Кіріспе
Солтүстік Каролина штатының округі, АҚШ. Гастон округі – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 227 943 адамды құрады. Даллас 1846 жылдан 1911 жылға дейін округ орталығы қызметін атқарды. Гастон округі Шарлотта-Конкорд-Гастония, Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролина метрополиялық статистикалық аймағының құрамына кіреді, 2023 жылы оның халқы шамамен 2 805 115 адамды құрады. Округ Оңтүстік Пьемонт аймағында орналасқан. Солтүстік Каролинаның 100 округінің арасында Гастон округі ауданы бойынша 74-орында тұр, оның ауданы шамамен 364 шаршы миль (943 км²) және халық саны бойынша он бірінші орында. Округта он бес қала және кент бар. Он бес енгізілген қалалар мен кенттерден басқа, Хардин, Люсия, Краудерс Маунтин, Саннисайд, Алексис, Трайон және Солтүстік Белмонт сияқты бірнеше енгізілмеген елді мекендер де бар.
Gaston County is a county in the U. S. state of North Carolina. As of the 2020 census, the population was 227,943. Dallas served as the original county seat from 1846 until 1911. Gaston County is included in the Charlotte Concord Gastonia, NC SC Metropolitan Statistical Area, which had an estimated population of 2,805,115 in 2023. The county is located in the southern Piedmont region. Of North Carolina's 100 counties, Gaston County ranks 74th in size, consisting of approximately 364 square miles (943 km2), and is tenth in population. The county has fifteen incorporated towns. In addition to fifteen incorporated towns and cities, there are several unincorporated communities such as Hardin, Lucia, Crowders Mountain, Sunnyside, Alexis, Tryon, and North Belmont.
Тарих
Гастон округінің алғашқы еуропалық қоныс теңдеушілері негізінен шотланд-ирландтар, пенсильваниялық голландтар және ағылшындар болды. 1750 жылдары голланд қоныс теңдеушісі Джеймс Куикендалл Роберт Липермен және басқалар Катаваба және Оңтүстік Форк өзендерінің қосылған жерінде Форт-а-Пойнтты салды. Форт Черокимен болған қақтығыстардың салдарынан салынды, бірақ шабуылға ұшырамаған. Қоныс теңдеушілер мен жергілікті американдықтар (негізінен Катава тайпасы) арасындағы шиеленіс 1772 жылы Солтүстік Каролина мен Оңтүстік Каролина арасындағы шекаралық даудың шешілуімен едәуір азайды, содан кейін Катава тайпасының көп бөлігі Оңтүстік Каролинадағы Форт Милл маңындағы резервацияға қоныстанды. Аймақтағы алғашқы шаруашылықтардың көпшілігі шағын болды және негізінен ағылшын тегінен шыққан ақ фермерлер өңдеді. Солтүстік Каролинаның отарлық саясаты жер участаларының мөлшерін шектеді, ал Гастон округінде олардың көлемі шамамен екі акрға жуық болды. Аймақтағы ең алғашқы жер участаларының бірі 1750 жылдың 29 қыркүйегінде жергілікті милиция ротасының командирі капитан Сэмюэл Кобринге берілді. Гастон округі 1846 жылы Линкольн округінен бөлініп құрылды. Ол Солтүстік Каролинадан АҚШ өкілі және штаттың жоғарғы сотының мүшесі Уильям Гастонның құрметіне аталды. 1845 және 1848 жылдар аралығында Гастон округінде өнеркәсіптік өркендеу орын алды. Осы үш жыл ішінде округте алғашқы үш мақта зауыты салынды. Кейбір дереккөздер алғашқы зауытты Томас Р. Тейт Тау аралында, қазіргі Дьюк Энерджидің Тау аралы бөгеті мен гидроэлектр станциясының орнында салғанын айтады. Басқа дереккөздер алғашқы зауытты Лайнбергерлер және басқалар МакАденвилл маңындағы Оңтүстік Форк өзенінде салғанын мәлімдейді. Көптеген дереккөздер округтегі алғашқы үш зауыттың арасында Бельмонттың оңтүстігіндегі Саут-Пойнт қауымдастығында Джаспер Стоу және серіктестері құрған Стоусвилл зауыты болғанымен келіседі. Гастон округі әлі де елдегі басқа округтерге қарағанда жұмыс істеп тұрған шпиндельдердің саны және тұтынылатын мақтаның көлемі бойынша жетекшілік етеді. Ол Оңтүстік Пьемонт физиографиялық аймағына жатады. Гастон округінің көп бөлігі Катаваба өзенінің су жинау алабында орналасқан, округтің батыс жиегіндегі шағын аудандар Брод өзенінің алабында. Катаваба және Брод өзендері үлкен Санти өзенінің алабында орналасқан. Катаваба округтің шығыс шекарасын құрайды, ал округтің орталық бөлігінің көп бөлігі оның оң саласы, Оңтүстік Катаваба өзенінің су жинау алабында орналасқан. Округ Солтүстік Каролинаның орталық бөлігіндегі Пьемонт аймағында орналасқан, ол көлбеу төбелерден, өзендер мен арықтардың аңғарларынан және төменгі, оқшауланған тау жоталарынан тұрады. Гастон округінің ең биік нүктесі - Кингс Пинакл, Гастония қаласынан 800 футтан (244 м) жоғары көтерілген жартасты монаднок. Кингс Пинакл теңіз деңгейінен 515 метр биіктікте орналасқан және Краудерс таулары мемлекеттік паркінің бөлігі болып табылады.
2020 жылғы халық санағы
+Гастон округінің нәсілдік құрамы. Нәсіл саны. Пайыздық үлесі. Ақ (испан тілді емес) 153 653 67,41%. Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 39 762 17,44%. Американың жергілікті халқы 753 0,33%. Азиялықтар 3 509 1,54%. Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 59 0,03%. Басқа/Аралас 10 139 4,45%. Испандық немесе латиноамерикандықтар 20 068 8,8%.
2020 жылғы халық санауы бойынша округте 227 943 адам, 85 705 шаруашылық және 55 868 отбасы тұрады.
2004 жылғы санақ бойынша бағалау
2004 жылғы санақ бойынша округте 194 459 адам, 73 936 үй шаруашылығы және 53 307 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 78 842 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 83% ақ, 13,9% қара немесе афроамерикалық, 0,3% американдық индейлер, 1% азиялық, 0% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,3% басқа нәсілдер және 1% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Халықтың 3,00%-ы испаниялық немесе латын американдықтар. Гастон округінде 92 094 еркек және 98 271 әйел бар. Олардың ішінде 39 492-і 15 жасқа дейін, 23 082-і 16-24 жас аралығында, 59 096-сы 25-44 жас аралығында, 44 710-ы 45-64 жас аралығында және 23 985-і 65 жастан асқан. Орташа жас 36,89 жылды құрайды. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 39 482 доллар, ал отбасының орташа табысы 46 271 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 33 542 доллар, ал әйелдердің 23 876 доллар. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 225 доллар. Отбасылардың 8,30%-ы және халықтың 10,90%-ы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,50%-ы және 65 жастан асқандардың 11,10%-ы.
Заң және мемлекеттік басқару
Гастон округі жеті мүшеден тұратын комиссарлар кеңесімен басқарылады. Екі мүше Гастон округінің Гастон қалашығынан, ал қалған бесеуі басқа бес қалашықтан сайланады. Олар партиялық негізде төрт жылдық кезекті мерзімге сайланады. Нақты бір орынға үміткерлер сол қалашықта тұруы керек. Бірақ дауыс беру бүкіл округ бойынша, яғни "жалпы" жүргізіледі. Шериф, округтік прокурор, Жоғарғы сот хатшысы және мүлікті тіркеуші лауазымдары да сайланатын лауазымдар болып табылады және округ бойынша, партиялық негізде сайланады. Гастон округі қазіргі уақытта қырық алты (46) дауыс беру учаскесіне бөлінген. Округті толық уақытты кәсіби округтік менеджер басқарады. Гастон округі – аймақтық Орталық Үкіметтер Кеңесінің мүшесі.
Темір жол қызметі
Гастон округіне Amtrak қызмет көрсетеді, Гастония қаласында аялдамасы бар. Жүк тасымалын теміржол арқылы Norfolk Southern Railway, CSX және Patriot Rail компаниялары жүзеге асырады. Norfolk Southern магистральдық желісі округті батыстан шығысқа қарай кесіп өтеді, Кингс-Маунтин, Бессемер-Сити, Гастония, Ранло, Лоуэлл, Крамертон және Белмонт қалаларынан өтеді. Гастониядан оңтүстікке қарай Краудерс қаласына тармақ желісі салынған. CSX теміржол желілері Гастон округінің солтүстік-батыс және солтүстік-шығыс бөліктерінен өтеді. Солтүстік-батысында Линкольнтон мен Шелби қалаларын байланыстыратын желі Черривилл қаласынан өтеді. Ал солтүстік-шығысында Линкольнтон мен Шарлотта қалаларын байланыстыратын желі Стэнли және Маунт-Холли қалаларынан өтеді. Progressive Rail компаниясы Гастония мен Маунт-Холли арасындағы мемлекеттік меншіктегі теміржол учаскесін және Белмонтқа дейін созылатын қосымша желіні пайдаланады.
Әуежайлар
Шарлотта Дуглас халықаралық әуежайы – жолаушылар рейстерін толық қамтамасыз ететін ірі әуежай. Ол Катаваба өзенінен өтеді және Шарлотта қаласының Мекленбург округінде орналасқан. Гастония қаласы Гастония муниципалды әуежайының меншік иесі және оны басқарады, ол жалпы авиациялық әуежай болып табылады. Әуежайда бір ғана ұшу-қону жолағы бар – 3/21 нөміріндегі, ұзындығы 3,779 футты құрайтын асфальт жабынды жолақ.
Экономика
Piedmont Lithium – қазіргі уақытта Гастон округінде литийді экономикалық тұрғыдан тиімді өндіруді дәлелдеу үстіндегі тау-кен компаниясы. Бес жыл бойы жер бетін зерттегеннен кейін, компания 2021 жылы өзіне тиесілі немесе минералдық құқықтары бар жерлерде көптеген сынамалық ұңғымаларды бұрғылай бастады, бұл литийді электр көліктері және басқа да мақсаттар үшін аккумуляторларға қажетті сұраныстың өсуіне байланысты өндірудің экономикалық тиімділігін растады.
Білім
Гастон округінің мемлекеттік білім беру жүйесі Гастон округі мектептері арқылы басқарылады. Жүйені тоғыз мүшеден тұратын Гастон округі білім беру кеңесі басқарады, ол мектеп саясатын қабылдайды және мектеп жұмысының ережелерін белгілейді. Кеңес мүшелері округ көлемінде партиялық емес негізде сайланады, алты ауданнан жеті өкіл және екі мүше жалпы тізім бойынша сайланады. Гастон округі мектептерінде 54 мемлекеттік мектеп бар, оның ішінде 9 жоғары мектеп, 11 негізгі мектеп, 32 бастауыш мектеп, бір түзету мектебі (негізгі және жоғары сынып оқушыларына арналған) және бір арнайы мектеп (Гастониядағы Вебб көшесі мектебі) 3-тен 22 жасқа дейінгі орташа және ауыр мүгедектігі бар оқушыларға қызмет көрсетеді. Гастон округінде төрт жекешелендірілген мектеп бар: Стэнлидегі Қоғамдық жекешелендірілген мектеп (K–7), Гастониядағы Риджвив жекешелендірілген мектебі (K–4), Гастониядағы Пьемонт Қоғамдық жекешелендірілген мектебі (K–12) және Маунт-Холлидегі Маунт-Айленд жекешелендірілген мектебі (K–12). Гастон округінде екі жоғары оқу орны бар. Гастон колледжі – Даласта орналасқан қауымдастық колледжі, бакалавр, сертификат және дипломдық бағдарламаларды ұсынады. Белмонт Абби колледжі – Бельмонтта орналасқан католиктік гуманитарлық колледжі. Гастон округінің қоғамдық кітапханасы округ бойынша 10 филиалдан тұрады.
Табиғи мұра
Гастон округінің ең маңызды табиғи мұра орындары округ бойынша орналасқан. Олар оңтүстік-батыс бұрышындағы Краудерс тауынан бастап, Стэнлидің шығысындағы және Оңтүстік Форк Катаваба өзенінің сағасына дейін созылады. Гастон округінде мемлекеттік немесе аймақтық маңызы бар деп тізілген он екі табиғи мұра орны бар. Олардың алтауы үлкен жапырақты магнолияның (Magnolia macrophylla) болуына байланысты тізілген. Бұл тамаша өсімдіктің жапырағы – қоңыржай белдеудегі кез келген түрдің ең үлкен жапырағы, ал гүлдері – ең ірі гүлдердің бірі. Солтүстік Каролинадағы үлкен жапырақты магнолиялардың 34 белгілі орнының 29-ы Гастон округінде орналасқан. Екі орны балдыр торнаға (Glyptemys muhlenbergii) мекен ету ортасын қамтамасыз ететіндіктен маңызды. Бұл Гастон округінде сақталған ең сирек кездесетін жануарлардың бірі. Краудерс таулары мемлекеттік паркі округтағы ең ірі табиғи мұра орны болып табылады. Ол топографиялық, ботаникалық және зоологиялық жағынан алуан түрлі жерлерді қамтиды. Паркте алты табиғи өсімдік қауымдастығы кездеседі және аймақ жабайы жануарлардың түрлерінің көптеген нұсқаларын қолдайды. Паркте тіркелген кейбір жануарлар округтің басқа жерлерінде тіркелмеген. Жақында екінші табиғи мұра орны – Пинакл-роуд парке қосылды. Бұл орны жота бойындағы нанәуі (Juniperus communis) кездесуіне байланысты ерекше маңызға ие. Стейджкоуч жолы округтағы ең үлкен және жақсы сақталған гранитті шығанақ. Оның жұқа топырағында гикори түрлері басым, сонымен қатар Talinum teretifolium (фам гүлі), Sedum smallii (syn. Diamorpha smallii, Small's sedum) және Hypericum gentianoides (қайың шөп) сияқты бірнеше кішкентай түрлер де өседі, олар тек осы типтегі мекендеу ортасында ғана кездеседі. Бір шаруашылық жерінде диаметрі шамамен 1 метр болатын ағаштармен, емен, сары тополь, шыршы және үйеңкілер басымдық құратын ежелгі орман бар. Тағы 25 орны жергілікті маңызы бар деп тізілген. Олардың екеуінде өте сирек кездесетін өсімдіктер өседі. Дэниел Стоу ботаникалық бағының жанындағы Катаваба шығанағы, федералды түрлерге жататын Швайництің күнбағысын (Helianthus schweinizii) қолдайды. Белмонтқа жақын Армстронг Форд орны – Солтүстік Каролинаның батысында (және штаттағы екі орнының бірі) магнолия жүзімі (Schisandra glabra) табылған жалғыз жер.
Қызықты орындар
Хайл тарихи үйі, ерекше неміс-американдық құрылыс ерекшеліктерімен, Гастон округындағы ең көне сақталған құрылыс болып табылады. Даллас Стэнли тас жолында, Оңтүстік Форк Катаваба өзенінің үстінде орналасқан, ол шамамен 1760 жылы салынған және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Дэниел Стоу ботаникалық бағы Гастон округының Саут-Пойнт аймағында, Оңтүстік Нью-Хоуп жолында орналасқан. Гастон округы мұражайы Солтүстік Каролина штатының Даллас қаласында орналасқан. Шиле табиғи тарих мұражайы – Гастонияда орналасқан ғылыми мұражай және планетарий, онда тұрақты және кезеңдік көрмелер бар. Краудер таулары мемлекеттік паркі мекендейтін жыртқыш құстарымен және 150 фут (46 м) биіктіктегі тік жартастарымен әйгілі. Гастон округының ең биік нүктесі Краудерс тауынан 32 шақырымнан астам көрініс ашылады. АҚШ Ұлттық Уайтвотер орталығы – демалыс және оқу кешені. Катаваба өзені бойындағы орманды жерге орналасқан көп мақсатты кешенде альпинизм орталығы, тау велосипеді және жүгіру жолдары бар. Рождестволық қалашық АҚШ, Макэденвилл, Солтүстік Каролина. Әр желтоқсанда жүздеген мыңдаған шамдар осы кішкентай диірмен қаласын керемет мерекелік көрініске айналдырады. Зияратшылар Рождествоның көріністері мен дыбыстарымен қоршалған Мейн-стриттен серуендейді. Гастон округының орталық бөлігінде орналасқан Спенсер тауында бұрынғы WBTV телеарнасының мұнарасы орналасқан. 1949 жылы WBTV эфирге шыққанда, Солтүстік Каролинадағы алғашқы коммерциялық теледидар сигналы осы жерден таратылды. Мұнара бүгінгі күнге дейін сақталған, бірақ WBTV-нің негізгі хабар таратушысы ретінде қолданылмайды. Оны NWS, NOAA Weather Radio хабарларын тарату үшін пайдаланады.