Кіріспе

Үкімет немесе бизнес энергиямен қалай айналысады
ғылыми журнал

Энергия саясаты – белгілі бір аумақта энергияны өндіру, тарату және тұтынуға қатысты үкіметтің стратегиялары мен шешімдері. Энергия саясатына қатысты қабылданатын шешімдер сол елдің парниктік газдар шығарындыларының деңгейіне әсер етеді. Энергия саясаты климаттың өзгеруімен күресу саясатымен тығыз байланысты, себебі энергия секторы әлем бойынша кез келген басқа сектордан көбірек парниктік газдар шығарады. Энергияны пайдаланудың "адам факторы" бизнеске, коммуналдық қызметтерге және мемлекеттік саясаткерлерге үлкен қызығушылық тудырады. Әлеуметтік ғылымдарды пайдаланып, энергия тұтынушылардың мінез-құлқына түсінік алу саясаткерлерге климаттық және энергетикалық мәселелер бойынша тиімді шешімдер қабылдауға көмектеседі. Бұл энергияны тиімді пайдалануға, жаңартылатын энергияны енгізуге және көміртегі шығарындыларын азайтуға мүмкіндік береді.

Қадамдар

Энергия саясатының элементтері заңнама, халықаралық келісімдер, инвестицияға жеңілдетулер, энергияны үнемдеу бойынша ұсынымдар, салық салу және басқа да мемлекеттік саясат құралдарын қамтуы мүмкін. Экономикалық және энергетикалық модельдеу үкіметтік немесе үкіметаралық органдар үшін кеңес беру және талдау жасау құралы ретінде қолданылуы мүмкін. Энергия жоспарлау, энергия саясатынан гөрі толыққандырақ болады.

Басқа мемлекеттік саясаттармен қарым-қатынасы

Энергетика саясаты кейде басқа мемлекеттік саясаттарды басып өтеді, ал кейде олардың ықпалында қалады. Мысалы, энергия саясаты басымдыққа ие болып, кедей отбасылар мен мектептерге тегін көмір беріп, осылайша әлеуметтік саясатты қолдауы мүмкін, бірақ бұл ауаның ластануына әкеліп, денсаулық саясаты мен қоршаған орта саясатына кедеріл келтіруі мүмкін. Ал қорғаныс саясаты энергия саясатын басып тастауы да мүмкін, мысалы, кейбір елдер бомбаларға қажетті материалдарды алу үшін қымбат атом электр станцияларын салуға кірісті. Немесе қорғаныс саясаты уақытша басымдыққа ие болып, кейіннен "Солтүстік ағын-2" сияқты пайдасыз активтерге айналуы мүмкін. Энергетика саясаты климаттық өзгерістер саясатымен тығыз байланысты, себебі жалпы әлемдік көлемде энергия секторы басқа секторларға қарағанда көбірек парниктік газдар шығарады. Энергетика саясаты бойынша шешімдер кейде демократиялық жолмен қабылданбайды.

Корпоративтік энергетикалық саясат

2019 жылы кейбір компаниялар өндірістік деңгейден 1,5°C жоғары температураны шектеу және 2050 жылға дейін таза нөлдік эмиссияға жету мақсатында, өз операциялары мен құндылық тізбектері бойынша климаттық мақсаттарды қоюға міндеттенді. Корпоративтік электр энергиясын сатып алу келісімдері жаңаруға тиіс энергия жобаларын бастауға мүмкіндік береді, бірақ кейбір елдердің энергетикалық саясаты оларды қабылдамайды немесе қолдамайды.

Ел бойынша

Энергия саясаты елдер бойынша өзгеше, төмендегі кестелерді қараңыз.