Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1945 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы құрлыққа бірнеше тропикалық циклондардың түсуіне әкелді. Ол 16 маусымда ресми түрде басталды және 31 қазанға дейін жалғасты, бұл Атлант мұхитында көптеген дауылдардың пайда болу кезеңін белгілейді. Барлығы 11 жүйе тіркелді, соның ішінде он жылдан кейін кері күшпен қосылған маусымның соңғы циклоны да бар. Он бір жүйенің бесеуі дауылға дейін күшейді, ал екеуі ірі дауыл деңгейіне жетті. 20 маусымда Кариб теңізінде тропикалық дауыл пайда болды, ол Флорида мен Солтүстік Каролинаға дауыл күшімен соқтығысты, бір адамның өліміне және кемінде 75 000 долларлық зиянға әкелді. Тамыздың соңында, қазіргі Саффер-Симпсон дауыл шкаласы бойынша 3-санатты дауыл Техас жағалауына шапты, нәтижесінде 3 адам қаза тауып, 20,1 миллион долларлық зиян келтірді. Маусымдағы ең күшті дауыл, 4-санатқа жеткен, қыркүйек айының ортасында Багам аралдары мен АҚШ-тың шығыс жағалауында, әсіресе Флоридада, ауыр зардаптарға әкелді; 26 адам қаза тауып, зиян 60 миллион долларға жетті. Қазан айының басында дауыл Белиз жағалауына соқтығысып, бір адамның өмірін қиды, ал жылдың соңғы циклоны екі аптадан кейін Куба мен Багам аралдарында 5 адамның өмірін қиды және 2 миллион долларлық зиян келтірді. Барлығы 36 адам қаза тауып, зиян кемінде 82,85 миллион долларды құрады. TOC

Бірінші дауыл

1945 жылғы маусымның алғашқы тропикалық циклоны 20 маусымда 12:00 UTC шамасында Козумельдің оңтүстік-шығысында 120 миль (193 км) жерде пайда болды. Ол Юкатан арнасы арқылы солтүстікке қарай жылжып, 23 маусымда солтүстік-шығысқа қарай күрт бұрылды, сонымен бірге ерте таңда дауылға айналды. Сол күні сағат 18:00 UTC шамасындағы ең жоғары жел жылдамдығын бағалаушы ұшқыштар тобы, қазіргі заманғы қайта талдаулар циклонның 2-санатты дауыл ретінде, ең жоғары жел жылдамдығымен ең биік деңгейге жеткенін көрсетеді. Жүйе Флорида штатының Спринг-Хилл маңына 24 маусымда 08:00 UTC шамасында жағаға шығып, құрлықта әлсіреуі жалғасты. Атлантиканың оңтүстік-батысына шыққаннан кейін, ол дауылдың минималды қарқынына ие болып, Солтүстік Каролина штатындағы Харкерс аралында екінші рет жағаға шықты. Жүйе солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырып, 27 маусымның басында экстратропикалық циклонға айналды, бірнеше күн бойы сақталып, 4 шілдеде Исландия маңында соңғы рет тіркелді. Флорида штатындағы дауылдың келтірген зияны салыстырмалы түрде аз болды. Цитрус ағаштарының бұтақтары сындырылды, жолдар шайылып, кейбір телефон және электр желілері құлап, байланыс уақытша үзілді. Тампа қаласында 24 сағат ішінде рекордтық жауын-шашын мөлшері тіркелді. Штат бойынша, мол жауын-шашын осы аймақта тіркелген ең нашар құрғақшылықты аяқтауға көмектескен деп есептелді. Солтүстікке қарай, Оңтүстік Каролина штатының Джорджтаун қаласының телефон байланысы бұзылды, ал желдің күркіреуі Чарльстон қаласында дейін жетті, жаңбырдың ең жоғарғы мөлшері тіркелді. Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласында жаңбыр жауып, қаланың су ағызу жүйесіне елеулі зақым келтірді. Циклонның ортасы Жаңа Англияның шығысынан өткенімен, кем дегенде 10 000 телефон желісі дауылдан құлады. Ғимараттар, егістіктер мен ағаштар зақымданды, ал нашар көріну салдарынан Род-Айленд штатының Уорвик қаласында жол апатында бір адам қаза тапты.

Екінші тропикалық дауыл

19 шілде күні сағат 06:00 UTC-де Мексика шығанағының орталық бөлігінде тропикалық толқын тропикалық депрессияға ұласты. Жүйе қалыптасқаннан кейін батыс-солтүстік бағытта жылжып, келесі күні таңертең тропикалық дауылға дейін күшейді. Ауа райы шары көрсеткендей, жақсы қалыптасқан айналымға қарамастан, Луизиана штатының Гранд-Айл аралынан Техас штатының Порт-Арансас қаласына дейінгі жағалау бойында жаңбырлы және дауылды ауа райы, толқынды теңіз байқалды. Пуэрто-Риконы оңтүстіктен айналып өтіп, 4 тамызда Доминикан Республикасындағы Санто-Доминго қаласының батыс жағына қысқа уақытқа шығып, ең жоғары қарқынында құлдырады.

Төртінші тропикалық дауыл

Үшінші тропикалық дауылдың тарап кеткеніне екі апта өткен соң, барлау ұшағы сол аймақта жаңа тропикалық дауылдың пайда болғанын растады. Циклон Кариб теңізінің солтүстік-батысынан батысқа қарай жылжыды, 18 тамызда сағат 12:00 UTC-де ең жоғарғы жел жылдамдығына жетті, бірақ бастапқы бағаланған дауыл қарқындылығына жетпеді. Ал Техастағы дауылдың салдары 1933 жылғы Куба-Браунсвилл дауылдан бергі ең ауыр деп есептелді. Жағалаудың үштен екі бөлігі дауылдық желге тап болды, Колледжпорттағы ең жоғарғы шамасы тіркелді. Порт Лавакада 5 метрге дейін биіктігі бар алып дауыл толқындары жағалаудағы елді мекендерді су басып, жағалаудың 15 метрге дейін эрозияға ұшырады; бұл сол кезде Техас жағалауында тіркелген үшінші ірі дауыл толқыны болды. Жауын-шашын мөлшері жағалау бойында артып кетті. Аймақ бойынша егін мен малға үлкен шығын келді. Барлығы үш адам қаза тапты, оның ішінде Хьюстон маңындағы маңайдағы торнадодан біреу, Порт-Изабелден тыс аумақта айналып кеткен балық аулау кемесінен екеуі, ал келтірілген зиян 20,1 миллион долларды құрады.

Алтыншы тропикалық дауыл

29 тамызда Никарагуа мен Гондурас шекарасының оңтүстік-шығысында тропикалық дауыл пайда болып, солтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Солтүстікке, содан кейін батысқа бұрылған циклон 31 тамызда Гондурас шығанағындағы ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Ол Белиз қаласының жанындағы жағалауға шығып, Белизде ең күшті күйінде болды, онда ауыр жаңбыр мен жоғары толқындар қала ішін су басуға себеп болды. Содан кейін жүйе штаттың орталық бөліктерінде солтүстікке бұрылып, жағалауға шығып, Саванна, Джорджия маңында екінші рет құрлыққа шықты, желдің күші сақталған күйінде солтүстікке қарай жылжуын жалғастырды, бұл циклонды Оңтүстік Атлантика штаттарына жеткізді, онда ол экстратропикалық өзгеріске ұшырады. Тропикалық дауылдан кейінгі күші өзгеріп, 20 қыркүйекте Ньюфаундленд аймағының шығысында соңғы рет байқалды. Гранд-Түрк аралындағы құрылыстардың үштен екі бөлігі қирады, ал қалғандары кемінде ең аз зақымдарға ұшырады. Багам аралдарындағы Лонг-Айленд аралында да ауыр зақымдар тіркелді. Түркі және Кайкос аралдарында 22 адам қаза болған болуы мүмкін деген хабарлар тарады. Флоридада өлшенген ең жоғары желдің күші Карисфорт рифінің шамшырағында сағатта жетті. Барлығы 1632 үй толығымен қирады, ал тағы 5372 үй зақымдалды, әсіресе Хоумстедтегі құрлыққа шығу орнына жақын жерлерде. Әскери-теңіз әуе станциясы Ричмондтағы үш ангарда 25 дирижабль, 366 ұшақ және 150 автомобиль өртеніп кеткенде, қатты желдің салдарынан өте ауыр зиянға ұшырады. Станцияның ауа райы жабдықтары істен шыққанмен, дауылдың келтірген зақымының тексеруі желдің күші сағатта жеткен болуы мүмкін деген қорытындыға әкелді. Штаттың қалған бөлігінде телефон желілерінің үзілуінен байланыс тоқтатылды, егістер жойылды, мыңдаған мал өлді және 4 адам қаза тапты. Вирджиния штатының Ричмонд округінде бұзылған бөгеттердің салдарынан ауыр су тасқыны болды.

10-шы дауыл

2 қазанның таңында, маусымның оныншы тропикалық даулы Никарагуа-Гондурас шекарасынан солтүстік-шығысқа қарай 150 миль (241 км) жерде анықталды. Келесі күні 00:00 UTC-де ол 1-санатты қызыл дауылға дейін күшейді және жалпы батыс-солтүстік-батыс бағытында дамыды. 24 сағаттан кейін желдің күші ең жоғары деңгейге жетті, бірақ барлау ұшағындағы экипаж бастапқыда желдің күшін тұрақты деп бағалаған.

Он бірінші дауыл

1945 жылғы Атлантика мұхитының соңғы дауылы маусым аяқталғаннан кейін он жылдан астам уақыт өткен соң ғана ресми түрде тіркелді. Қайта талданған жер бетіндегі ауа райы карталарын, сондай-ақ дауылдың жолындағы жергілікті тұрғындардың айғақтарын пайдалану арқылы 10 қазанда 12:00 UTC-ге дейін Ямайканың оңтүстігінде, Оңтүстік-Батыс Кариб теңізінде тропикалық депрессия пайда болғаны анықталды. Бұл шағын дауыл солтүстікке, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай Атлантика мұхитының батысынан Кампеше шығанағына дейін созылған тұрақсыз фронттың алдында жылжыды. 12 қазанда 00:00 UTC-де ол Кайман аралдарында ең нашар дауылға айналып, Кубаның шөлді оңтүстік жағалауына соққанда 2-санатты дауыл күшіне жетті. Дауыл Багам аралдарына 1-санатты күшімен келді, содан кейін фронталды аймақпен бірігіп, Бермуданың оңтүстік-батысында экстратропикалық циклонға айналды. 26 қыркүйекте Гондурас жерінің солтүстігінде төмен қысым аймағы пайда болды және екі күннен кейін құрлыққа шығар алдында тропикалық депрессияға айналды деген болжам бар. Қыркүйек айының соңында Азор аралдарының батысында экстратропикалық циклон қалыптасты. Бұл төмен қысым фронттан бөлініп, 27 қыркүйекте субтропикалық немесе толыққанды тропикалық сипаттарға ие болды, бірақ келесі күні тағы бір суық фронт оны қамтыды. 4 қазанда Атлантиканың Солтүстік-Шығысында тағы бір экстратропикалық төмен қысым пайда болды. Жоғары кеңдіктегі айналымы мен ең төменгі температура градиентіне ие болғандықтан, жүйе 7 қазанда қысқа мерзімге субтропикалық қасиеттерге ие болуы мүмкін, бірақ келесі күні қайтадан экстратропикалық төмен қысымға айналды. Соңында, 19 қазанда Майами, Флорида және Багам аралдары арасында жабық төмен қысым аймағы пайда болды, бұл фронталды аймақпен байланысты болуы мүмкін. Жүйенің тығыз айналымын ескере отырып, тропикалық депрессия қалыптасып, солтүстік-шығысқа қарай жылжып, Солтүстік-Орталық Атлантикада экстратропикалық циклонға айналуы мүмкін.

Маусымдық әсерлер

Бұл 1945 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымында қалыптасқан барлық дауылдардың тізімі. Онда олардың мерзімі, аттары, құрлыққа шығу орындары (жақша ішінде көрсетілген), келтірген зиян және қаза болғандардың саны келтірілген. Жақша ішіндегі қазалар қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес қазаға жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қазалар дауыл экстратропикалық, толқын немесе төмен қысым аймағы болған кездегі жалпы соманы қамтиды, ал барлық зиян сомалары 1945 жылғы АҚШ долларымен көрсетілген.