Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық расизмге қарсы белсенді (1968 жылы туған)
American anti racism activist (born 1968)
Тимоти Джейкоб Уайз (1968 жылдың 4 қазанында туған) – американдық белсенді және нәсіл тақырыбында жазатын автор. Ол мекемелерге расизмге қарсы лекциялар оқитын кеңесші.
Timothy Jacob Wise (born October 4, 1968) is an American activist and writer on the topic of race. He is a consultant who provides anti racism lectures to institutions.
Ерте өмір және білім
Уайз Теннесси штатының Нэшвилл қаласында Майкл Джулиус Уайз бен Люсинда Энн (туған тегі Маклин) Уайз отбасында дүниеге келген. Оның әкесінің әжесі еврей (орыс тегінен). Оның қалған туыстарының көп бөлігі Солтүстік Еуропадан, соның ішінде шотландтар да бар. Уайз 12 шамасында синагогасына нәсілшілдердің шабуыл жасағанын айтады. Уайз Нэшвилльдегі мемлекеттік мектептерде оқыды және 1986 жылы Хиллсборо орта мектебін бітірді. Уайз Жаңа Орлеандағы Тулан университетінде бакалавр дипломын алған. Ол саясаттану мамандығын таңдап, Латын Америкасын зерттеу бойынша қосымша білім алған. Оқу кезінде ол кампустағы апартеидке қарсы қозғалыстың жетекшісі болды, ол Тулан университетін Оңтүстік Африка үкіметімен байланысы бар компаниялардан бас тартуға мәжбүрлеуге тырысты. Оның апартеидке қарсы белсенділігі 1988 жылы ұлттық назарға ілікті, сол кезде Оңтүстік Африканың архиепископы Десмонд Туту Тулан университетінен құрметті диплом алудан бас тартатынын мәлімдеді.
Wise was born in Nashville, Tennessee, to Michael Julius Wise and LuCinda Anne (née McLean) Wise. His paternal grandfather was Jewish (of Russian origin). The rest of his ancestry is mostly northern European, including some Scottish. Wise has said that when he was about 12 years old his synagogue was attacked by white supremacists. Wise attended public schools in Nashville, graduating from Hillsboro High School in 1986. Wise has a BA from Tulane University in New Orleans. He majored in Political Science and minored in Latin American Studies. While a student, he was a leader in the campus anti apartheid movement, which sought to force Tulane to divest from companies still doing business with the government of South Africa. His anti apartheid activism was first brought to national attention in 1988, when South African Archbishop Desmond Tutu announced he would turn down an offer of an honorary degree from Tulane after Wise's group informed him of the school's ongoing investments there.
Мансап
1990 жылы Тулан университетін бітіргеннен кейін Уайз Нью-Орлеандағы "Тіршілік және одан әрі" халық институтында оқып, расизмге қарсы белсенді ретінде жұмыс істей бастады. Уайз бастапқыда жастар координаторы, содан кейін Луизиананың нәсілшілдікке және нацизмге қарсы коалициясының директорының орынбасары болып жұмыс істеді. Бұл ұйымдардың ең ірісі, 1990 жылы АҚШ Сенатына және 1991 жылы Луизиананың губернаторына үміткер болған Дэвид Дьюкті жеңу мақсатымен құрылған. Дэвид Дьюкке қарсы науқаннан кейін Уайз Батон-Руж және Нью-Орлеандағы бірқатар қоғамдық ұйымдар мен саяси топтарда жұмыс істеді, оның ішінде Луизиананың салық әділеттілігі жөніндегі коалициясы, Луизиананың жарақат алған жұмысшыларының кәсіби одағы және Балалар күнтәртібі. 1990-шы жылдардың соңында Уайз ел бойынша расизм мәселелері бойынша лекция оқып, ақ нәсілділердің артықшылықтарын (оның өзінің де) сынады. 1999 жылдан 2003 жылға дейін Уайз Фиск университетінің нәсілдік қатынастар институтының кеңесшісі болды. Уайз АҚШ-тағы расизмнің бұрынғы ашық расизмге (және оның салдарына) және қазіргі заманғы кемсітушілікке байланысты институционалданғанын айтады. Ол жеке, ашық пікірдің бұрынғыдан гөрі аз болғанын мойындайды (немесе кем дегенде ашық айтылмағанын), бірақ қазіргі институттар ақ нәсілділердің артықшылықтарын нығайтып, жалғастыра беретінін және нәзік, жеке емес, тіпті сырттай нәсілдік бейтарап саясаттар бүгінде расизм мен нәсілдік теңсіздікке әкеліп соқтыратынын мәлімдейді. 2013 жылы Уайз "Мен сияқты ақ" атты деректі фильмде түсті, ол осы аттас кітабына негізделген.
After graduating from Tulane in 1990, Wise started working as an anti racism activist after receiving training from the New Orleans based People's Institute for Survival and Beyond. Wise began initially as a youth coordinator, and then associate director, of the Louisiana Coalition Against Racism and Nazism, the largest of the various organizations founded for the purpose of defeating political candidate David Duke when Duke ran for U. S. Senate in 1990 and Governor of Louisiana in 1991. After his work campaigning against David Duke, Wise worked for a number of community based organizations and political groups in Baton Rouge and New Orleans, including the Louisiana Coalition for Tax Justice, the Louisiana Injured Worker's Union and Agenda for Children. Later in the 1990s, Wise began lecturing around the country on the issues of racism, criticizing white privilege (his own included),
From 1999 to 2003, Wise was an advisor to the Fisk University Race Relations Institute. Wise argues that racism in the United States is institutionalized due to past overt racism (and its ongoing effects) along with current day discrimination. Although he concedes that personal, overt bias is less common than in the past (or at least less openly articulated), Wise argues that existing institutions continue to foster and perpetuate white privilege, and that subtle, impersonal, and even ostensibly race neutral policies contribute to racism and racial inequality today. Wise starred in a 2013 documentary entitled White Like Me, based on the book by Wise of the same name.
Жеке өмір
Он жыл Нью-Орлеанда тұрғаннан кейін Уайз өзінің туған қаласы Нэшвиллге көшті. Уайз өзін тегі мен ұлты бойынша еврей санайды, бірақ иудаизмді дін ретінде өмір салмайды. Ол Израильді сынап, философиялық тұрғыдан сионизмге қарсы, оны Палестинадағы еврей емес халыққа ғана емес, еврейлерге де зиянды, еврейлік құндылықтарға қайшы деп есептейді.
After living in New Orleans for ten years, Wise relocated to his native Nashville Wise considers himself Jewish by heritage and ethnicity, but does not practice Judaism as a religion. He is a critic of Israel, and philosophically opposed to Zionism, which he views as not only oppressive to non Jews in Palestine, but detrimental to Jews as well, and counter to Jewish values.