Кіріспе

Терренс Джерод Форд аға (24 наурыз 1983 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы. Жоғары мектепте және колледжде баскетболдан көптеген марапаттар алған Форд 2003 жылғы НБА драфтына қатысып, «Милуоки Бакс» командасы оны сегізінші нөмірмен таңдады. Фордтың жиі қайталанарқан арқа жарақаттары «Бакс» командасындағы үш маусымында көп ойындарды өткізіп жіберуіне себеп болды, бірақ 2005 жылы ол баскетбол ойнауға дайын екені жарияланды. Форд 2006–07 НБА маусымы алдында «Рапторс» клубына ауыстырылды және команданың негізгі ойыншысы ретінде бекініп, командаға Атлантика дивизионының жеңімпазы болуға және 2007 жылғы НБА плей-оффына қатысуға көмектесті. Алайда, 2007–08 НБА маусымында алған жарақатынан кейін Форд негізгі құрамға оралуда қиындықтарға тап болды және «Индиана Пейсерс» клубына ауыстырылды. 2011 жылғы НБА локауты кезінде ол Хорватияның «КК Загреб» клубымен келісімшарт жасады, онда үш ойынға қатысты. 2011 жылдың 9 желтоқсанында Форд «Сан-Антонио Спарс» командасымен келісімшартқа қол қойды. Баскетболдан тыс өмірінде Форд 2004 жылы «Т. Дж. Форд» қорын құрды, ол адамдарға академиялық, жеке және азаматтық мақсаттарына жетуге көмектеседі.

Ерте өмір

Теранс Джерод Форд Техас штатының Хьюстон қаласында Лео мен Мэри Фордтың отбасында дүниеге келді. Анасы оны туғаннан бастап "Т.Дж." деп лақап ат қойды. Кішкентай кезінен Форд баскетболшы болу армандаған, сондай-ақ 1990 жылдары "Хьюстон Рокетс" командасының екі рет қатарынан чемпион атанғанын көрді. Кейін Фордқа омыртқа тарылуы (спинальді стеноз) диагнозы қойылды, бірақ ол 2001–02 және 2002–03 маусымдарында "Техас Лонгхорнс" баскетбол командасы үшін ойнады. Техастағы алғашқы маусымында Форд команданы ұрлаулар мен ойынға жұмсаған уақыт бойынша ғана емес, сонымен қатар NCAA тарихында алғаш рет бір ойындағы нәтижелі пас берулер (8,27) бойынша жетекке шығарды. Фордтың ойынының арқасында Техас командасы "Sweet Sixteen" кезеңіне өтті, ол 15 рет екі таңбалы нәтижелі пас берді және "Big 12" бірінші жыл ойыншысы деп танылды. 2017 жылы ол Техас университетін бітіріп, жастар және қоғамдық зерттеулер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, сонымен қатар білім беру психологиясы бойынша қосымша білім алды.

Жаңадан бастаушы маусым

Колледж деңгейінде дәлелдейтіндей ештеңесі қалмағандықтан, Форд NBA All-Rookie 2-ші командасына да іліккен. Дегенмен, ол сол маусымда жарақат алғанға дейін бар болғаны 55 ойын өткізді, нәтижесінде тұрақты маусымның соңғы 26 ойыны мен 2004 жылғы NBA плей-оффына қатыса алмады. Жарақат 2004 жылдың 24 ақпанында Миннесота Тимбервулвз клубымен өткен үй матчында орталық ойыншы Марк Мэдсеннен алынған фолдан кейін құйрығына құлап, орын алды. Ол омыртқа миына соққы алды, бұл оның мансабына қауіп төндіретін жарақат еді. Ойыншы өз туған қаласы Хьюстон қаласында бұрынғы NBA ойыншысы Джон Лукастың жетекшілігімен бірнеше ай бойы қарқынды жаттығулар жасады; олар бірлесіп Фордтың доп тастау техникасын, төзімділігі мен күшін арттырды. Маусым барысында Форд жарақатының әсерін сезіндірмеді, ол жаңадан келгендей қарқынмен және жігермен ойнады. 2005-06 маусымынан кейін, жаңа тағайындалған Торонто Рапторс клубының бас менеджері Брайан Коланжело 2006-07 маусымға дайындық барысында Торонто құрамын жаңартты. Ол нағыз қорғаушы іздеді және үміткер шабуылшы Чарли Вильянуэваны Фордқа айырбастады. Бұл ауыстыру бастапқыда баскетбол сарапшылары тарапынан Фордтың жарақат тарихына байланысты «тең емес» деп сынға алынды. Форд екінші курс студенті және әріптесі Хосе Кальдеронмен жақсы қарым-қатынас орнатты, соңғысы Фордтың бірнеше ойында жарақат алған кезде оны алмастырды. Оның жылдамдығынан басқа (Форд 2007 жылы 271 NBA ойыншысының арасында Sports Illustrated журналы жүргізген сауалнамада NBA-дағы ең жылдам ойыншы деп танылды), Фордтың шешуші ойындары Рапторс үшін тұңғыш маусымында маңызды рөл атқарды. 2006 жылдың 20 желтоқсанында ол Лос-Анджелес Клипперс клубына қарсы жеңіс голын соқты, ал екі күннен кейін қосымша уақытта дерлік барлық допты соқтырып, Портленд Трейл Блейзерс клубына қарсы жеңіске көмектесетін маңызды пасты берді. Фордтың шешуші ойындары 2007 жылдың 11 наурызында Сиэтл Суперсоникс клубына қарсы өткен 120-119 есебімен аяқталған қосымша уақытта да көрінді, ол команданың қосымша уақыттағы барлық ұпайларын дерлік алды. Оның жағдайы жақсарып, 2007 жылдың 14 наурызында Нью-Йорк Никс клубына қарсы өткен ойында өзінің мансабындағы ең көп – 18 пастың рекордын жаңартты, бұл Damon Stoudamire-дің Рапторс клубының рекордынан бір кем. Форд 2006-07 маусымын 14.0 ұпай және 7.9 пасымен аяқтады, екеуі де мансабындағы ең жоғары көрсеткіштер. 2007 жылғы NBA плей-оффында ол орта есеппен 16.0 ұпай және 4.0 пасы берді. 2007-08 маусымына дейін Форд допты жоғалту мен пастың арақатынасын жақсартуға баса назар аударды. Маусым басталғаннан кейін, жаттықтырушы Сэм Митчелл Форд пен Кальдеронды кезекпен пайдалана берді, бұл жақсы нәтиже берді. 2007 жылдың 11 желтоқсанында Атланта Хоукс клубына қарсы өткен матчта Ал Хорфордтың қасақана жасаған фолынан кейін Форд ауыр жарақат алды. Ол есінде болды, бірақ оны таспамен байлап, аренадан шығарып әкетер алды. Оның болмауы кезінде Кальдерон өте жақсы ойын көрсетіп, Рапторс клубының бастапқы қорғаушысы ретінде Фордты басып өтті. Бірақ бірнеше апта Хьюстондағы бұрынғы жаттықтырушысы Джон Лукаспен өткізгеннен кейін, Форд 2008 жылдың 4 ақпанында резервтік құрамға оралды. Маусым соңында Рапторс клубы Фордты алмастыруға тырысады деген әңгімелер тарады, өйткені Форд Рапторс клубының ұзақ мерзімді жоспарының маңызды бөлігі болған, ал команда тиімдірек Кальдеронды қолдауға көшкен. 2008 жылғы NBA плей-оффында Торонто бірінші раундта Орландо Мэджик клубымен кездесті, ал Торонтоның қорғаушы позициясындағы тереңдігі маңызды рөл атқарады деп күтілді. Форд алғашқы екі ойында нашар ойнаса да, үшінші ойында маңызды рөл атқарып, есепті 2-1 есебімен теңестірді. Алайда, Рапторс бес ойыннан кейін турнирден шығарылды, ал жаттықтырушылардың Фордты плей-офф кезінде ойынды аяқтауға жібермеуі, сондай-ақ Фордтың командада резервтік ойыншы болудан бас тартуы оның болашағы туралы әңгімелерге себеп болды.

Индианаға көшу

2008 жылғы НБА драфты алдында «Рапторс» командасы Фордты Джермейн О’Нил және драфттың 41-ші нөмірі (Натан Джавай) үшін «Индиана Пейсерс» командасына саудалағаны туралы хабар тарады. «Рапторс» Рашо Нестерович, Масео Бастон және драфттың 17-ші нөмірі (Рой Хибберт) «Индиана» командасына жіберді. Фордтың шарты оны «базалық жылдық сыйақы» ойыншысы етіп белгіледі, сондықтан сауда 2008 жылдың 9 шілдесінде ғана аяқталды. Форд жаңа командасында жақсы старт алды, «Пейсерс» оны және Джаретт Жэкке бастапқы қорғаушы позициясы үшін кезекпен қойды. Кейде аурулар Фордтың үздік деңгейде ойнауына кедергі келтірсе де, ол доңғалап шабуылдауын жалғастырды. 2009 жылдың 1 ақпанында «Нью-Йорк Никс» командасына қарсы өткен ойында 36 ұпай жинап, мансабындағы ең жоғары көрсеткішті орнатып, бұрынғы 34 ұпаймен теңескеннен бір апта өткен соң бұл көрсеткішті қайталады. Дегенмен, «Пейсерс» плей-оффқа ілігу үшін «Детройтпен» бәсекелесе алмады. Фордтың «Пейсерс» командасындағы алғашқы маусымындағы ең жақсы жетістігі – ойын басындағы ұпайлар бойынша жеке көрсеткішін жақсартуы болды. 2012 жылдың 12 наурызында 14 ойыннан кейін ол Twitter желісінде зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. 2012 жылдың 15 наурызында «Спёрс» Фордты, Ричард Джефферсонды және 2012 жылғы бірінші раундтың таңдау құқығын Стивен Джексонға айырбастап, «Голден Стэйт Уорриорс» командасына сатты. Кейін «Уорриорс» Фордты босатып жіберді.

Қазақстан

2011 жылғы НБА локауты кезінде Форд Хорватияның «KK Загреб» клубымен ойнауға келісім жасады. Ол екі Еуролига ойынында қатысты. Біріншісі – «Брозе Баскетс» командасына қарсы «Загреб Аренада», екіншісі – Афинадағы «О.А.С.А. Олимпиадалық жабық залда» «Панатинаикос» командасына қарсы. Сонымен қатар, Крагуевац қаласындағы «Езеро» залында «Радницки» командасына қарсы Адриатика лигасының бір ойынында ойнады.

Аудан сыртында

Форд 2004 жылдың қыркүйегінде Т. Дж. Форд қорын құрды, бұл ұйым отбасы және қоғамдық ұйымдармен бірлесіп, білім беру, ойын-сауық, дене және әлеуметтік жағдайларын жақсартуға бағытталған бағдарламалар арқылы адамдардың өмірін жақсартуға ұмтылады.