп көрсетілген. Бұл міндетті орындау құқығы жанындағы жердің иесіне, оның есебінен берілген. Чехословакияның 1961 жылғы 135/1961 № заңының (§23) барлық муниципалитеттер үшін осындай құқықтық ережелерді қабылдады, бірақ муниципалитет кеңселерi оларды өзгерте алатын. Чехия Республикасының жаңа Жол туралы заңы, 1997 жылғы 13/1997 № заңының (§9, 4-тармақ) осы ережені күшінде қалдырып, жолдың, жолдың, жолдың және т.б. күтімі оның иесінің міндеті болып табылады деді, ешқандай ерекшеліксіз. Дегенмен, §27, 4-тармақ тазалаудың нашар болуынан туындаған зиян үшін жанындағы жердің иесіне жауапкершілікті жүктеді. 2002 және 2003 жылдарғы жылдық есептерінде Чехияның құқық қорғаушысы заңның теориялық және практикалық түсіндірмелерінің арасында қарама-қайшылық бар екенін айтты және заңның нақты формулировкасын жасауды ұсынды. Бұл қарама-қайшылық соттарда бірнеше рет қарастырылды, және 2005 жылғы 27 маусымдағы Жоғарғы әкімшілік соты мен 2007 жылғы 3 қаңтардағы Конституциялық сот тазалау міндеті зиян үшін жауапкершіліктен туындайды деп мәлімдеді. Бұл міндетке қарсы шыққандар оның феодалдық еңбекке немесе тоталитарлық нацистік және коммунистік режимдердің қалдығы екенін, қазіргі уақытта заңмен міндеттелген еңбек Негізгі құқықтар мен бостандықтар хартасына қайшы келеді және жүйелі қалалық тазалау жеке адамдардың тазалауынан тиімдірек екенін дәлелдеді. 2007 жылғы 6 желтоқсанда Чехия Сенаты Конституциялық комитетінің ұсынысы бойынша 1997 жылғы Жол туралы заңның 27-бабынан даулы тармақты алып тастауды ұсынды. Чехия үкіметі оны тар көпшілік дауысымен қолдады. Бұрынғы дауыс беру кезінде және қызу пікірталасқа қатысқаннан кейін Чехияның депутаттар палатасы бұл өзгеріске 190 депутаттың арасында 116 дауысқа қарсы 31 дауыспен келісті. 2009 жылғы 16 сәуірден бастап 97/2009 № заңымен жасалған өзгерістер тротуарды тазалау міндеті тек жаяу жүргіншілер жолының немесе жолдың иесіне, яғни, әдетте муниципалитетке жүктеледі. Міндетті жоюға қарамастан, көптеген адамдар, оның қарсыластары да, қалалық тротуарлар мен жолдарды қыста тазалауды жалғастыратындарын, бірақ оны өз еркімен және өз атынан жасайтындарын мәлімдеді. Чехия Парламентіндегі талқылау барысында Чехия қалалары мен муниципалитеттері қауымдастығының мәлімдемесінде айтылғандай, жанындағы жер иелеріне қатысты осындай міндет көптеген басқа дамыған елдерде, мысалы, Австрияда, Францияда, АҚШ-та және Баварияның кейбір қалаларында бар.

Мердігерлердің клиринг

Қысқы қызмет көлігі немесе қашаумен мердігерді жалдау. Көптеген биік орналасқан немесе қар жиналатын аймақтарда қарды тазартатын жабдықтары бар компаниялар қарды тазалау қызметтерін ұсынады. Мердігерлер белгілі бір уақыт бойынша, толық маусымдық келісімшарт негізінде немесе шақыру бойынша жұмыс істей алады. Уақыт бойынша қызмет көрсету (немесе бір рет тазалау) әдетте ай сайын есептеледі және клиенттерге қызмет көрсетілген сайын ақы төленеді. Кейбір компаниялар қардың қалыңдығын ескере отырып, уақыт пен қалыңдық бойынша ақы алады. Толық маусымдық келісімшарт маусым басында алдын ала төленеді және келісімшарт шарттарына сәйкес қызметтер автоматты түрде көрсетіледі. Шарттар компаниялар арасында әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, кейбір толық маусымдық келісімшарттар белгілі бір рет тазалаудан кейін аяқталады, ал басқалары шексіз. Соңында, шақыру бойынша қызмет көрсетуде клиент қарды тазалау компаниясына бір рет тазалау үшін хабарласады. Бұл автоматты қызмет емес және шақыру бойынша жұмыстар үшін төлем әдетте жоғары болады. Қарды тазалау қызметтеріне кіреберіс пен тұрақ аумағын қардан тазалау, жаяу жолдар мен террасаларды қолмен тазалау және шатырды тазалау кіреді. Қардың жиналуына, әсіресе қардың салмағынан құрылыстың құлауына себеп болуы мүмкін шатырларда, рұхсат ету өте қауіпті. Мердігерлер қолмен қашауларды, қар тазартатын машиналарды (немесе қар ұңғымаларын), жүк көліктерінің арақашығын, шағын ауырлықты тракторларды және ауыр алдыңғы жүк тиегіштерді пайдаланады. Көп жағдайда, бұл машиналар өз жұмыстарын орындау үшін дөңгелек тізбектерін пайдалануы керек. Қарды аралау әдісімен немесе қар тазартатын машиналармен мүліктің белгілі бір бөлігіне тастау арқылы тазалауға болады. Мердігерлер кейбір жерлерде мұзды еріту үшін құм немесе тұз себуі мүмкін. Көптеген қарды тазалау мердігерлері жол бойында қар бағаналарын немесе қар тіректерін орнатуды талап етеді. Бұл жабдықты абаттандырудан сақтап, аумақтың шекарасын анықтауға көмектеседі.

Муниципалитеттер бойынша есеп айырысу

Қалалар жеке тұлғаларға қарағанда қарды әлдеқайда көп көлемде тазартады. Көптеген қалалар, қар жиі жауатын аймақтарда, қар тазалау көліктерінің паркін ұстайды. Бірінші болып жолға тұз себушілер жіберіледі, олар біршама қарды аралап, жолға тұз сеуіп таратады. Тұз, қату температурасын төмендету арқылы, қар мен мұзды ерітуге көмектеседі, сонымен қатар көліктердің жолға жабысуын арттырады. Кейін, әдетте қар тоқтағаннан кейін, қар тазалағыштар, қар жинағыштары бар жүк тиегіштер және бульдозерлер барлық көшелерді қарды жол жиегіне итеріп тазалайды. Мұз тасымалдайтын көліктер көбінесе қалған мұз бен қарды жою үшін қайта оралады. Көліктер әдетте сағатына 30-40 шақырым жылдамдықпен жүреді. Сондықтан көптеген қалаларда қар тазалағыштардың саны жүк көліктерінен кемінде екі есе көп. Кейбір қалаларда Caterpillar гусеницалық шассилері немесе үлкен қар дөңгелектері бар кішкентай, тар денелі аралар тұз сеуіп, тротуарларды тазалайды, бірақ қар аз жауатын және/немесе жаяу жүргіншілер азырақ қозғалатын басқа көптеген жерлерде үйлерінің алдындағы тротуарды тазалау міндеті жеке тұлғаларға жүктеледі. Экологиялық қозғалыстар көбінесе тұзды осылай пайдалануға қарсы шығады, өйткені ол жолдардан жуылып, қоршаған ортаға тараған кезде зиян келтіреді. Қоғамдық жолдардан қарды тазалау қажеттігі туралы тұжырымдамаға, әдетте, 20-ғасырдың басындағы белгілі көлік сардары Эдвард Н. Хайнс ие болды, ол сондай-ақ автомобиль дәуіріндегі жолға алғашқы боялған орталық сызықты салған адам болды. Қыста қар үнемі жиналатын қалаларда жол жиегінде қалыптасқан қар үйінділерін де тазалау қажет. Мұны істеудің бірнеше тәсілі бар. Температура көтеріліп, қарды ерітуге көлік қозғалысы жеткілікті болғанда қарды тарту жүзеге асырылады. Содан соң олар жолға жайылып таратылады. Құю – қарды көпірмен немесе арамен жақын маңдағы қоғамдық жерге жылжыту. Бульварларда немесе магистральдарда артқы қанатпен жұмыс істеу жүргізіледі, ол қар үйінділерін жолдан әрі қарай итеруден тұрады. Ең қымбат нұсқа, бірақ жақын маңда қарды тастауға орын болмаған жағдайда қажет, оны алып кету (жүк тиеу кезеңі деп аталады). Көбінесе бұл жұмысты өздігінен жүретін қар шашу машиналары атқарады, олар жол жиегіндегі қар үйінділерін жинап, оларды тиеуші жүк көліктеріне тиейді. Содан соң қар қала сыртында немесе жақын маңдағы көлге, өзенге немесе портына төгіледі. (Қоршаған ортаны қорғау мақсатында бірнеше юрисдикцияларда жергілікті су қоймаларына қар құюға тыйым салынған, өйткені жиналған қар еріген тұз, мотор майы және олар алынып тасталған жолдардан алынған басқа заттармен ластанған.) Жанар май бағасы мен қоршаған ортаның температурасына байланысты қарды еріту машиналары қарды жылжытудан арзан болуы мүмкін. Тұрғын аудандардағы аралар жасаған жел жолақтары көбінесе кіреберістерді жауып, тұраққа қойылған көліктерді ұстап алады. Кез келген арамен соғылған қар – «қалыпты» жауған қардың тығыз, жиналған түрі. Температура мұздай болғанда, бұл жиналған қар мұздың кейбір қасиеттерін иеленеді. Оны механикалық құралдарсыз алып тастау мүмкін емес. Жақында қалада жұмыс істейтін қар тазалағыш машиналардың тұрғын үйлер маңындағы жел жолақтарындағы жұмысынан ашуланған үй иелері қар тазалағыш машиналардың жұмысшыларына шабуыл жасады. Ең алдымен ең үлкен жолдар мен магистральдар тазартылады; тік көтерілісі бар немесе басқа да қауіпті жолдар да жиі басымдыққа ие болады. Автобустар мен басқа да қоғамдық көліктер пайдаланатын көшелерге көбінесе жоғары басымдық беріледі. Қаланың барлық көшелерін тазалауға бірнеше сағат, тіпті бірнеше күн жұмсалуы мүмкін. Кейбір жерлерде қар апаты жарияланады, онда автомобиль иелеріне көліктерін көшеден (немесе көшенің бір жағынан) алып тастау тапсырылады. Егер аралар келгенде көліктер кедергі келтірсе, оларды сүйрейтін көліктер алып кетеді. Кейбір қауымдастықтарда қыс мезгілінде қарға қарсы төтенше жағдай ережелері бар, онда қар жауса да, жаумайтын болса да, көліктерді түнде көшеде тұраққа қоюға болмайды. Шағын қарлы дауылдардан кейін тек негізгі жолдар тазартылады, ал тұрғын үйлердегі жолдар көлік қозғалысы үшін ерітіледі. Қарды дереу алып тастау немесе «табиғи еріту» туралы шешім қабылдау қиын болуы мүмкін, өйткені азаматтар мен экономикаға келтірілетін қолайсыздықтар маусымның сол сәтіндегі қарды тазалау бюджетіне тигізетін тікелей әсермен салыстырылуы керек. Канада қарды тазалауға жылына 1 миллиард доллар жұмсайды деп есептеледі. Монреаль және Оттава сияқты қар жауатын үлкен қалаларда қарды тазалауға жұмсалатын шығын әр маусым үшін маусымдық қоғамдық жұмыстар бюджетінің маңызды бөлігі болып табылады және әр қарлы дауыл тәулік бойы жұмыс істейтін мыңдаған қызметкерлерді қатыратын үлкен логистикалық операцияны тудырады. Жұмыстың күші қар мөлшеріне байланысты өте өзгеріп отырады. Монреаль қыста шамамен 225 см қар алады және оны тазалауға жылына 158 миллионнан астам канад доллары (2013 жылғы деректер) жұмсайды. 50 пайызға көп халқы және 28 пайызға көп жол беті бар Торонто жылына 125 см қар алады және оны тазалауға шамамен жартысы жұмсалады. Монреальдегі жоғары шығын «қарды тазалау» қажеттілігіне байланысты, ол қарды алып кетуді (жүк тиеу кезеңі) тұрақты түрде жүзеге асыруға мәжбүр етеді, бұл жоғары қар мөлшерімен және аз еріген күндермен байланысты, ал басқа қалалардағы аз қар жауатын жерлерде әдетте жеткілікті болатын «қарды тазалаудан» өзгеше. Хельсинкиде (Финляндия), 2009–2010 жылдардың қысында көшелер мен үйлерден қар тасымалдау орындарына тасылған қардың көлемі 210 000 жүк көлігіне тең болды, бұл 3 миллион куб метрден асты. Қарды тазалау қалалық инфрақұрылымның жобалануына әсер етеді. Мүмкін болған жағдайда, көше бульварлары жел жолақтарына сыйымды болу үшін кеңейтіледі және тротуарлар көшеге жақын орналастырылмайды. Жел жолақтарының астында табу үшін өрт гидранттарында биік тулар орнатылады. Жол төсеміне ендірілген шамды жол белгілеушілерін аралардың зақымдауы қаупі болғандықтан орнату мүмкін емес (немесе қиын). Ауыр техниканың қар тастау орындарына (мысалы, шатқалдарға) қол жеткізуі де жоспарланған. Қарды тазалауға қатысатын қызметкерлер әдетте жаз айларында жолдарды күтіп ұстау жұмысын атқаратын жұмыскерлер болып табылады, бірақ кейбір АҚШ қалаларында қоқыс тасымалдау машиналары да аралармен жабдықталған және қарды тазалау үшін пайдаланылады. Көптеген кішкентай АҚШ қауымдары сақтандыру компанияларымен келісімдерге қол қояды, онда сақтандыру компаниясы қыстың ауыр болу тәуекелін өз мойнына алады. Сақтандыру компаниясы, әрине, уақыт өте келе пайда табу үшін тарифтерді белгілейді; қала жеңіл қыста қарды тазалау үшін артық төлеуге дайын, бірақ кейбір ауыр қыста бюджеттен айтарлықтай шығынға ұшырау қаупінен сақтану үшін. Университеттер мен әуежайлар сияқты ірі ұйымдардың өздерінің механикалық қар тазалау күштері де бар. Қоғамдық көлік жүйелері әдетте автобус аялдамаларын тазалайды, ал почта бөлімшелері почта жәшіктерінің маңындағы қарды тазалайды. Теміржолдарда қарды тазалауға арналған айналмалы қар жинағыштар сияқты өздерінің құралдары бар. Әуежайлар, оның ұшу-қону жолақтары, руллинг жолдары және тұрақ алаңдарымен, тұзды пайдалануға қатысты ерекшеліктерге ие, өйткені ұшақтардың құрылысында қолданылатын металдар коррозияға ұшырап, қауіпсіздік мәселелерін тудырады.