Кіріспе

Католик шіркеуінде 1967 жылы басталған қозғалыс. Католик харизматикалық жаңару (ККЖ) – тарихи христиан шіркеулеріндегі кең харизматикалық қозғалыстың бір бөлігі болып табылатын Католик шіркеуіндегі қозғалыс. Жаңару – «сияхатты жарық» деп сипатталған. Ол 1967 жылы Дукейн университетінің католиктері протестанттардың құлшылық ғибадатханасына қатысып, «Құдайдың Рухымен шомылдырылдық» деп мәлімдеген кезде басталды. Бұл қозғалыс американдық протестантизмнің, әсіресе евангелистік пентекостшілдіктің күшті ықпалында, «Исамен жеке қарым-қатынас», терең эмоционалдық тәжірибелер мен «Құдайдың Рухының сыйлықтарын» білдіруге баса назар аударады. Кардинал Лео Жозеф Сюенс харизматикалық жаңаруды былай сипаттады: «Бұл нақты қозғалыс емес; Жаңару – жалпы социологиялық мағынадағы қозғалыс емес; оның негізін қалаушылары жоқ, ол біртекті емес және әртүрлі шындықтарды қамтиды; бұл – рақымның ағыны, Шіркеудің барлық мүшелері – діндарлар, діни қызметкерлер мен епископтар үшін Рухтың жаңартуы. Бұл біздің бәріміз үшін үлкен сынақ. Адам Жаңарудың бір бөлігі емес, керісінше, Жаңару бізге ұсынатын рақымды қабылдасақ, біздің бір бөлігімізге айналады». Кардинал Раниеро Канталамессаның айтуынша, «Ол [Иса Мәсіх] енді тек тезистер мен догмалардың жиынтығы емес, ғибадат пен есте сақтау нысаны емес, Киелі Рухтағы тірі шындық». Харизматикалық құлшылықты ұстанатын католиктер әдетте, құлшылыққа қатыспайтын дұға жиналыстарын өткізеді, онда болжамдар, сеніммен емдеу және тілдерде сөйлеу (глоссолалия) болады. Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы католик шіркеуі харизматикалық құлшылықты «ән айту кезінде қолдарын көтеру және тілдерде дауыстап дұға ету» деп сипаттайды. Теологтар Питер Хокен, Тони Ричи және Кристофер Стивенсонның пікірінше, католик харизматикалық жаңаруы экуменикалық сипатта және «Құдайдың Рухымен шомылдырылуға негізделген ортақ өмір» жүргізетін ірі христиан конфессияларының мүшелерінен құралған келісімді қауымдастықтарды тудырды. Бұл сыйлар Ишая кітабының 11:1-2 аяттарында (NRSV) сипатталған Құдайдың Рухының жеті дәстүрлі сыйымен байланысты (ақыл, түсінік, кеңес, қайрат, білім, құдайға қорқыныш және имандылық, Католик шіркеуінің катехизисі, §1831-де көрсетілгендей). Коринфтіктерге 12:8-10 (NRSV) аяттарындағы тоғыз харизматикалық сыйлық та рухани және материалдық мейірімділікпен байланысты. Католик шіркеуінің катехизисінде харизмаларға қатысты басқа сілтемелер §§688, 768, 799–801, 890, 951, 1508 (емдеу сыйы) және 2035-ті қамтиды. Рухани сыйлардың қазіргі заманда бар екендігіне сенім Continuationism деп аталады.

Шығу тегі

Рухани тәжірибе іздеуде, Питтсбургтегі Католиктік Дюкесн университетінің аспиранты Ральф Кейфер мен тарих профессоры Уильям Стори 1966 жылдың тамызында Курсильо қозғалысының жиынына қатысты. Олар "Тор және пышақ" және "Олар басқа тілдерде сөйлейді" деген екі кітаппен танысты, олар Киелі Рухты және оның сыйларын баса көрсетті. 1967 жылдың ақпан айында Стори мен Кейфер епископалдық дұға жиналысына қатысып, Киелі Рухпен шомылдырылды. Келесі аптада Кейфер Дюкесн университетінің басқа профессорларына қолын тигізіп, олар да Рухпен тәжірибе алды. Содан кейін, ақпан айында Питтсбургтен солтүстікке қарай орналасқан "The Ark and The Dove Retreat Center" орталығында Дюкесн университетінің студенттері жиналғанда, көптеген адамдар Кейферден олар үшін дұға етуін сұрады. Бұл оқиға шіркеудегі оқиғаға әкелді, онда олар да Киелі Рухты қабылдады және шіркеуде болған көптеген басқа студенттер сияқты тілдерде сөйледі. Кейфер осы оқиға туралы хабарды Нотр-Дам университетіне жіберді, содан кейін сондай-ақ оқиға болды және Жаңару тарала бастады. Католик шіркеуінің басшылары бастапқыда осы құбылыстарға күмәнмен қараса, 1975 жылы Папа Павел VI католик харизмалықтарын ресми түрде қарсы алды. 1982 жылы "Рухани семсер" деп аталатын "қауымдастықтар қауымдастығы" құрылды. Бірақ Құдай Сөзі ішінде жік туды, оның негізін қалаушыларының бірі "Рухани семсердің" президенті қалды, ал екіншісі Құдай Сөзімен бірге қалды және 1990 жылы Харизматикалық Келісімдер мен Қауымдастықтардың Католиктік Бауырластығын құрды. "Рухани семсер" экуменикалық ұйым болса, Католиктік Бауырластық тек католик қауымдарына арналған. Келісімді қауымдар мен халықаралық кеңселерден басқа, католик харизматикалық жаңару миссионерлік дін қызметкерлері АҚШ-қа сапарлағанда Киелі Рухпен шомылдырылып, өз елдеріне оралғанда осындай қызметтерді ұйымдастыру арқылы халықаралық дамуға да ие болды. Католик харизматикалық жаңарудың алғашқы халықаралық өсуі 1969 жылдан бастап Англияда және 1970 жылдардың басында Австралиядағы католиктер арасында байқалды. Жаңаруға қатысушылар Ватикан II-нің шақыруымен католик емес шіркеу қауымдастықтарымен және басқа католиктермен экуменизмді дамытуға ынтымақтастық етеді. Шіркеудің харизматикалық элементі бүгін де христианның алғашқы күндеріндегідей айқын көрінеді. Кейбір католик харизматикалық қауымдары емдеу, ізгі хабар қуаты, жақсы жаңалықты тарату және Киелі Рухтың бар екендігі сезілетін, сондай-ақ емдеулер мен кереметтер орын алатын жерлерде қызмет етеді. Католик харизматикалық жаңарудың миссиясы – сенушілерді жақсы жаңалықтың толықтығына тәрбиелеу. Бұл Иса Мәсіхпен жеке қарым-қатынас арқылы жүзеге асырылады; харизмалықтар Исамен жеке қарым-қатынасты мүмкін деп санайды. Олар Исамен тікелей сөйлесуге және оның өмірін Онымен біріктіру үшін Иеміздің не айтқанын іздеуге шақырылады; Галаттықтарға 5:22-23 (NRSV) аятындағы Киелі Рухтың жемісімен жүру – харизмалықтар Исаға өмірін берудің жолы деп түсінеді. Ар-ұждан Иса Мәсіхтің тағы бір дауысы ретінде қарастырылады.

2017 жылғы ҚТК Алтын мерейтойы

Рим папасы Франциск шақырғанға жауап ретінде ICCRS және Католиктік бауырластық 2017 жылы Католик харизматикалық жаңартудың алтын жылдығын бірлесіп ұйымдастырды. Іс-шара 31 мамырда басталды және 4 маусымдағы Пентикост (Елуінші күн) әлеуметтік тойына дейін жалғасты.

Экуменикалық әсері

Харизматикалық қозғалыс көптеген христиан дінтеріне тарағандықтан, ол экуменизмді дамытуға қатысты маңызға ие. Харизматикалық қозғалыс католиктер арасында тараған сайын, басқа христиан дінтерінен келген спикерлер католиктік конференцияларда лекция оқуға шақырылуда.

Киелі рухпен шомылдыру

Харизматикалық жаңартудың орталық ұғымы – "Киелі Рухпен шомылу" (немесе "Киелі Рухпен дұға ету арқылы толысу") тәжірибесі. Бұл, Апостолдардың Елуінші күнде болғандай, Құдайдың күшімен жеке тәжірибе алуды білдіреді; және ерте Шіркеуде сенушілер шомылу рәсімінен өткенде, қол қойып дұға жасағанда немесе құтқарылу туралы жақсы жаңалықты естігенде болғандай. Католик теологтары Макдонелл мен Монтегю Киелі кітапты және ежелгі христиан авторларын зерттеу нәтижесінде "Киелі Рухпен шомылу христиандыққа кіріспе рәсімінің ажырамас бөлігі" деген қорытындыға келді. Олар былай деді: "Киелі Рухпен шомылу – кейбір адамдарға ғана арналған ерекше рақым емес, барлығына ортақ рақым". Дәстүрлі католиктер шомылу рәсімінің өзі жеткілікті деп санайды. Алайда, Папа үйінің уағызшысы кардинал Раниеро Канталамисса былай түсіндіреді: "Католик теологиясы жарамды, бірақ шектеулі сакраменттер тұжырымын мойындайды. Сакраменттің тиімділігіне кедергі келтіретін белгілі бір тосқаулардың салдарынан оның нәтижесі шектелген болса, онда ол шектеулі сакрамент деп аталады". Ол сондай-ақ, сакраменттер – адамның білімінен немесе жауабынан тыс, механикалық түрде әрекет ететін сиқырлы рәсімдер емес екенін айтады. Сакраменттердің рақымы мен күші адамның өміріне ағып түсуі үшін оның жеке жауабы мен сенімі қажет.

CHARIS-тің құрылуы

2019 жылдың 6 маусымында CHARIS ("Католикалық харизматикалық жаңарту халықаралық қызметі") қызметі ресми түрде ашылды. Сол күні әзірге әлем бойынша жаңарту қызметін қамтамасыз етіп келген Халықаралық католик харизматикалық жаңарту қызметі мен Католиктік бауырластықтың қызметі тоқтатылды. CHARIS қызметі Діндарлар, отбасы және өмір мәселелері жөніндегі Дикастерияға бағынышты. CHARIS-тің мақсаты – католик харизматикалық жаңартудың барлық түрлері арасындағы бірлік пен ынтымақтастықты нығайту, сондай-ақ барлық христиандар арасындағы бірлікті дамыту және оған жұмыс істеу. CHARIS Рим-католик шіркеуінде "жария құқықтық тұлға" мәртебесіне ие және ең жоғары шіркеу билігі – Папа Францисктің тікелей бастамасымен құрылды. CHARIS-тің басты міндеттері – "Киелі Рухта шомылудың нығметін шіркеудің барлық бөлігінде тереңдетуге және дамытуға көмектесу, сондай-ақ харизмаларды тек католик харизматикалық жаңартуда ғана емес, бүкіл шіркеуде қолдануды ынталандыру".

Сын

Харизматикалық католиктер мен олардың іс-әрекеттері католиктерді нағыз Шіркеу ілімдері мен дәстүрлерінен шатырлатады деп сынға түсірілген, әсіресе құдайға табыну тәжірибесін Елуінші күн протестантизміне жақындатады деген пікір бар. Сэмюэл Родригестің сөзіне қарағанда, Америкадағы харизматикалық қызметтер католиктердің пентекост және евангелист діндеріне өтуіне көмектеседі: «Егер сіз бүгін харизматикалық қызметке қатыссаңыз, он жылдың ішінде – сөзсіз – менің шіркеулерімнің бірінде табыласыз». Көптеген дәстүршілдер харизматикалық католиктерді жасырын протестанттар деп қарастырады. Харизматикалық қозғалыстың қарсыластары сенім арқылы емдеу сияқты амалдар назарды Мессадан және оның ішінде Мәсіхпен болатын қарым-қатынастан бұратады деп санайды. Тағы бір сын – бұл қозғалыс дәстүрлі католик символдарымен (мысалы, крест және Қасиетті Жүрек) салыстырғанда, заманауи имандылық көріністерін бағалауда. Ерекше рухани сыйлар қалыпты жағдайларда тоқтатылған деген сенім "Сессационизм" деп аталады.