Кіріспе

Бу локомотивінде дыбыс сигналы бергіш құрылғы

Пойыз сыңғыры немесе ауа сыңғыры (алғашқыда пойыз трубасы немесе ауа трубасы деп аталған) – бұл пар локомотивінің немесе газ локомотивінің дыбыс сигналы бергіш құрылғысы, пойыздың жақындап келе жатқанын ескерту және теміржол қызметкерлерімен байланыс үшін қолданылады. Қазіргі дизельді және электрлі локомотивтерде дыбыстық ескерту құрылғысы ретінде сыңғырдың орнына негізінен күшті ауа трубасы қолданылады. Дегенмен, теміржолшылар "сыңғырды қолдану" (поезд қозғалғанда трубаны дауыстау) сияқты сигнал беру тәсілдерін атау үшін "сыңғыр" сөзін пайдалана беруде. Локомотивте сыңғырдың қажеттілігі бар, себебі пойыздар белгілі рельстермен жүреді және осылайша соқтығысуға ерекше бейім. Бұл осалдық пойыздың өте ауыр салмағы мен инерциясымен күшейеді, бұл кедергіге тап болғанда жылдам тоқтауды қиындатады. Сондықтан, пойыздың қашықтан жақындап келе жатқанын басқаларға ескерту қажет. Пойыз сыңғырлары басқа ескерту құрылғыларымен салыстырғанда арзан болғандықтан, теміржол операторлары үшін күшті және анық сыңғырларды пайдалану артықшылыққа ие болды. Бу сыңғырлары дерлік әрқашан тартылатын сыммен (немесе кейде рычагпен) іске қосылатын, пропорционалды (трекерлік) әрекетке мүмкіндік беретін, сондықтан дыбысқа белгілі бір "көрініс" қосуға болатын. Көптеген локомотив жүргізушілерінің сыңғырды дауыстаудың өзіндік стилі болар еді, және локомотивті кім басқарып жатқанын дыбысынан анықтау оңай болды. Қазіргі заманғы локомотивтерде ауа трубасын іске қосу үшін көбінесе батырмалы қосқыш қолданылады, бұл трубаның дыбыс деңгейін немесе тонын өзгерту мүмкіндігін жояды.

Солтүстік Америкада қолданылуы

Солтүстік Американың булы локомотивтерінің сыбызғыларының дыбыстары бір-бірінен өзгеше болады. Олар түрлі формаларда келеді, кішкентай, жалғыз ноталы сыңғырлаулардан бастап, терең дыбыстары бар үлкен, қарапайым сыбызғыларға дейін (Norfolk & Western-нің A және Y класындағы Mallet локомотивтерінде қолданылған, терең, қарапайым пойыз сыбызғысы – олардың "хутері"). Пойыздың көп ноталы сыбызғылары да кеңінен танымал болды. Нью-Йорктегі Nathan компаниясы Кейси Джонстың қазандық түтігінен шыққан сыңғырлауын көшіріп, жетілдірді, алты камераны бір қоңырауға құйып жасады, құю процесін жеңілдету үшін үстіне ашық "басқыштар" қосты. Тағы бір танымал американдық пойыз сыбызғысы да Nathan компаниясының өнімі болды. Бұл бес ноталы сыбызғы, қоңырауы қысқа болғандықтан, дыбысы жоғарырақ естілді. Бұл сыбызғы жарқын G мажорлық 6-шы акордын (GBDEG) шығарды және көптеген теміржолдар одан үлгі алып, көшірмелерін жасады. Америкадағы ең танымал көп ноталы сыбызғы үш ноталық нұсқасы болды. Олар коммерциялық түрде өндірілді (Crosby, Lunkenheimer, Star Brass, Hancock Inspirator Co. және тағы да басқалар) немесе теміржолдардың өздерінің шеберханаларында жасалды. Кейбір танымал әрі әуенді шеберханада жасалған сыбызғылар – Pennsy-дің жолаушыларға арналған сыбызғылары және Baltimore and Ohio теміржолының үш басқышты сыбызғылары. Бірақ, үш ноталы сыбызғылардың ең сүйіктісі, жұртшылық пен теміржолшылар үшін, терең дыбысты "стеamboat minor" (кемелік минор) акорды бар ұзын қоңыраулар болды. Hancock Inspirator Company-ның үш ноталық басқышты сыбызғысы коммерциялық өнімдердің арасында кең танымал болды. Бұл сыбызғылар Американың көптеген теміржолдарында қолданылды. Кейбір теміржолдар оларды көшіріп жасады, мысалы, ескі St. Louis–San Francisco Railway, Southern Railway (АҚШ) және Illinois Central теміржолдарында олардың үлгілерін кездестіруге болады.

Пойыз сыбызғыларының шуына байланысты шағымдар

Пойыздың сыбызғысының дыбысы бірнеше шақырымға дейін таралуы мүмкін; бірақ көлік құралының операторлары көліктің дыбыс өткізбейтіндігі және кабинадағы қоршаған шу (қозғалтқыш, жол, радио және сөйлесу шуы сияқты) салдарынан ескерту сигналын естуде қиындық сезінеді. Пойыз сыбызғысын қаттырақ естірту қажеттілігі, көпірден өтетін көліктің жүргізушісіне естілу үшін, пойыз сыбызғысын қауіпсіздік құралы ретінде пайдаланудың үлкен кемшілігіне айналды және пойыз сыбызғысының естілетін аймағында тұратын адамдар арасында көптеген пікір қақтығыстарын тудырды. Деректерге сәйкес, қысылған ауамен жұмыс істейтін және экспоненциалды дауыс шығаратын пойыз сыбызғысының деңгейі, жақын жердегі тұрғындардың үйлерінде, көпірден өту жолында тұрған көліктің кабинасындағы деңгейден жоғары өлшенген. Пойыз сыбызғысының дыбыстық ерекшеліктерін, дыбыс деңгейін, пойыздардың белгілі бір ауданда қаншалықты жиі өтетінін, жақын маңдағы көпірлердің санын және күндізгі (түн) уақытты ескере отырып, көпірлерге жақын тұратын адамдар кейде пойыз сыбызғысының өмір сапасына кері әсер ететініне қарамастан, автокөліктің және жаяу жүргіштердің қауіпсіздігін арттыратынын мойындайды. Алайда, Федералдық теміржол әкімшілігінің зерттеуі тыныш аймақтарда көпірдегі апаттардың көбейгенін көрсетті. Зерттеуде сол кезеңде енгізілген басқа факторлар ескерілмеді, олар да апаттардың азаюына себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, өлшемдер көпірдегі апаттарға негізделген, олардың жалпы саны өте аз. Екі апат тіркелген көпір, бақылау кезеңінде бір ғана апатқа қарағанда, қауіпсіздіктің жоғары пайыздық жақсаруын көрсетсе де, шындығында бұл тек бір апаттың айырмашылығы болды. Керісінше, пойыз сыбызғысына қарсы емес адамдар да бар, олар оны маңызды қауіпсіздік мүмкіндігі деп санайды. Кейбіреулер тіпті сыбызғының дыбысын ұнатады, себебі ол өткен шаққа саяхат жасағандай сезім тудырады, мысалы, өзен кемелері мен олардың бу сыбызғылары және каллиопалары сияқты. Бірақ, мұндай шудың қоғамға тигізетін нақты әсерін өлшеу үшін бейтарап ресми органдар нақты зерттеулер жүргізбеді. Тыныш аймақтар муниципалитеттерде құрылады, онда азаматтар пойыздардың көбеюінен туындаған шу ластануына шағымданып, өмір сапасын төмендетіп жатады. Тыныш аймақтарға рұқсат алу үшін қауіпсіздік және жол қозғалысын зерттеу жұмыстарын жүргізу қажет. Муниципалитеттер мен теміржол иелері барлық федералдық ережелерді сақтау үшін бірлесіп жұмыс істеуі керек. Тыныш аймақтарды құру стандартты немесе дәстүрлі автоматты ескерту құрылғыларын орнатуды талап етеді, мысалы, шамдары бар кедергілер, егер олар бұрыннан орнатылмаған болса. Теміржол көпірлерінде көліктер кедергілерді айналып өту үшін қарсы бағытқа шығуын болдырмау үшін орталық бөліктер орнатылуы керек. Барлық қауіпсіздік шаралары орындалғаннан кейін пойыз сыбызғылары теміржол көпірлерінде үнсіздікке тоналды.