Кіріспе
Кливлендтегі тарихи аудан, Кливленд, Огайо, АҚШ
Cleveland, OH, USA
Флэтс – Кливленд, Огайо штатының Куяхога аңғарындағы өнеркәсіптік, ойын-сауық, демалыс және тұрғын үйлерден тұратын аудан. Атауы Куяхога өзенінің жағасындағы төмен жатқан жер бедерін көрсетеді.
Алғашқы жылдары
1796 жылы Мозес Кливленд және оның экспедициясы Коннектикуттан келгеннен кейін Куяхога өзенінің жағалауына қонды. Алғашқы қоныс аударушылардың арасында Лоренцо Картер болды, оның жерлері бүгінгі Шығыс жағалау ойын-сауық ауданының көп бөлігін құрады, соның ішінде Инженерлер корпусы өзеннің сағасын түзеген кезде пайда болған Виски аралы да бар. Алғашқы тұрғындар Флатстың ыңғайсыз екенін анықтады, себебі онда ылғалды жаздар ауа арқылы жұқпалы ауруларды әкелді, ал Эри көлінен соққан қатты жел мен қарлы қатал қыстар болды. Көптеген адамдар қазіргі Downtown-дағы биік жерлерге көшті. Кливленд Огайо және Эри каналы ашылғанға дейін баяу дамыды, ол Огайо өзенінен және Огайо штатының басқа оңтүстік қалаларынан сауда жолын әкелді. Каналды салған көптеген ирландиялық жұмысшылар Флатстың Батыс жағалауында және көршілес Огайо қаласында қоныстанды. 42-ші тас жол арқылы Медина округінің шаруашылықтарынан Вест-Сайд базарына ағын жасаған өнімдердің арқасында Огайо қаласының өркендеуі Кливлендтің дамуына қауіп тудырды. Жауап ретінде Кливленд өзендегі жалғыз өткел болған Мейн-стриттегі (Кливленд ескереу жағажайының жанында орналасқан Мейн-стрит көпірі) жүзбелі көпірдің жартысын бұзды. Содан кейін Кливленд жаңа көпір салды (Колумбус жолы көпірі), ол Кливленд қаласының мэрі Джон У. Уилли мен дамытушы, оның досы Джас Кларктың жаңа салынған Колумбус жолы бойындағы «Уилливилл» және «Кливленд орталығы» құрылыстарын байланыстырды. Жаңа көпір өнім саудасын Батыс базардан жаңа Орталық базарға бағыттап жіберді. Ашуланған Огайо қаласының тұрғындары «Екі көпір немесе ешқайсысы да жоқ!» деп ұрандап, қару-жарақ, балта және басқа құралдармен жаңа көпірге қадам басты. Олар Кливленд тұрғындарынан шайқасуға дайын топпен кездесті; одан кейін болған «Көпір соғысы» округтік шериф қызметкерлерімен тоқтатылды. Соттар Кливлендті Мейн-стрит көпірінің жартысын қайта құруға мәжбүр етті, бірақ зиян келтірілген еді, және Огайо қаласы көп ұзамай үлкен қалаға қосылған алғашқы аудан болды.
Өнеркәсіптік орталық
19-ғасырдың ортасындағы рецессия Кливленд орталығының коммерциялық және тұрғын үйлер жоспарының күйреуіне әкелді, ал жерді каналға және дамитын теміржол желілерімен байланысты өнеркәсіпшілер сатып алды. Қаланың кедей ирланд халқы Батыс жағалауда Колумбус, Картер, Франклин және Ривербед жолдарының қиылысы маңындағы «Ирландия геттосында» тұрды. Кеме жүргізушілер «Flat Iron» сияқты орындарда қызметтер таба алатын, Флатстағы ең көне ирланд бары, ол бастапқыда төрт қабатты кафетерий және қонақүй болған. Өзен бойында жаңадан кесілген ағаштарды тасымалдауды күтіп тұрған ағаш қоймалары орналасқан. Джон Д. Рокфеллердің Шығыс жағалаудағы Standard Oil компаниясы Кливлендті өнеркәсіптік қуат ретінде картаға енгізді. Дегенмен, Флатстың өнеркәсіптік мұрасы оның темір зауыттарымен белгіленді, олар Тремонт ауданының оңтүстігінде және Славян ауылының батысында, өзен бойында орналасқан. Зауыттар қала экономикасының тірегі болды және су мен электр энергиясын ең көп тұтынатын кәсіпорындар еді. Соғыстан кейінгі рецессиялар және өндірісті Қытай мен Еуропаға көшіру болат өнеркәсібіне ауыр соққы берді. 1970 жылдардың соңындағы жұмыстан босатулар көптеген адамдарды басқа жерде жұмыс іздеуге немесе әлеуметтік жәрдем бағдарламаларына жүгінуге мәжбүр етті. Осы кезеңде Кливленд, сондай-ақ аймақтағы Янгстаун, Питтсбург, Детройт және Гэри сияқты басқа да өнеркәсіптік қалалар «Қызыл белдеу» деп танылды. LTV компаниясының бірнеше рет банкротқа ұшырауы 2000 жылы (оның ішінде Кливленд зауыты) зауыттарының жабылуына әкелді, содан кейін инвесторлар ISG құрып, қысқартылған операцияларды қайта бастады. 20-ғасырдың екінші жартысында Флатстағы өнеркәсіп пен өндірістің көп бөлігі жабылды, нәтижесінде ғимараттар құлдырап, ластану мәселесі күшейді. Химиялық заттармен толы Куяхога өзені бірнеше рет өртенді, соңғы рет 1969 жылы.
Түнгі өмірдің ыстық нүктесі
1980 жылдардың ортасында Флатс ойын-сауық орны ретінде қайта жанданды. Шығыс жағалауда жер асты музыкалық орталықтар пайда болды, ал Батыс жағалауда ірі құрылыстар алғаш рет жүргізілді. Қаланың кабельдік трамвайларын қуатпен қамтамасыз ету үшін салынған Powerhouse, бірнеше барлар, мейрамханалар мен ашық ауадағы концерт алаңын қамту үшін қайта жаңартылды. Басқа қоймалар мен ғимараттар да түнгі ойын-сауық орындарына айналды. 1990 жылдардың басында Флатста өзеннің екі жағасындағы жергілікті барлар, түнгі клубтар мен ұлттық желідегі мейрамханалар өзеннің аузынан бастап Оксбоу иіліміне дейін орналасқан. Флатс пен Кливленд аймақ үшін ойын-сауық орталығы мен танымал мақсатқа айналды. Флатс Oxbow қауымдастығы Флатсты қайта дамытуға көмектесу үшін құрылды, содан кейін өзеннің екі жағында да тұрғын үйлер салынып, жаңа ғимараттар мен қоймалар пәтерлерге және кондоминиумдарға айналдырылды. Флатстың 20 ғасырдағы ойын-сауық орны ретіндегі өркендеуі қысқа ғана болды. 2000 жылы бір ай ішінде үш адамның суға батып қаза болуы, сондай-ақ қалалық биліктің өрт және санитарлық талаптарды бұзуға қарсы күресі көптеген барлардың жабылуына әкелді. Қауіпсіздікке байланысты алаңдаған клиенттердің азаюы бизнестің күрт төмендеуіне себеп болды. Бұл қойма ауданының қайта дамуына оң әсер еткенімен, Шығыс жағалаудан жоғары орналасқан аймақ Флатстың қайта дамуына үлкен соққы берді. Көптеген кәсіпорындар жабылып қалғандықтан, Шығыс жағалаудың көп бөлігі "қарсыңқы" болып кетті. 2000 жылдардың басында Батыс жағалау Шығыс жағалаудан жақсы жағдайды көрсетті, себебі Shooters және Harbor Inn сияқты көп жылдар бойы жұмыс істеп келген орындар ашық қалды және 2005 жылы Superior Viaduct орнында кондоминиумдар салынды.
ХХІ ғасырдағы қайта өрлеу
2010 жылдың қыркүйегінде Кливленд қайыру қоры бос, индустрияландырылған жерді иелену үшін келісім жасады. Осы жерде қайыру, каноэ, каяк және дракон қайықтарына арналған Ривергейт паркі, қоғамдық саябақ құрылды. Үлкен Кливленд аквариумы 2012 жылдың 21 қаңтарында Флэтстің батыс жағалауындағы FirstEnergy Powerhouse-те есігін ашты. Бұл ғимарат 19 ғасырдың соңында қаланың канат жолдары үшін электр энергиясын өндіру мақсатымен салынған. 2005 жылдың жазында таныстырылған жоспарлар Флэтстің шығыс жағалауындағы көптеген ғимараттарды бұзуды және жаңа "аудан" құруды көздейді, ол аралас мақсаттағы тұрғын үйлер/жұмыс орындары, кинотеатр, сауда орталықтары, азық-түлік дүкені және өзен бойындағы серуендеу жолын қамтиды. Жоба 2007 жылғы экономикалық дағдарыс пен мүлікті сатып алуға байланысты сот даулары салдарынан кешікті. Флэтстің шығыс жағалауындағы 500 миллион долларлық көп кезеңді, аралас мақсаттағы қайта құрылыс жобасын Wolstein Group және Fairmount Properties компаниялары жүзеге асырып, қаржыландырып жатыр.
І кезең
2013 жылдың маусым айында ашылған 275 миллион долларлық бірінші кезеңге 23 қабатты кеңсе ғимараты, 8 қабатты Aloft қонақ үйі, мейрамханалар және 16 000 шаршы фут (шамамен 1486 шаршы метр) ауданындағы фитнес-орталық кірді. Офистік ғимарат "Эрнст және Янг" ғимараты деп аталды. Екі ірі арендатор – "Такер Эллис және Вест" заң фирмасы және ең ірі арендатор – "Эрнст энд Янг". 450 000 шаршы фут (шамамен 41 806 шаршы метр) ауданындағы кеңсе ғимараты толығымен А класты кеңсе кеңістігі болып табылады және жасыл, ашық ауадағы шатырлы террасаға ие. Алғашқыда ашылған мейрамханалар мен барларға Кен Стюарт, Лаго, Флип Сайд және Уайливилл кірді. Екі Waterfront Line Cleveland RTA станциясы – Settlers Landing және Main Avenue станциялары 375 000 долларға жаңартылды. Екі станциядағы жұмыстарға кірпіш және бетон плиткаларын ауыстыру, шыны павильондарды жөндеу және билет кассаларын жою кіреді. Settlers Landing станциясында желден қорғайтын сегіз өрнекті шыны панельдер қайта жаңартылады. Бұл сурет Кливленд қаласының негізі қалануы мен көлік құралдарының дамуын көрсетеді.
ІІ кезең
2015 жылы 2-ші кезең аясында бірнеше мейрамхана, бар, 366 метрлік (1200 фут) жағалау жолы және пәтерлер ашылды. 2017 жылы Флатс аймағы қайтадан өркендеп, туристерге тартымды болды. Шығыс жағалаудағы жаңа мейрамханалар, Кливленд аквариумы, Батыс жағалаудағы концерт алаңы/бары, сондай-ақ фортепиано бары, екі сыра қайнату зауыты, Шығыс және Батыс жағалаулар арасындағы су таксисі және тағы да көптеген жоғары сапалы ыңғайлы жағдайлар 2010 жылға дейін дауыл соққан аймақты түгелдей өзгертіп жіберді. Туристік аймақ үстіндегі пәтерлердің жалдауы шамамен 2000 долларды құрайды, ал Флатстағы қызмет деңгейі бұрынғы жарқынынан да асып түсуі мүмкін. Огайо және Эри каналы дәлізінің бөлігі болып табылатын каналдың жағалық жолы да қала тұрғындары үшін жүгіру және велосипед жолдарымен қамтамасыз ету және Флатс тарихының бір бөлігін сақтау мақсатында қайта жаңартылуда. Виски аралын да Куяхога округі тұрғындарға көл жағалауындағы саябақ ретінде қолжетімді ету ниетімен сатып алды. Өзен суының сапасы да 1970 жылдан бері жақсарды, балық популяциясы жыл сайын артып келеді. 2017 жылы Jimmy Buffett's Margaritaville Флатстың шығыс жағалауында ашылды. 2018 жылдың маусым айында Скрантон түбегі үшін тағы бір көп мақсатты жоба, Thunderbird жобасы жарияланды. 2021 жылдың соңында WKNR AM 850 радиостанциясы студиясын Галереядан Флатстың шығыс жағалауындағы жаңа орынға көшірді.