Кіріспе

Оңтүстік Африкалық-американдық ғалым (1951 жылы туған)

Джозеф Халеви Хоровиц Вайлер (1951 жылдың 2 қыркүйегінде туған) – американдық ғалым, қазіргі таңда Нью-Йорк университетінің құқық мектебіндегі Еуропалық Одақтың Жан Монне төрағасы және Гарвард университетінің Еуропалық зерттеулер орталығының Минда де Гунцбург аға ғылыми қызметкері. 2013-2016 жылдары Флоренциядағы Еуропалық университет институтының президенті болды. Гаага халықаралық құқық академиясының дипломын алған. Вейлер Еуропалық Одақтың ерекше сипатына қатысты еңбектердің авторы. Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі. 2022 жылы Папа Франциск оған Ратцингер сыйлығын табыс етті.

Мансап

Ол Сассекс (BA); Кембридж (LLB және LLM) және Гаага халықаралық құқық академиясының (халықаралық құқық дипломы) дипломдарын алды; ол Еуропалық университет институтында (EUI), Флоренция, Италияда Еуропалық құқық бойынша докторлық дәрежесін қорғады. 1978-1985 жылдары ол Флоренциядағы Еуропалық университет институтында заң профессоры және заң кафедрасының меңгерушісі болды, ал 1989 жылы Еуропалық құқық академиясын құруға бірлесіп қатысты. Кейіннен ол Мичиган университетінің заң мектебінде заң профессоры (1985–1992) және Гарвард заң мектебінде Манли Хадсон профессоры және Жан Монне кафедрасының иегері (1992–2001) болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Нью-Йорк университетінің заң факультетіне көшті. 2012 жылғы 7 желтоқсанда Еуропалық университет институтының Жоғарғы кеңесі оны институттың жаңа президенті етіп бекітті. Ол 2013 жылғы 1 қыркүйекте қызметке кірісіп, 2016 жылғы 31 тамызға дейін қызмет етті. Одан кейін ол қайтадан Нью-Йорк университетіне оралды. Ол, басқалармен қатар, Париж университетінде, Sciences Po, Иерусалим еврей университетінде, Макс Планк салыстырмалы мемлекеттік құқық және халықаралық құқық институтында, Брюггедегі және Натолиндегі Еуропа колледжінде, Оксфордтағы All Souls колледжінде, Чикаго университетінің заң мектебінде, Стэнфорд заң мектебінде, Йель заң мектебінде, UCLA заң мектебінде, Мадридтегі Ортега и Гассет институтында, Торонто университетінде, Франкфурт университетінде, Любляна университетінде, Católica Global School of Law және Лодзь университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Оның ерекше қызығушылығын тудыратын тақырыптардың бірі – (христиандық) шіркеудің Еуропалық интеграцияға тигізетін әсері. Ол «Христиандық Еуропа: зерттеу мақаласы» атты кітабында «христофобия» терминін енгізді. Бұл термин кейіннен Джордж Вейгельдің «Куб және кафедралық собор» еңбегінде кеңінен танымал болды. Вейлер Еуропалық интеграцияның құқықтық теориясын дамытуға үлес қосады, ол Еуроодақ құқығының көптеген салалары (ішкі нарық, сыртқы қатынастар, әлеуметтік құқық және, ең бастысы, институционалдық құқық) бойынша жазады. Ол Еуропалық соттың рөлі туралы білуші маман. Ол Халықаралық құқық жөніндегі Еуропалық журналдың (EJIL) және Конституциялық құқық жөніндегі халықаралық журналдың (I•CON) бас редакторы. Қазіргі уақытта ол Уитни Р. Харрис атындағы Дүниежүзілік заң институтының Халықаралық кеңесінің мүшесі.

Кальво-Голлер ісінің көңілділігі

Вейлер француз соттарында Израиль ғалымы доктор Карин Кальво Голердің "Халықаралық қылмыстық соттың іс жүргізуі. МТКЮ және МТКР прецеденттері" (Мартинус Нижхофф, 2006) кітабына жазылған шолуға байланысты қылмыстық жала жабу ісінде айыпталушы болды. Бұл шолуды Кельн университетінің профессоры Томас Вайгенд жазған. Кальво Голер бұл шолудың жала жабу екенін мәлімдеді. Кальво Голердің шағымына жауап ретінде Вейлер сайттан шолуды алып тастаудан бас тартты, содан кейін Кальво Голер сотқа шағым түсірді. Бұл іс академиялық бостандық пен жала жабуға ұшырағандардың құқықтары арасындағы тепе-теңдік туралы мәселелерді көтергенімен ерекшеленді. Парижтің тергеу судьялары алқасының деканы Кальво Голердің шағымын қабылдады, ал аудандық прокурор Вейлерге қарсы қылмыстық іс қозғауды шешті. Іс 2011 жылдың 20 қаңтарында Париждің үлкен инстанциясының сотында қаралып, 2011 жылдың 3 наурызында Парижде сот шешімімен шағым қабылданбады. Өз шешімінде Париж соты бұл іс бойынша өкілеттігі жоқ екенін мәлімдеді, себебі Кальво Голер кітап шолу сайтының француз аумағында оның шағымын тергеу судьялары алқасының деканына жеткізген күні не оған дейін қолжетімді болғанын сот тағайындаған хатшы куәландырмады. Париж соты сондай-ақ Вайгендтің сөздері жала жабу құрамайтынын және кітапқа сын айту бостандығы шегінде екенін жариялады. Сот оның шолудағы сөздері салмақты болғанын айтты және осылайша істі қараудан бас тартты. Сот Кальво Голерге доктор Вейлердің шығындарын өтеу үшін 8000 евро (шамамен 10 000 АҚШ доллары) төлеуді бұйырды.

Лауци Италияға қарсы

2010 жылдың маусым айында Вейлер Лауци Италияға қарсы іс бойынша Еуропалық адам құқықтары сотының Үлкен палатасында сегіз үкімет атынан про боно араласты. Ол Италияның мемлекеттік мектептердегі сыныптарда шапаға ілінген бейнелерді көрсетуді талап ету құқығын қорғады. Төменгі палатаның бірауызды (7:0) шешімін кері қайтара, Үлкен палата (15:2) көпшілік дауыспен итальяндық сыныптардағы шапалардың көрсетілуі Еуропалық адам құқықтары конвенциясына қайшы келмейді деп шешті. Сұхбатында Вейлер Италия атынан араласу себебінің христиан дінін қорғау емес, тұрақтылықты қорғау екенін айтты.

Марапаттар

Вейлер Лондон университетінің университет колледжінен, Суссекс университетінен, Мацерата университетінен, Наварра университетінен, Любляна университетінен, Эдинбург университетінен, CEU Сан-Пабло университетінен (Мадрид), Берлиннің Гумбольдт университетінен, Рим Tre университетінен, Грекияның Демокрит университетінен (Тракия), Бухарест университетінен, Америка католиктік университетінен, Афинаның ұлттық және Каподистрия университетінен, Стратмор университетінен, Португалия католиктік университетінен және Лодж университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. Ол Нью-Йорк университетінің Жан Монне халықаралық және өңірлік экономикалық құқық және әділет орталығының директоры. Сонымен қатар, ол LL.M. "Еуропалық және жаһандық контекстегі құқық" бағдарламасының тең директоры (Католика Global Law School, Лиссабон); Лондон университетінің колледжінің құрметті профессоры; Копенгаген университетінің саясаттану кафедрасының құрметті профессоры; Қытайдың Макаодағы Халықаралық сауда құқығы академиясының тең директоры және Сингапурдың ұлттық университетінің құрметті профессоры. Ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі. Ол Еуропалық парламенттің институционалдық мәселелер комитетінің заңгерлер тобының мүшесі ретінде Еуропалық парламенттің Адам құқықтары және бостандықтары туралы декларациясын дайындауға қатысты. Ол 1996/97 жылдардағы Амстердам шарты бойынша Еуропалық Одақ Комиссиясына кеңес берген «Ақылдастар тобының» мүшесі болды. Ол ДСҰ сарапшылар тобының мүшесі. Ол «Халықаралық құқық», «Еуропалық заң журналы» және «Дүниежүзілік сауда шолуы» журналдарының негіздеуші редакторы. Ол, басқалармен қатар, «Journal of Common Market Studies», «Cahiers de Droit Européen», «Common Market Law Review», «European Foreign Affairs Review», «Maastricht Journal of European and Comparative Law», «Columbia Journal of European Law», «Harvard International Review», «Harvard International Law Journal», «(Австралия) Federal Law Review», «Journal of European Integration», «European Foreign Policy Bulletin online» және «ELSA Selected Papers of European Law» журналдарының кеңесші кеңестеріне немесе ғылыми комитеттеріне мүше. Ол Еуропалық зерттеу жұмыстары архивінің басқарма мүшесі. Сонымен қатар, ол «Азия-Тынық мұхиты» журналының ғылыми кеңесінің мүшесі. Ол Дублин университетінің Университет колледжінің Еуропалық экономикалық және қоғамдық істер орталығының кеңес мүшесі, Лондон университетінің Университет колледжінің Еуропалық одақ құқығы орталығының басқарма мүшесі, Белфаст, Ұлыбритания Корольдік университетінің Халықаралық консультативтік кеңесінің мүшесі және Мадридтегі Ортега и Гассет институтының мүшесі. Ол Израильдің Герцелия қаласындағы Университеттер аралық орталығының кеңесші кеңесінің мүшесі. Ол Халықаралық және салыстырмалы құқық орталығы, Дикинсон заң мектебі (Пенсильвания штаты) және Вашингтон университетінің заң мектебі (Сент-Луис) Глобалды құқықтық зерттеулер институтының халықаралық кеңесінің мүшесі, сондай-ақ Германияның Хайдельберг қаласындағы Макс Планк институтының ғылыми кеңесінің мүшесі. Ол Австралияның Мельбурн университетінің Қазіргі Еуропа зерттеу орталығының халықаралық кеңесінің мүшесі және Израильдегі менеджмент колледжінің Конкорд зерттеу орталығының халықаралық кеңесінің мүшесі. Ол АҚШ-тың AHS институтының еврей зерттеулер қауымдастығының кеңес мүшесі. Ол «Jewish Review of Books» журналының редакциялық кеңесінің мүшесі.