Кіріспе
Алберрико Джентили (14 қаңтар 1552 – 19 маусым 1608) – итальян заңгері, королева Елизавета I-нің тәрбиешісі және Лондондағы испан елшілігінің тұрақты адвокаты, Оксфорд университетінде 21 жыл бойы азаматтық құқық профессоры қызметін атқарған. Ол халықаралық құқық саласын негіздеушілердің бірі саналады және осылайша "халықаралық құқықтың әкесі" деп танылады. Халықаралық құқық бойынша жазған алғашқы ортағасырлық автор, 1587 жылы Джентили Regius профессоры атағын алған алғашқы ағылшын емес адам болды. Ол сонымен қатар көптеген кітаптардың авторы, олар халықаралық құқықтық доктриналардың ең маңызды көздері ретінде танылған, сонымен қатар теологиялық және әдеби тақырыптарды да қамтиды.
Alberico Gentili (14 January 155219 June 1608) was an Italian jurist, a tutor of Queen Elizabeth I, and a standing advocate to the Spanish Embassy in London, who served as the Regius professor of civil law at the University of Oxford for 21 years. He is regarded as the co founder of the field of international law, and thus known as the "Father of international law". The first medieval writer on public international law,in 1587 Gentili became the first non English person to be a Regius Professor. He also authored numerous books, which are recognized to be among the most essential sources for international legal doctrines, yet that also include theological and literary subjects.
Жас шағы мен отбасы
Ол Италияның Мацерата провинциясының Сан-Джинезио қаласында асыл отбасында дүниеге келді. Джентилидің құқық саласына деген ерте құштарлығының себебі оның анасы болған болуы мүмкін деген болжам бар, бірақ латын және грек тілдерінде оқытушылық қызметін атқарған әкесі, белгілі дәрігер Маттео Джентили еді. Әкесі протестант болған. Ол 20 жасында Перуджа университетінде заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Оған туған қаласының заңдарын жаңа редакцияда дайындау жұмысы тапсырылды, ол 1577 жылы аяқталды. Виттенберг қаласында (Германия) қысқа уақыт болғаннан кейін Оксфордқа оралды. 1584 жылы ағылшын үкіметі Елизаветаға қарсы қастандық жасағаны анықталған испан елшісі Бернардино де Мендосаға қатысты қандай шара қолдану керектігі жөнінде одан кеңес сұрады. Ол осы мәселеге назарын аударғаннан кейін, сол жылы Лестер графы мен сэр Филип Сидни Оксфордтағы оқу орындарына келген кезде осы тақырыпты пікірсайысқа арнады. Ал бұл алты айдан соң «De legationibus libri tres» атты кітапқа дамытылды. Нәтижесінде Мендоса Англиядан қуылды. Джентили өмірінің соңына дейін региус профессоры қызметін атқарды, бірақ 1590 жылдан бастап Лондондағы тәжірибелік жұмыстарға көбірек бейімделді. Ол Англияның ортақ құқығынан гөрі континенттік азаматтық құқық қолданылатын Адмиралтействоның жоғары сотында қызмет етті. 1600 жылы Джентили Грейс Инн құрметті қоғамына қабылданды. Ол Лондонда қайтыс болды және Лондон қаласындағы Сент-Хелен Бишопскейт шіркеуіне жерленді. 1589 жылы француз гугеноты Хастер де Пейнеге үйленді. Оның үлкен ұлы Роберт Джентилис 12 жасында Оксфорд университетін бітірді және 17 жасында әкесінің ықпалымен Оксфордтың All Souls College-інің мүшесі болды.
Мұра
Гентилидің халықаралық заңгер ретіндегі даңқы 1625 жылы Гуго Гроцийдің "De Jure Belli ac Pacis" атты маңызды еңбегі жарияланғаннан кейін тез арада көлеңкеге түсті, тіпті Гроций Гентилидің жазбаларына көп қарыз болған болатын. Тек 19 ғасырда ғана Гентилиге деген қызығушылық қайта жанданды, бұл әсіресе 1874 жылы Оксфордтағы халықаралық құқық және дипломатия профессоры ретіндегі тұңғыш лекциясын Гентилиге арнаған сэр Томас Эрскин Холландтың (1835–1926) арқасында болды. 2022 жылғы зерттеуге сәйкес, Гентилидің соғыс заңдары туралы еңбектері 19 ғасырдың соңына дейін маргиналды қызығушылық тудырды, сол кезде халықаралық заңгерлер тобы оның жазбаларын қазіргі соғыс заңдарын құру үшін ішінара пайдаланды. Одан бері Гентили мен оның еңбектері туралы көптеген кітаптар мен мақалалар жазылды. Оның туған қаласында оның құрметіне ескерткіш орнатылды.
Альберрико Джентили мүсіні
Альберико Джентили мүсіні – Джузеппе Гуасталланың 1908 жылы оның қайтысының үш жүз жылдығын еске алу үшін жасаған ескерткіші. Бұл мүсін Италия науқаны кезінде, әсіресе Сан-Джинезио қаласын одақтастар азат еткенде маңызды рөл атқарды. 2009 жылы қосылған тақтада оқиға қысқаша баяндалған: 1608 жылы Лондонда қайтыс болған Альберрико Джентили соғыс тұтқындарына гуманитарлық қарым-қатынас жасауды алғаш ұсынған адам. 1943 жылдың қыркүйегінде Италиядағы қару тоқтатудан кейін мыңдаған соғыс тұтқыны түрмелерден қашып шықты. Сан-Джинезио және оның төңірегіндегі, сондай-ақ неміс басқан Италияның барлық аймақтарындағы халық оларға, өміріне қауіп келгеніне қарамастан, тамақ және баспана берді. Олардың батылдығы, мейірімділігі және өздерінше құрбандығы одақтас әскер тұтқындары мен олардың ұрпақтары есінде мәңгі сақталады. Монте Сан Мартино қоры, Лондон. 2009 жыл.
Alberico Gentili, who died in London in 1608, was the first to advocate humane treatment for Prisoners of War. After the Italian Armistice in September 1943, thousands of P. O. W. s escaped from their prison camps. The country people in and around San Ginesio and all over German occupied Italy gave them food and shelter, in spite of the danger in so doing. Their bravery, compassion and self sacrifice will never be forgotten by the Allied Prisoners of War, nor by their descendants. Monte San Martino Trust London. 2009|