Портсмут қаласы: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Портсмут – АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы Рокингем округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 21 956 адамды құрайды. Мэн штатымен шектесетін Пискатакуа өзенінде орналасқан тарихи теңіз порты және танымал жазғы туристік орын болып табылатын Портсмут, бұрын Стратегиялық әуе қолбасшылығының Пис әуе базасының орналасқан жері болды, кейіннен ол Пис қаласындағы Портсмут халықаралық әуежайына айналдырылды. Сонымен қатар, Портсмут – Англияның Хэмпшир графтығындағы қала.

Тарих

Абенаки және басқа да алгонкин тілдерінде сөйлейтін американдық индейлер мен олардың ата-бабалары еуропалықтармен байланыс жасағанға дейін мыңдаған жылдар бойы Нью-Гэмпширдің жағалау аймағында тұрған. Бұл аймақты зерттеуші және жазған алғашқы еуропалық 1603 жылы Мартин Принг болды. Пискаткава өзені – жылдам ағысы бар, бірақ жақсы табиғи бейіт құрайтын таяз сулы өзен. 1630 жылы еуропалық колонистер бұл бейіттің батыс жағалауына қоныстанды және оны онда өсетін көптеген жабайы шілтешектің құрметіне Строубери Бэнк (Strawbery Banke) деп атады. Ауылды қазіргі Нью-Касл аралында орналасқан Уильям мен Мэри форты қорғады. Порт өзеннің жоғары жағындағы өнеркәсіптер мен шетелдегі сауда мүдделері арасындағы сауда үшін стратегиялық маңызға ие болды. Балық аулау, ағаш өңдеу және кеме жасау – аймақтың негізгі кәсіптері еді. 1645 жылға дейін құл африкалықтар жұмыс күші ретінде әкелінді және қаланың гүлденуіне үлкен үлес қосты. Портсмут құлдықтан мол пайда тапқан Үшбұрыш саудасының бір бөлігі болды. 1653 жылы қала құрылғанда, колонияның негізін қалаушы Джон Мейсонның құрметіне "Портсмут" деп аталды. Ол Англияның Портсмут портының капитаны болған, ал Нью-Гэмпшир осы порттың атымен аталады. 1712 жылы Анн патшайымының соғысы аяқталғаннан кейін, губернатор Джозеф Дадли 1713 жылғы Портсмут шарты бойынша келіссөздер өткізу үшін қаланы таңдады. Бұл шарт Абенаки индейлері мен Массачусетс шығанағы және Нью-Гэмпшир колониялары арасындағы жауыздықтарды уақытша тоқтатты. Уильям мен Мэри форты бейітті қорғаса да, патриоттық үкімет астананы ішкі аймаққа, Эксетерге көшірді, бұл 1775 жылдың 18 қазанында Фалмутты (қазір Портленд, Мэн) бомбалаған Корольдік флоттан қорғаныш қамтамасыз етті. Портсмут американдық революциялық күш-жігерге көмектесу үшін артиллерия, шатырлар және оқ-дәрі сияқты материалдарды тасымалдаған Бомарше кемелерінің бағытында болды. Африкалық американдықтар соғыс кезінде Портсмутты және Жаңа Англияны қорғауға көмектесті. 1779 жылы Портсмуттан 19 құл африкалық американдықтар штат заң шығарушыларына құлдықты жою туралы петиция жазып, олардың соғысқа қосқан үлесін мойындауды және Революцияның қағидаларын сақтауды сұрады. Қаланың ыңғайлы және жаяу жүретін орталық бөлігі туристер мен суретшілерді тартады, олар әр жазда Базар алаңындағы кафелерге, мейрамханаларға және дүкендерге ағылады. Портсмут жыл сайын өзінің орталық бөлігін (әсіресе Базар алаңы) қайта жаңғыртуды 1977 жылдан бері Pro Portsmouth, Inc. коммерциялық емес ұйымы ұйымдастырып келе жатыр. Тарихи мұраны сақтауға және қайта жаңғыртуға баса назар аудару көптеген қиындықтар мен жойқын оқиғалардың нәтижесі болды. Портсмут көшелер желісі мен Революция дәуірінде сақталған үйлермен толтырылған тығыз блоктарының арқасында көбінесе жаяу жүруге қолайлы. Алайда, аймақтағы (және бүкіл елдегі) көптеген басқа қалалар сияқты Портсмут та "қалалық апат" мәселесін шешу және ондаған жылдар бойы қала маңына көшу мен салықтық кірістерді жоғалту үшін федералдық қаражат беру мақсатында қолданылған қалалық жаңартудан зардап шекті. Портсмуттың қалалық жаңарту аймағы Солтүстік шеті болды, онда Бостонға ұқсас итальяндық американдықтар тұрды. 1964 жылы Портсмуттың Солтүстік шетіне қалалық жаңарту жобасы үшін федералдық қаражат бөлінді. Жаңартудан бұрын Солтүстік шет тұрғын үйлер мен коммерциялық ғимараттардың қоспасынан тұрды, көптеген ескі үйлер жоғарыда пәтерлері бар дүкендерге айналдырылды. 1960 жылдардың ортасында бұл аймақ тығыз қоныстанған, тозығы жеткен және өрт қаупі бар деп есептелді. Нәтижесінде Портсмут тұрғын үй басқармасы 200-ге жуық ғимаратты, мектепті және шіркеуді бұзуды және тұрғын үйлерді емес, коммерциялық, өнеркәсіптік және қоғамдық мақсаттар үшін қайта дамытуды ұсынды. Бұл жоба шамамен 300 отбасын көшіруге әкеп соқты. 1968 жылы Портсмут сақтау Inc. қайта дамытуға жоспарланған аймақтағы тарихи ғимараттардың бір бөлігін сақтап қалуға тырысу үшін құрылды. Қиын күрес пен сақтауды қолдаудан кейін, тек он төрт үй сақталды және олардың көпшілігі бүгінгі күні "Төбе" деп аталатын аймаққа көшірілді. Бұл сақтау тек бастама болды және ақырында аталған тарихи ауданды құруға күш-жігер жұмсалды. Қалалық жаңарту оның құрылуына әкелген көптеген оқиғалардың нәтижесі болды. Портсмут кеме құрылысының тарихы Пискаткава өзенінің арғы жағындағы Мэн штатындағы Киттеримен тығыз байланыста болды. 1781-1782 жылдары теңіз батыры Джон Пол Джонс Киттеридегі Баджер аралында салынған Ranger кемесінің құрылысын қадағалағанда Портсмутта тұрды. Сол уақытта ол капитан Грегори Перселлдің үйінде тұрды, ол қазір Джонстың атымен аталады, өйткені ол АҚШ-та онымен байланысты қалған жалғыз мүлік. Афроамерикандық Хопстилл Чесвелл салған бұл үй Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылған. Қазір ол Портсмут тарихи қоғамының мұражайы болып табылады. 1800 жылы құрылған Портсмут теңіз кеме жасау қаласы – алғашқы федералды теңіз кеме жасау қаласы, ол Мэн штатындағы Киттеридегі Сиви аралында орналасқан. Бұл база 1905 жылы Ресей-Жапон соғысын аяқтаған Портсмут шартының қол қойылған жері ретінде танымал. АҚШ президенті Теодор Рузвельт Ресей мен Жапон дипломаттарын Портсмутқа және кеме жасау қаласына шақырған бейбітшілік конференциясын ұйымдастырды, бірақ ол өзі Портсмутқа келмеді, орналасқан жердегі теңіз күштері мен Нью-Гэмпшир халқына қонақ етуді тапсырды. Рузвельт соғысты аяқтауға дипломатиялық көмектесі үшін 1906 жылғы Нобель бейбіт сыйлығының иегері атанды.

American Indians of the Abenaki and other Algonquian languages speaking nations, and their predecessors, inhabited the territory of coastal New Hampshire for thousands of years before European contact. The first known European to explore and write about the area was Martin Pring in 1603. The Piscataqua River is a tidal estuary with a swift current, but forms a good natural harbor. The west bank of the harbor was settled by European colonists in 1630 and named Strawbery Banke, after the many wild strawberries growing there. The village was protected by Fort William and Mary on what is now New Castle Island. Strategically located for trade between upstream industries and mercantile interests abroad, the port prospered. Fishing, lumber and shipbuilding were principal businesses of the region. Enslaved Africans were imported as laborers as early as 1645 and were integral to building the city's prosperity. Portsmouth was part of the Triangle Trade, which made significant profits from slavery. At the town's incorporation in 1653, it was named "Portsmouth" in honor of the colony's founder, John Mason. He had been captain of the English port of Portsmouth, Hampshire, after which New Hampshire is named. When Queen Anne's War ended in 1712, Governor Joseph Dudley selected the town to host negotiations for the 1713 Treaty of Portsmouth, which temporarily ended hostilities between the Abenaki Indians and the colonies of Massachusetts Bay and New Hampshire. Although Fort William and Mary protected the harbor, the Patriot government moved the capital inland to Exeter, which ensured that it would be under no threat from the Royal Navy, which bombarded Falmouth (now Portland, Maine) instead on October 18, 1775. Portsmouth was the destination for several of Beaumarchais's ships containing materiel, such as artillery, tents, and gunpowder, to help the American revolutionary effort. African Americans helped defend Portsmouth and New England during the war. In 1779, 19 enslaved African Americans from Portsmouth wrote a petition to the state legislature and asked that it abolish slavery, in recognition of their war contributions and in keeping with the principles of the Revolution. The compact and walkable downtown on the waterfront draws tourists and artists, who each summer throng the cafes, restaurants and shops around Market Square. Portsmouth annually celebrates the revitalization of its downtown (in particular Market Square) with Market Square Day, a celebration dating back to 1977, produced by the non profit Pro Portsmouth, Inc. This emphasis on historic preservation and revitalization was the result of much pain and destruction. Portsmouth is largely walkable due to its network of streets and tight blocks filled with preserved Revolution era homes. However, like many other cities all over the region (and nation), Portsmouth was hit by Urban Renewal, a planning tool used nationwide to provide Federal funds to address “urban blight” and revitalize downtown cores after decades of suburbanization and loss of tax revenue. An urban renewal district for Portsmouth was its North End neighborhood, which similar to Boston’s, was home to an Italian American population. In 1964, federal funds were allocated to the North End project area in Portsmouth, for urban renewal. Prior to redevelopment, the North End was a mix of residential and commercial buildings, with many older houses converted into storefronts with apartments above. In the mid 1960s, the area was considered overcrowded, run down, and a fire hazard. As a result, the Portsmouth Housing Authority proposed the destruction of approximately 200 buildings, a school, and a church and redevelopment for commercial, industrial, and public use, rather than for residences. The project would displace approximately 300 families as a result. In 1968, Portsmouth Preservation Inc., a preservation organization was formed to attempt to save some of the historic building stock in the area slated for redevelopment. After bitter fighting and preservation advocacy, just fourteen houses were saved and mostly moved to an area known today as “The Hill”. This preservation was only the beginning, and eventually efforts conspired to created the afformentioned historic district. Urban renewal was many events that led to its creation. Portsmouth shipbuilding history has had a long symbiotic relationship with Kittery, Maine, across the Piscataqua River. In 1781–1782, the naval hero John Paul Jones lived in Portsmouth while he supervised construction of his ship Ranger, which was built on nearby Badger's Island in Kittery. During that time, he boarded at the Captain Gregory Purcell house, which now bears Jones' name, as it is the only surviving property in the United States associated with him. Built by the master housewright Hopestill Cheswell, an African American, it has been designated as a National Historic Landmark. It now serves as the Portsmouth Historical Society Museum. The Portsmouth Naval Shipyard, established in 1800 as the first federal navy yard, is on Seavey's Island in Kittery, Maine. The base is famous for being the site of the 1905 signing of the Treaty of Portsmouth which ended the Russo Japanese War. Though US President Theodore Roosevelt orchestrated the peace conference that brought Russian and Japanese diplomats to Portsmouth and the Shipyard, he never came to Portsmouth, relying on the Navy and people of New Hampshire as the hosts. Roosevelt won the 1906 Nobel Peace Prize for his diplomacy in bringing about an end to the war.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – , оның ішінде құрлықтың бөлігі – , ал судың бөлігі – немесе 6,92%. Портсмут Беррис Брук, Сагамор Крик және Нью-Гэмпшир мен Мэн арасындағы шекара болып табылатын Пискатакуа өзенімен суға толады. Қаланың ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен 34 метр биіктікте, Пиз халықаралық әуежайы аумағында орналасқан.

Климат

Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Портсмутте жазғы жылы, ылғалды континенттік климат басым, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді. Портсмутте тіркелген ең жоғары температура 1975 жылдың 2 тамызында, ал ең төменгі температура 1984 жылдың 22 қаңтарында болған.

Демография

Портсмут – Рокингем округіндегі жалғыз қала, бірақ халық саны Дери, Лондондерри және Салем қалаларынан кем болатын төртінші ірі муниципалитет. 2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 21 233 адам, 10 014 үй шаруашылығы және 4 736 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 10 625 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 91,5% ақ нәсілді, 1,7% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 3,5% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,7% басқа нәсілді және 2,3% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 2,8% құрайды. 10 014 үй шаруашылығының 20,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 35,5% -ын бірге тұратын некедегі жұбайлар басқарады, 8,3% -ында күйеуі жоқ әйел үй иесі, ал 52,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 39,2% жеке тұлғалардан, ал 11,8% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,03 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,75 адамды құрайды.

Экономика

Heinemann USA Портсмутт қаласында орналасқан. Таратылуына дейін, аймақтық әуе компаниясы Boston Maine Airways (Pan Am Clipper Connection) бас кеңсесі де Портсмуттта болған. Портсмуттта кеңсесі бар компаниялардың ішінде бағдарламалық жасақтама өндіруші Bottomline Technologies және мұздатылған йогурт жасаушы Sweet Scoops компаниялары бар.

Өнер және мәдениет

Портсмут қаласының тарихи орталық ауданы қаланың тарихи қалалық ядросын және Базар алаңын қамтиды. Қала дамыған ресторан мәдениетіне ие. 2023 жылы хабарлама бойынша, 22 мың халқы бар қалада 36 мың орындық мейрамхана бар.

Спорт

Seacoast United Phantoms – Портсмут қаласындағы футбол командасы. 1996 жылы құрылған бұл команда USL League Two (USL2) Солтүстік дивизионында ойнайды, ол американдық футбол пирамидасының ресми емес төртінші деңгейі саналады. Freedom Rugby Football Club – 2014 жылдың жазында құрылған, Портсмут қаласындағы ерлер регби одағының командасы. Клуб АҚШ Регби және Жаңа Англия Регби Футбол Одағының (NERFU) белсенді мүшесі болып табылады.

Үкімет

Портсмут қаласы кеңес басқару жүйесі бойынша жұмыс істейді. Портсмут қалалық кеңесі тоғыз мүшеден тұрады, олар қаланың негізгі заңнамалық органы ретінде қызмет етеді. Көпшілік дауыс жинаған кандидат қала әкімі (қазіргі уақытта Диглан МакЭчерн) болып тағайындалады, ал екінші ең көп дауыс жинаған кандидат қала әкімінің орынбасары (қазіргі уақытта Джоанна Келли) болып тағайындалады. Әкім мен кеңес қалалық саясатты белгілеу үшін жиналғанда, қалалық менеджер (қазіргі уақытта Карен Коннард) қаланың күнделікті жұмысын бақылайды. + Портсмут қаласындағы президент сайлауындағы партиялар бойынша дауыс беру:

The city of Portsmouth operates under a council manager system of government. Portsmouth elects a nine member at large City Council to serve as the city's primary legislative body. The candidate who receives the most votes is designated the Mayor (currently Deaglan McEachern), while the candidate receiving the second highest vote total is designated the Assistant Mayor (currently Joanna Kelley). While the mayor and council convene to establish municipal policy, the City Manager (currently Karen Conard) oversees the city's day to day operations. + Portsmouth city vote by party in presidential elections Year Democratic Republican Third Parties202072.53% 10,66326.09% 3,8361.37% 202201666.57% 8,91127.13% 3,6326.30% 843201267.38% 8,84831.13% 4,0881.49% 195200870.19% 9,14728.62% 3,7291.19% 155200466.24% 8,43632.86% 4,1850.90% 115200059.93% 6,86234.03% 3,8966.04% 692199662.03% 6,34329.47% 3,0148.50% 869199251.71% 6,13230.05% 3,56318.24% 2,163198851.99% 5,37746.67% 4,8271.33% 138198446.93% 4,41852.76% 4,9670.32% 30198039.60% 3,66643.46% 4,02316.94% 1,568197649.89% 4,30348.34% 4,1691.77% 153197244.81% 3,65654.60% 4,4550.59% 48196853.80% 4,28542.34% 3,3723.86% 307196470.43% 5,58529.57% 2,3450.00% 0196051.88% 4,68748.12% 4,3480.00% 0

Portsmouth is part of New Hampshire's 1st congressional district, currently represented by Democrat Chris Pappas. Portsmouth is part of the Executive Council's 3rd district, currently represented by Republican Janet Stevens. In the State Senate, Portsmouth is represented by Democrat Rebecca Perkins Kwoka. In the State House of Representatives, Portsmouth is divided among the 25th through 31st Rockingham districts. Politically, Portsmouth is a center of liberal politics and a stronghold for the Democratic Party. Ronald Reagan was the last Republican presidential nominee to carry the city in his 1984 landslide reelection. In 2016, Portsmouth voted 67.70% for Hillary Clinton in the presidential election, 62.53% for Colin Van Ostern in the gubernatorial election, 64.48% for Maggie Hassan in the senatorial election, and 62.16% for Carol Shea Porter in the congressional election. In 2014, Portsmouth voted 70.05% for Maggie Hassan in the gubernatorial election, 67.34% for Jeanne Shaheen in the senatorial election, and 68.34% for Carol Shea Porter in the congressional election. In 2012, Portsmouth voted 67.56% for Barack Obama in the presidential election, 70.16% for Maggie Hassan in the gubernatorial election, and 68.50% for Carol Shea Porter in the congressional election. In March 2014, Portsmouth became the first municipality in New Hampshire to implement protections for city employees from discrimination on the basis of gender identity, by a 9–0 vote of the city council.

Жыл | Демократтар | Республикашылдар | Үшінші партиялар
------- | -------- | -------- | --------
2020 | 72.53% (10,663) | 26.09% (3,836) | 1.37%
2016 | 66.57% (8,911) | 27.13% (3,632) | 6.30% (843)
2012 | 67.38% (8,848) | 31.13% (4,088) | 1.49%
2008 | 70.19% (9,147) | 28.62% (3,729) | 1.19% (155)
2004 | 66.24% (8,436) | 32.86% (4,185) | 0.90% (115)
2000 | 59.93% (6,862) | 34.03% (3,896) | 6.04% (692)
1996 | 62.03% (6,343) | 29.47% (3,014) | 8.50% (869)
1992 | 51.71% (6,132) | 30.05% (3,563) | 18.24% (2,163)
1988 | 51.99% (5,377) | 46.67% (4,827) | 1.33% (138)
1984 | 46.93% (4,418) | 52.76% (4,967) | 0.32% (30)
1980 | 39.60% (3,666) | 43.46% (4,023) | 16.94% (1,568)
1976 | 49.89% (4,303) | 48.34% (4,169) | 1.77% (153)
1972 | 44.81% (3,656) | 54.60% (4,455) | 0.59% (48)
1968 | 53.80% (4,285) | 42.34% (3,372) | 3.86% (307)
1964 | 70.43% (5,585) | 29.57% (2,345) | 0.00%
1960 | 51.88% (4,687) | 48.12% (4,348) | 0.00%

Портсмут Нью-Гэмпшир штатының 1-ші сайлау округінің құрамына кіреді, қазіргі уақытта демократ Крис Паппас өкілдік етеді. Портсмут Атқарушы кеңестің 3-ші округінің құрамына кіреді, қазіргі уақытта республикашыл Джанет Стивенс өкілдік етеді. Штаттық сенатта Портсмутты демократ Ребекка Перкинс Квока өкілдік етеді. Штаттық өкілдер палатасында Портсмут 25-тен 31-ге дейінгі Рокингем округтері арасында бөлінген. Саяси тұрғыдан Портсмут либералды саясаттың орталығы және Демократиялық партияның бекінісі болып табылады. Рональд Рейган 1984 жылы президенттік сайлауда жеңіске жетіп, қаланың дауысын алған соңғы республикалық кандидат болды. 2016 жылы Портсмут президенттік сайлауда Хиллари Клинтонға 67,70% дауыс берді, губернатор сайлауында Колин Ван Остернге 62,53%, сенатор сайлауында Мэгги Хассанға 64,48%, конгресс сайлауында Кэрол Ши Портерге 62,16%. 2014 жылы Портсмут губернатор сайлауында Мэгги Хассанға 70,05% дауыс берді, сенаторлық сайлауда Жанна Шахинге 67,34%, ал конгресс сайлауында Кэрол Ши Портерге 68,34% дауыс берді. 2012 жылы Портсмут президенттік сайлауда Барак Обамаға 67,56% дауыс берді, губернатор сайлауында Мэгги Хассанға 70,16%, ал конгресс сайлауында Кэрол Ши Портерге 68,50% дауыс берді. 2014 жылдың наурызында Портсмут қалалық кеңестің 9-0 дауысымен қалалық қызметкерлерді гендерлік идентификация негізінде кемсітуден қорғауды енгізген Нью-Гэмпширдегі алғашқы муниципалитет болды.

Радио

WSCA LP Портсмут қауымдық радиосы 106.1 FM, WHEB 100.3 FM рок музыкасы ойнатылатын станция.

Көлік

Қала арқылы 95-ші мемлекетаралық тас жолы, АҚШ-тың 1-ші бағыты, АҚШ-тың 4-ші бағыты, Нью-Гэмпширдің 1-А бағыты, Нью-Гэмпширдің 16-шы бағыты және Нью-Гэмпширдің 33-ші бағыты өтеді. Бостон оңтүстікке қарай 89 шақырым, Портленд (Мэн штаты) солтүстік-шығысқа қарай 85 шақырым, ал Довер (Нью-Гэмпшир штаты) солтүстік-батысқа қарай 21 шақырым қашықтықта орналасқан. Теңіз жағалауы көлігі бойынша ынтымақтастық одағы (COAST) Нью-Гэмпширдің теңіз жағалауы аймағында және көршілес Мэн штатында, Портсмут қаласына және одан автобус желісін іске асырады. C&J – Портсмутты жағалаудағы Нью-Гэмпшир және Бостонмен байланыстыратын, сондай-ақ Нью-Йорк қаласына тікелей рейстер ұсынатын жеке қалааралық автобус тасымалдаушысы. Нью-Гэмпшир университеті басқаратын Wildcat Transit Дурамдағы UNH кампусына және аралық аялдамаларға тұрақты автобус қызметін ұсынады. Бұл қызмет студенттерге, оқытушылар мен қызметкерлерге тегін, ал жалпы халыққа 1,50 доллар тұрады. Amtrak компаниясының Downeaster пойыз қызметі Довер және Дарем қалаларында, солтүстік-батыс жаққа қарай қолжетімді. Allegiant Air компаниясы Портсмут халықаралық әуежайы (PSM) арқылы жоспарлы рейстер ұсынады.