Кіріспе

1993 жылғы Альберта провинциясының жалпы сайлауы 1993 жылдың 15 маусымында Альберта заң шығарушы жиналысының депутаттарын сайлау үшін өтті. Консервативтік үкімет 83 орынның 51-ін алып (орынның 61 пайызы), қайта сайланды, бірақ сайлаушылардың 45 пайызының қолдауын ғана алды. Бұл сайлау ерекше, себебі кейбір сарапшылар оны Калгари мен Эдмонтонның бұрынғы әкімдері Ральф Клейн мен Лоренс Декоре арасындағы күрес ретінде қарастырды. 2015 жылы үкімет жеңіліске ұшырағанға дейін, бұл сайлау 1971 жылы билікке келген прогрессивті консерваторлардың жеңіліске ең жақын келген сайлауы болды.

Өмірбаян

1992 жылы Либералдық партияны Эдмонтонның бұрынғы мэрі Лоренс Декор басқарды. Заң шығарушы органдағы үш партияның ең шағыны болғанына қарамастан, либералдар саяси оңға қарай бұрылып, консерваторлардың қаржылық жауапкершілігін, провинцияның қарқынымен өсіп келе жатқан қарызын және үкіметтің жеке секторға араласуын, оның салдарынан кейбір компаниялар үкіметтік қарыздарын төлей алмағанын сынап, үлкен табысқа жетті. 1992 жылдың қыркүйегінде Дон Гетти провинциялық премьер-министр және Прогрессивті консервативтік партияның басшысы лауазымынан кетті, себебі сауалнамалар оның қайта сайлану мүмкіндігінің жоқ екенін көрсетті. Партия мүшелері Геттидің орнына Экология министрі және Калгаридің бұрынғы мэрі Ральф Клейнді сайлады. Клейн басшылыққа үміттенген кезде Декордың айтқандарымен ұқсас аргументтер келтірді. Ол провинциялық бюджетті дереу теңгерлеуді және одан кейін қарызды жылдам өтеуді жақтады, сондай-ақ өкіметінің «бизнеспен айналыспайтынын» мәлімдеді. Клейн бұл бұйрықты шығарған кезде оның партиясы сауалнамаларда алға шықты. Сайлау 1991 жылғы халық санауына негізделген жаңа сайлау округтері бойынша өтті, оны тек Боб Богл басқаратын Прогрессивті консервативтік партияның депутаттарынан құралған комиссия жасады, оппозициялық партиялардың қатысуы болған жоқ. Жаңа сайлау картасы 1994 жылы Альберта апелляциялық сотынан сынға ұшырады, себебі комиссия орташа халық санынан кем төрт округті құруды негіздемелемеді, олардың бірі – Боглдың өзінің Табер Уорнер округі болды.

Науқан

Жалпы сайлау науқаны барысында Клейн премьер болып тұрған кезінде жасаған маңызды өзгерістерді жариялады, осылайша консерваторларды Геттидің бұрынғы үкіметінен шектеді. Декоре, Клейнмен көптеген мәселеде келісетін премьерге қарсы тұрып, прогрессивті консервативтік партияның Клейн науқан жүргізіп жатқан мәселелер бойынша моральдық құқығы қалмағанын айтты. Бірнеше теледебаттар өтті, бірақ 1993 жылғы Стэнли кубогы финалымен бірге келуіне байланысты көрермендер саны аз болды.

Сайлау

Клейннің күш-жігері консерваторларды бір жыл бұрынғы сөзсіз жеңілістен кейін қайта жандандырғаны сәтті деп есептелді. Нәтижесінде, олар заң шығарушы органда жетінші рет қатарынан үкіметте үлкен басымдыққа ие болды. Консерваторлар халықтың дауысының үлесін сәл арттыра алды, бірақ дауыс төрт жыл бұрынғыдай тең бөлінбегендіктен заң шығарушы органдағы сегіз орынды жоғалтты. Ерекше айта кетерлігі, ПК партиясы 1963 жылдан бері алғаш рет Эдмонтоннан өкілдіксіз қалды, бірақ Клейннің туған қаласы Калгарида жетістікке жетіп, үш орынды қоспағанда барлық орындарды жеңіп алды. Либералдар ПК партиясының дауысының тоқырауы мен Жаңа демократиялық партияның дауысының 26%-дан 11%-ға дейін төмендеуінен пайдаланды. ПК үкіметіне қарсы оппозиция Декоре мен либералдардың айналасында біріккенде, олар халықтың дауысының шамамен 40%-ын және заң шығарушы органда 32 орынды, соның ішінде Эдмонтондағы барлық орындарды жеңіп алды. Олар Альберта тарихындағы ең ірі оппозициялық фракцияны құрды, кейін 2023 жылғы сайлаудан кейін Рейчел Нотлидің Жаңа демократиялық партиясының оппозициясы оны басып озды. Көпшіліктің таңғалуына орай, Декор сайлаудан кейін көп ұзамай либералдық партияның басшысы лауазымынан кетіп қалды, партия ішіндегілер оған партияның 70 жылдан астам уақыт ішінде үкімет құруға ең жақсы мүмкіндігін жіберіп алғанын айтып, отставкаға кетуіне қысым жасады делінеді. Бұрынғы ресми оппозиция болған Рей Мартиннің Жаңа демократиялық партиясы 1967 жылдан бері алғаш рет заң шығарушы органда өкілдіксіз қалды. Эдмонтондағы барлық орындары, соның ішінде Мартиннің орыны, Декордың сол жердегі танымалдылығының арқасында либералдарға өткенімен түсіндіріледі. Мартин тактикалық дауыс беру де себеп болғанын айтты, өйткені ПК-ға қарсы дауыс либералдардың айналасында бірікті.

Нәтижелер

Жалпы дауыс беруге қатысу 60,21% болды.

Жалпы нәтижелер

Партияға берілген дауыстар 439 981, бұл 0,2% құрайды, 8 392 899 дауыс, бұл 11,1% және 24 орын.