Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс және Грекиядағы азаматтық соғыс кезінде грек коммунистік партизан болған Маркос Вафеядис (Вафиадис және Вафиадес; Μάρκος Βαφειάδης; Эрзурум, – Афина, ) Грекия Коммунистік партиясының (ККЕ) көрнекті қайраткері болды.

Соғысқа дейінгі өмір

Вафидис 1906 жылы Осман империясының Тосия қаласында дүниеге келген, бірақ кейбір дереккөздер оның қазіргі Түркияның Шенкая, Эрзурум қаласында туғанын айтады. 1944 жылдың қарашасында оның әскерлері Орталық Македонияны азат етті және мыңдаған грек яһудилерін нацистік режимнің алда тұрған қауіп-қатерінен құтқаруға көмектесті. 1946 жылдың ақпанында Маркос Вафеядис коммунистік тұрақты армия құруды қалаған ККЕ бас хатшысы Никос Захариадиспен келіспеді. Вафеядис грек үкіметінің күштері тым күшті деп санайтын, ал ККЕ үшін ең жақсы нұсқа партизандық күрес екенін айтты. Дегенмен, 1946 жылдың шілдесінде Захариадис оны коммунистік партизандық құрамалардың басшысы етіп тағайындады. 1946 жылдың қазан айында Грекияның Демократиялық Армиясының (ДСЕ) Бас қолбасшылығы құрылған кезде Вафеядис оның басшылығын қабылдады, ал 1947 жылдың желтоқсанында Уақытша Демократиялық Үкіметтің Премьер-министрі және Соғыс министрі болып тағайындалды. Азамат соғысының соңғы кезеңдерінде оның Захариадиспен әскери доктрина мәселелері бойынша келіспеушілігі оны басшылықтан (1948 жылдың тамызында) және кейіннен барлық лауазымдардан (1949 жылдың қаңтарында) шеттетуге әкелді. 1950 жылдың қазанында ол коммунистік партиядан шығарылды, ол ДСЕ тарағаннан кейін қашқаннан кейін КСРО-да эмиграцияда болған кезде.

Азамат соғысынан кейінгі кезең

Иосиф Сталин дәуірінің аяқталуынан кейін Маркос Вафеядис ККЕ-ге қайта қабылданды және партияның Орталық Комитетінің Саяси бюросының мүшесі болып сайланды. Бірақ партия жетекшілігімен туған жаңа келіспеушіліктер 1958 жылдың қаңтарында оны қызметтен шеттетуге, ал 1964 жылдың маусымында ККЕ-ден екінші рет қуылтуға әкелді. 1968 жылы партия бөлінгеннен кейін, ККЕ-нің "ішкі" (εσωτερικού) фракциясы оны қайта орналастырды. 1983 жылдың наурыз айында 33 жылдық КСРО-дағы жер аударылысын аяқтаған соң, ол Грекияға және кейіннен өзінің естеліктерін жариялаған Хиос аралына оралды. Ол Андреас Папандреудің саяси қолдаушысы болды және 1989 жылдың қарашасы мен 1990 жылдың сәуірінде Бүкілұлттық Социалистік Қозғалысы (ПАСОК) тізімі арқылы Грекия Парламентіне құрметті депутат ретінде сайланды. 1984 жылы ол Грекия армиясының генералы атағын алды.