Кіріспе

Голландиялық заңгер және ғалым (1838–1913)

Тобиас Майкл Карел Ассер (; 28 сәуір 1838 – 29 шілде 1913) – голландиялық заңгер және құқық ғалымы. 1911 жылы ол жеке халықаралық құқық саласындағы еңбегі үшін, әсіресе Хаага жеке халықаралық құқық конференциясын (ХЖХҚК) құрудағы жетістіктері үшін Нобель бейбітшілік сыйлығын жеңіп алды.

Өмір

Тобиас Майкл Карел Ассер 1838 жылғы 28 сәуірде Нидерландының Амстердам қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Ол Карел Дэниел Ассердің (1813–1885) ұлы және Карел Ассердің (1780–1836) немересі болды. Ол Амстердам және Лейден университеттерінде құқық білімін алды және Амстердам университетінде құқық профессоры болды. Ассер Джон Вестлейк пен Густав Ролин Жакеминспен бірлесіп «Revue de Droit International et de Législation Comparée» журналын құрды. Ол сондай-ақ 1873 жылы Халықаралық құқық институтын құруға қатысты. 1880 жылы ол Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының мүшесі атанды.

Халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаага конференциясы

Ассер халықаралық жеке құқық саласындағы көрнекті заңгер болды және жеке трансшекаралық қатынастарды реттейтін тиімді құқықтық базалар бейбітшілік пен тұрақтылықты нығайтады деп сенді. 1893 жылы Ассер халықаралық жеке құқық саласындағы басты әлемдік ұйым – HCCH-нің бірінші дипломатиялық сессиясын шақыруға бастама көтерді. Қатысушы мемлекеттер: Австрия-Венгрия, Бельгия, Франция, Германия, Италия, Люксембург, Нидерланды, Португалия, Румыния, Ресей, Испания және Швейцария. Ассер сессияның төрағасы болып сайланды және 1894, 1900 және 1904 жылдары өткен екінші, үшінші және төртінші сессияларда қайта сайланды. Оның басшылығымен HCCH көпжақты келісімдерді, Гаага конвенцияларын әзірледі, олар неке (1902), ажырасу (1902), қамқоршылық (1902), азаматтық процессуалдық құқық (1905), некенің салдары (1905) және азаматтық құқықтардан айыру (1905) салаларындағы халықаралық жеке құқық ережелерін біріктірді. 1911 жылы Ассер Нобель сыйлығына ие болды. 1911 жылғы 10 желтоқсандағы марапаттау рәсімінде Нобель комитетінің төрағасы Йорген Гуннарссон Лёвланд Ассердің халықаралық жеке құқық саласындағы еңбегін және HCCH-ны құрудағы жетістіктерін Нобель бейбітшілік сыйлығын алу себептері ретінде ерекше атап өтті, сондай-ақ Ассерді "17 ғасырдағы халықаралық құқықта Нидерландының пионерлік жұмысын жалғастырған немесе қайта жаңғыртқан тұлға" деп сипаттады, оның замандасы – Гуго Гроций.

Гаагалық бейбітшілік конференциялары

Ол 1899 және 1907 жылдары өткен Гаага бейбітшілік конференцияларына Нидерландыдан делегат ретінде қатысты.