Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лондонның шұрайлы аймағы, Англия
Suburb of London, England
Уимблдон ( /ˈwɪmbəldən/) – Англияның оңтүстік-батысындағы аудан және қала, Чаринг Кросс орталығынан 11 шақырым (7.0 миль) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бұл Лондонның Мертон ауданының негізгі сауда орталығы болып табылады. 2011 жылы Уимблдонның халқы 68 187 адамды құрады, оның ішінде Абби, Уимблдон Таун және Дундональд, Хиллсайд, Уэндл, Виллидж, Рейнес Парк және Уимблдон Парк сайлау округтері кіреді. Уимблдон чемпионаты мен Жаңа Уимблдон театры осы жерде өткізіледі, сонымен қатар Лондонның ең ірі жалпы пайдаланымдағы жерлерінің бірі – Уимблдон ортақ жері де бар. Тұрғын үйлер мен сауда аймағы "ауыл" және "қала" деп аталатын екі бөлікке бөлінген, ал Бас көше – бастапқы ортағасырлық ауылдың қайта жаңартылған нұсқасы, ал "қала" 1838 жылы теміржол станциясы салынысымен бірте-бірте дамыды. Уимблдон кемінде темір дәуірінен бері қоныстанған, сол кезде Уимблдон ортақ жеріндегі төбешік бекінісі салынған деп есептеледі. 1086 жылы "Соңғы сот кітабы" (Domesday Book) құрастырылған кезде Уимблдон Мортлейк иелігінің бір бөлігі болды. Уимблдон иелігінің құқығы тарихы барысында әртүрлі бай отбасылардың арасында бірнеше рет ауысып отырды, сонымен қатар аймаққа Игл Хаус, Уимблдон Манор Хаусы және Уоррен Хаус сияқты ірі үйлер салдырған басқа да бай отбасыларды тартты. Ауыл тұрақты ауыл халқымен, ақсүйектермен және қаладан келген бай саудагерлермен бірге дамыды. 18 ғасырда "Ит пен Түлкі" (Dog and Fox) тавернасы Лондоннан Портсмутқа бағытталған дилижанс маршрутындағы аялдамаға айналды, ал 1838 жылы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы (L&SWR) Уимблдон төбесінің түбінде, ауылдың оңтүстік-шығысында станция ашты. Станцияның орналасқан жері қаланың одан әрі дамуын бастапқы ауыл орталығынан ығыстырды. Уимблдон 1905 жылдан 1965 жылға дейін Суррей графтығының муниципалды ауданы болды, содан кейін Ұлы Лондон құрылған кезде Лондонның Мертон ауданының бір бөлігіне айналды. Уимблдонда аз саны бар этникалық топтар қалыптасқан, олардың ішінде британдық азиялықтар (негізінен британдық пакистандықтар мен британдық шри-ланкалықтар), британдық ганалықтар, поляктар және ирландтар ерекше көзге түседі.
Wimbledon ('/w//ɪ//m//b//əl//d//ə//n/) is a district and town of south west London, England, 7.0 mile (11 km) southwest of the centre of London at Charing Cross; it is the main commercial centre of the London Borough of Merton. Wimbledon had a population of 68,187 in 2011 which includes the electoral wards of Abbey, Wimbledon Town and Dundonald, Hillside, Wandle, Village, Raynes Park and Wimbledon Park. It is home to the Wimbledon Championships and New Wimbledon Theatre, and contains Wimbledon Common, one of the largest areas of common land in London. The residential and retail area is split into two sections known as the "village" and the "town", with the High Street being the rebuilding of the original medieval village, and the "town" having first developed gradually after the building of the railway station in 1838. Wimbledon has been inhabited since at least the Iron Age when the hill fort on Wimbledon Common is thought to have been constructed. In 1086 when the Domesday Book was compiled, Wimbledon was part of the manor of Mortlake. The ownership of the manor of Wimbledon changed between various wealthy families many times during its history, and the area also attracted other wealthy families who built large houses such as Eagle House, Wimbledon Manor House and Warren House. The village developed with a stable rural population coexisting with nobility and wealthy merchants from the city. In the 18th century the Dog and Fox public house became a stop on the stagecoach run from London to Portsmouth, then in 1838 the London and South Western Railway (L&SWR) opened a station to the southeast of the village at the bottom of Wimbledon Hill. The location of the station shifted the focus of the town's subsequent growth away from the original village centre. Wimbledon was a municipal borough in the county of Surrey from 1905 to 1965, when it became part of the London Borough of Merton as part of the creation of Greater London. Wimbledon has established minority groups; among the prominent ones being British Asians (mainly British Pakistanis and British Sri Lankans), British Ghanaians, Poles and Irish people.
Ерте тарих
Уимблдон кем дегенде темір дәуірінен бері қоныстанған, сол кезде Лондонның екінші үлкені саналған Уимблдон ордасындағы төбедегі бекініс салынған деп есептеледі. Уимблдонның бастапқы ядросы орталыққа жақын төбеде орналасқан, қазір жергілікті тұрғындар "ауыл" деп атайды. 967 жылы Эдгар Бейбіт патша қол қойған жарғыда бұл ауыл "Вимбедоунинг" деп аталған. Уимблдон атауы "Уиннманның төбесі" дегенді білдіреді, атаудың соңғы бөлігі кельт тіліндегі "дун" (төбе) сөзінен шыққан. Ж. Кэридің 1786 жылғы Лондон аймағының картасында бұл атау "Уимблтон" деп көрсетілген, ал қазіргі жазуы 19 ғасырдың басында, көптеген өзгерістерден кейін орнықты деп есептеледі. "Domesday Book" жинақталған кезде (шамамен 1086 жыл) Уимблдон Мортлейк иелігінің бір бөлігі болғандықтан, тізімге енбеген. Уимблдон иелігінің құқығы тарихында көп рет ауысқан. Бұл иелік 1398 жылға дейін шіркеуге тиесілі болды, содан кейін Кентербери архиепископы Томас Арундел Ричард II-нің құрметін жойып, жер аударылды. Иелік тәркіленіп, патшаның меншігіне өтті. Генрих VIII билікке келгенге дейін иелік патшаның меншігінде болды, содан кейін ол Эссекс графы Томас Кромвельге қысқа мерзімге берілді, бірақ 1540 жылы Кромвель өлімге кесіліп, жері қайтадан тәркіленді. Келесі иесі Генрих VIII-нің соңғы әйелі, жесірі Кэтрин Парр болды, ол 1548 жылы қайтыс болғанға дейін иелікті ұстады, содан кейін ол монархқа қайта оралды. 1550 жылдары Генрихтің қызы Мэри I иелікті кардинал Реджинальд Полға берді, ол 1558 жылы қайтыс болғанға дейін оны ұстады, содан кейін ол тағы да патшаның меншігіне айналды. Мэридің әпкесі Елизавета I 1574 жылға дейін мүлікті иеленді, содан кейін иелік үйін (бірақ иелікті емес) Кристофер Хэттонға берді, ол оны сол жылы Экстер графы сэр Томас Сесилге сатты. 1588 жылы иеліктің жері Сесил отбасына берілді, жаңа иелік үйі, Уимблдон сарайы салынды және formal Elizabethan стилінде бақтар жасалды.
Wimbledon has been inhabited since at least the Iron Age when the hill fort on Wimbledon Common, the second largest in London, is thought to have been constructed. The original nucleus of Wimbledon was at the top of the hill close to the common – the area now known locally as "the village". The village is referred to as "Wimbedounyng" in a charter signed by King Edgar the Peaceful in 967. The name Wimbledon means "Wynnman's hill", with the final element of the name being the Celtic "dun" (hill). The name is shown on J. Cary's 1786 map of the London area as "Wimbleton", and the current spelling appears to have been settled on relatively recently in the early 19th century, the last in a long line of variations. At the time the Domesday Book was compiled (around 1086), Wimbledon was part of the manor of Mortlake, and so was not recorded. The ownership of the manor of Wimbledon changed hands many times during its history. The manor was held by the church until 1398 when Thomas Arundel, Archbishop of Canterbury fell out of favour with Richard II and was exiled. The manor was confiscated and became crown property. The manor remained crown property until the reign of Henry VIII when it was granted briefly to Thomas Cromwell, Earl of Essex, until Cromwell was executed in 1540 and the land was again confiscated. The manor was next held by Henry VIII's last wife and widow Catherine Parr until her death in 1548 when it again reverted to the monarch. In the 1550s, Henry's daughter, Mary I, granted the manor to Cardinal Reginald Pole who held it until his death in 1558 when it once again become royal property. Mary's sister, Elizabeth I held the property until 1574 when she gave the manor house (but not the manor) to Christopher Hatton, who sold it in the same year to Sir Thomas Cecil, Earl of Exeter. The lands of the manor were given to the Cecil family in 1588 and a new manor house, Wimbledon Palace, was constructed and gardens laid out in the formal Elizabethan style.
17 ғасыр
Уимблдонның астанаға жақын орналасуы басқа да бай отбасыларды қызықтыра бастады. 1613 жылы Роберт Белл, құрметті Жылқышылар компаниясының шебері және Британдық Шығыс Үндістан компаниясының директоры, Лондоннан ыңғайлы қашықтықта орналасқан "Бүркіт үйін" салдырып үй жасады. Сесил отбасы осы сарайды елу жыл бойы сақтап, 1638 жылы король Карл I оны королевасы Генриетта Марияға сатып алды. 1649 жылы король өлімге кесілгеннен кейін, сарай түрлі парламенттік иелердің арасында жылдам ауысып отырды, олардың ішінде Лидс округінен сайланған парламент депутаты Адам Бейнс және азамат соғысының генералы Джон Ламберт болды. Бірақ 1660 жылы монархия қайта орнатылғаннан кейін, ол Генриетта Марияға қайтарылды (қазір жаңа король, Карл II-нің анасы ретінде). 1661 жылы жесір королева сарайды Джордж Дигбиге, Бристольдің 2-ші графына сатты, ол Джон Эвелинді соңғы үлгідегі сәнге сай пейзажды жақсарту және жаңарту үшін шақырды, соның ішінде үңгірлер мен фонтандар да салынды. 1677 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, сарай тағы да Лорд-Жоғарғы қазынашы, Томас Осборн, Данби графына сатылды.
Wimbledon's proximity to the capital was beginning to attract other wealthy families. In 1613 Robert Bell, Master of the Worshipful Company of Girdlers and a director of the British East India Company built Eagle House as a home at an easy distance from London. The Cecil family retained the manor for fifty years, before it was bought by Charles I in 1638 for his Queen, Henrietta Maria. Following the King's execution in 1649, the manor passed rapidly among various parliamentarian owners, including the Leeds Member of Parliament (MP) Adam Baynes and the civil war general John Lambert, but after the restoration of the monarchy in 1660, it was returned to Henrietta Maria (now as mother of the new King, Charles II). The Dowager Queen sold the manor in 1661 to George Digby, 2nd Earl of Bristol, who employed John Evelyn to improve and update the landscape in accordance with the latest fashions, including grottos and fountains. After his death in 1677, the manor was sold again to the Lord High Treasurer, Thomas Osborne, Earl of Danby.
18 ғасыр
Осборн отбасы 1712 жылы әмірші Теодор Янсенге сатты. Оңтүстік теңіз компаниясының директоры Янссен Сесилдер салған үйдің орнына жаңа үй салуды бастады, бірақ компанияның күрт құлдырауы салдарынан ол ешқашан аяқталмады. Келесі иесі – Марлборо герцогинясы Сара Черчилль болды, ол иелікке тиесілі жерді кеңейтті және 1735 жылы Янссеннің аяқталмаған жұмысын ауыстырып, үйдің құрылысын аяқтады. Ол 1744 жылы қайтыс болғаннан кейін, мүлік оның немересі Джон Спенсерге, содан кейін бірінші граф Спенсерге өтті. Ауылдың өсуі жалғасты, ал 18 ғасырдағы «Ит пен Түлкі» атты дилижанс қызметі Лондонға саяхатты қалыпты жағдайға айналдырды, бірақ Портсмут жолындағы Джерри Абершоу сияқты қарақшылардың тоналау қаупі де болды. Дилижанс жылқылары пабтың арт жағында, қазіргі Уимблдон ауылының атқоймасында тұратын. 1735 жылғы әміршілік үй 1780 жылдары өртеніп, 1801 жылы екінші граф салған Уимблдон паркі үйімен ауыстырылды. Ол кезде усадьбаға Уимблдон Коммоны (бұталы дала ретінде) және әміршілік үйдің төңірегіндегі парктік жерлер кірді. Оның аумағы қазіргі Уимблдон паркімен сәйкес келді. Үй Сент-Мэри шіркеуінің шығысында орналасқан. Парксайдтың оңтүстік жағындағы (Пик Крессенттің жанында) ауылға жақын орналасқан Уимблдон үйі 1790 жылдары Франциядан қуылған мемлекет қайраткері Виконт де Калоннға, кейіннен жазушы Фредерик Марриаттың анасына пана болды. Олардың осы аймақпен байланысы жақын жердегі Калонн және Марриат көшелерінің аттарында сақталған. Коммонның оңтүстігіндегі 18 ғасырдың басындағы Уоррен үйі (1841 жылдан бастап Каннизаро үйі) бірқатар көрнекті тұрғындарға мекен болды.
The Osborne family sold the manor to Sir Theodore Janssen in 1712. Janssen, a director of the South Sea Company, began a new house to replace the one built by the Cecils, but the spectacular collapse of the company meant it was never finished. The next owner was Sarah Churchill, Duchess of Marlborough, who increased the land belonging to the manor and completed the construction of a house to replace Jansen's unfinished effort in 1735. On her death in 1744, the property passed to her grandson, John Spencer, and subsequently to the first Earl Spencer. The village continued to grow and the 18th century introduction of stagecoach services from the Dog and Fox made the journey to London routine, although not without the risk of being held up by highwaymen, such as Jerry Abershawe on the Portsmouth Road. The stagecoach horses would be stabled at the rear of the pub in what are now named Wimbledon Village Stables. The 1735 manor house burnt down in the 1780s and was replaced in 1801 by Wimbledon Park House, built by the second Earl. At the time the manor estate included Wimbledon Common (as a heath) and the enclosed parkland around the manor house. Its area corresponded to the modern Wimbledon Park. The house stood east of St Mary's church. Wimbledon House, a separate residence close to the village at the south end of Parkside (near Peek Crescent), was home in the 1790s to the exiled French statesman Vicomte de Calonne, and later to the mother of the writer Frederick Marryat. Their association with the area is recorded in the names of nearby Calonne and Marryat roads. Directly south of the common, the early 18th century Warren House (Cannizaro House from 1841) was home to a series of grand residents.
XIX ғасырдағы дамуы
XIX ғасырдың алғашқы онжылдықтары Уимблдон үшін салыстырмалы түрде тыныш болды, тұрақты ауылдық халық ақсүйектермен және қаладан келген бай саудагерлермен қатар өмір сүрді. 1838 жылы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолының (L&SWR) ашылуы, ауылдың оңтүстік-шығысына, Уимблдон төбесінің етегіне станция салғанда, жаңа қозғалыстарға себеп болды. Станцияның орналасуы қаланың кейінгі өсу ошағын бастапқы ауыл орталығынан ығыстырды. Бірнеше жыл бойы Уимблдон паркі Сомерсет герцогіне жалға берілді, ол 1820 жылдары жас Джозеф Пакстонды бағбандарының бірі ретінде қысқа мерзімге жұмысқа алды, бірақ 1840 жылдары Спенсерлер отбасы паркті құрылысқа арналған жер ретінде сатты. Саябақтың солтүстігіндегі ірі жеке тұрғын үйлермен тұрғын үйлерді салу кезеңі басталды. 1864 жылы Спенсерлер жалпыға ортақ жерді үйлермен және бақшалармен бірге жаңа саябақ ретінде қоршауға және оның бір бөлігін салуға парламенттен рұқсат алуға тырысты. Тергеуден кейін рұқсат берілмеді және 1871 жылы жалпыға ортақ жерді иелену және оны табиғи күйінде сақтау үшін консерваторлар кеңесі құрылды. Ғасырдың екінші жартысында Уимблдон халқының өте қарқынды өсуі байқалды. 1851 жылғы санақта тіркелген 2700-ден астам тұрғынға қарағанда, халық саны 1901 жылға дейін әр онжылдықта кемінде 60 пайызға өсіп, елу жыл ішінде он бес есеге артты. Орталықтан көршілес Путни, Мертон Парк және Рейнс Паркке қарай жол бойында көптеген виллалар мен қатарлы үйлер салынды. Көлік байланыстары Кройдонға (Уимблдон және Кройдон темір жолы, 1855 жылы ашылды) және Тутингке (Тутинг, Мертон және Уимблдон темір жолы, 1868 жылы ашылды) теміржол желілері арқылы одан әрі жақсарды. Аудандық теміржол (қазіргі Лондон метросының аудандық желісі) 1889 жылы Путниден жаңа тарамдарға қызмет көрсетуді кеңейтті. Қаланың коммерциялық және азаматтық дамуы да үдеді. Ely универмагы 1876 жылы ашылды және дүкендер Бродвей бойымен Мертонға қарай созыла бастады. Уимблдон алғашқы полиция бөлімін 1870 жылы салды. Мәдени дамуға 1860 жылдардың басында Әдеби институттың және 1887 жылы Уимблдон кітапханасының ашылуы кірді. Өсіп келе жатқан халықтың діни қажеттіліктері 1849 жылы Сент-Мария шіркеуін қайта жаңартудан бастап, Христос шіркеуін (1859) және Тринити шіркеуін (1862) салуға әкелді. Көше аттары оқиғаларды көрсетеді: Дания жолы, Дания даңғылы және Уимблдон төбесіндегі Александра пабы Уэльс принці Эдуардтың Дания ханшайымы Александраға үйленуін еске салады. Уимблдонның ауылдан шағын қалаға айналуы 1894 жылғы жергілікті басқару туралы заңмен мойындалды, ол сайланған кеңеспен Уимблдон қалалық округін құрды.
The first decades of the 19th century were relatively quiet for Wimbledon, with a stable rural population coexisting alongside nobility and wealthy merchants from the city. Renewed upheaval came in 1838, when the opening of the London and South Western Railway (L&SWR) brought a station to the south east of the village, at the bottom of Wimbledon Hill. The location of the station shifted the focus of the town's subsequent growth away from the original village centre. For several years Wimbledon Park was leased to the Duke of Somerset, who briefly in the 1820s employed a young Joseph Paxton as one of his gardeners, but in the 1840s the Spencer family sold the park off as building land. A period of residential development began with large detached houses in the north of the park. In 1864, the Spencers attempted to get parliamentary permission to enclose the common as a new park with a house and gardens and to sell part for building. Following an enquiry, permission was refused and a board of conservators was established in 1871 to take ownership of the common and preserve it in its natural condition. In the second half of the century, Wimbledon experienced a very rapid expansion of its population. From under 2,700 residents recorded in the 1851 census, the population grew by a minimum of 60 per cent each decade up to 1901, to increase fifteen fold in fifty years. Large numbers of villas and terraced houses were built along the roads from the centre towards neighbouring Putney, Merton Park and Raynes Park. Transport links improved further with railway lines to Croydon (Wimbledon and Croydon Railway, opened in 1855) and Tooting (Tooting, Merton and Wimbledon Railway, opened in 1868). The District Railway (now the London Underground District line) extended its service over new tracks from Putney in 1889. The commercial and civic development of the town also accelerated. Ely's department store opened in 1876 and shops began to stretch along Broadway towards Merton. Wimbledon built its first police station in 1870. Cultural developments included a Literary Institute by the early 1860s and the opening of Wimbledon Library in 1887. The religious needs of the growing population led to an Anglican church building programme, starting with the rebuilding of St Mary's Church in 1849 and the construction of Christ Church (1859) and Trinity Church (1862). Street names reflect events: Denmark Road, Denmark Avenue and the Alexandra pub on Wimbledon Hill mark the marriage of Edward, Prince of Wales, to Princess Alexandra of Denmark. The change of character of Wimbledon from village to small town was recognised under the Local Government Act 1894, which formed Wimbledon Urban District with an elected council.
Қазіргі тарих
Уимблдонның халқы 20-ғасырдың басында өсуін жалғастырды, бұл 1905 жылы мойындалды, қалалық округ муниципалитет болып құрылғанда, мэр сайлау құқығымен. 1930 жылдарға қарай Уимблдонда тұрғын үйлердің кеңеюі ең жоғары деңгейге жетті, ал жергілікті дамудың жаңа ошағы көршілес Морденге көшті, ол 1926 жылы Морден станциясына метро келгенге дейін ауылдық жер болып қалды. 1930 жылы Оңтүстік теміржолы Уимблдоннан Саттонға жаңа теміржол тармағы ашылғанда Уимблдон стансасын қарапайым Портленд тасымен жаңадан салды. 1931 жылы кеңес стансаның жанында, Королева жолы мен Уимблдон көпірінің бұрышында жаңа қызыл кірпіштен және Портленд тасынан тұрғызылған қалалық әкімшілік ғимаратын салды. Архитекторлары – Брэдшоу Гасс & Хоуп. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уимблдон мен Лондонның басқа аймақтарындағы тұрғын үйлерге келтірілген зардап, Уимблдон паркіндегі үлкен аумақтары бар көптеген бұрынғы Виктория дәуіріндегі үйлердің пәтерлерге бөлінуіне немесе бұзылып, тұрғын үй кешендерімен ауыстырылуына себеп болды. Бұрын құрылыс жүргізілмеген Уимблдон паркінің басқа бөліктерінде, үйлерін жоғалтқандарды орналастыру үшін қалалық кеңес тарапынан жергілікті билікке қарасты үйлер салынды. 1970 және 1980 жылдары Уимблдон қаласының орталығы Кингстон мен Саттон қалаларының дамыған орталықтарымен коммерциялық бәсекелестікте қиындықтарға тап болды. Мәселенің бір бөлігі – ірі сауда орындарының жетіспеушілігі болды. Бірнеше жыл бойы кеңес шешім таба алмағаннан кейін, стансаның жанындағы жерде «Орталық сот» сауда орталығы салынды, ол қажетті ошақ болды және 1990 жылы ашылды. Сауда орталығының құрамына ескі қалалық әкімшілік ғимараты кірді. Ескі стильді сақтай отырып, жаңа портик Сэр Джордж Гренфелл Бейнс тарапынан жобаланды, ол елу жылдан астам бұрын бастапқы жобалардың үстінде жұмыс істеген.
Wimbledon's population continued to grow in the early 20th century, as was recognised in 1905, when the urban district was incorporated as the Municipal Borough of Wimbledon, with the power to select a mayor. By the 1930s, residential expansion had peaked in Wimbledon and the new focus for local growth had moved to neighbouring Morden, which had remained rural until the arrival of the Underground at Morden station in 1926. Wimbledon station was rebuilt by the Southern Railway with a simple Portland stone facade for the opening of a new railway branch line from Wimbledon to Sutton in 1930. In 1931, the council built a new red brick and Portland stone Town Hall next to the station, on the corner of Queen's Road and Wimbledon Bridge. The architects were Bradshaw Gass & Hope. Damage to housing stock in Wimbledon and other parts of London during the Second World War led to a final major building phase when many earlier Victorian houses with large grounds in Wimbledon Park were sub divided into flats or demolished and replaced with apartment blocks. Other parts of Wimbledon Park, which had previously escaped being built upon, saw local authority estates constructed by the borough council, to house some of those who had lost their homes. During the 1970s and 1980s, Wimbledon town centre struggled to compete commercially with more developed centres at Kingston and Sutton. Part of the problem was the shortage of locations for large anchor stores to attract customers. After some years in which the council seemed unable to find a solution, The Centre Court shopping centre was developed on land next to the station, providing a much needed focus, and opened in 1990. The shopping centre incorporated the old town hall building. A new portico, in keeping with the old work, was designed by Sir George Grenfell Baines, who had worked on the original designs over fifty years before.
География
Уимблдон Лондонның оңтүстік-батыс бөлігінде, Уандсворттан оңтүстікке қарай 3 миль (5 км), Тутингтен оңтүстік-батысқа қарай 2 миль (3 км), Митчемнен батысқа қарай 3 миль, Саттоннан солтүстікке қарай 4 миль (6 км) және Үлкен Лондондағы Кингстон-на-Темзадан шығысқа қарай 3.5 миль (6 км) жерде орналасқан. Ол Шаринг-Кросттан оңтүстік-батысқа қарай 7 миль (11 км) қашықтықта жатыр. Бұл аймақ Лондон жоспарында Ұлы Лондонның 35 ірі орталығының бірі ретінде көрсетілген. Бұл әсем виктория стиліндегі үйлермен, заманауи тұрғын үйлермен және төмен қабатты пәтерлермен қамтамасыз етілген, әулетті маңырайған аудан болып саналады. Тұрғын үй аймағы екі бөлікке бөлінеді: ауыл және қала. Ауыл орталыққа жақын орналасқан, ол түпнұсқа ортағасырлық ауылдың бір бөлігі және қазір Лондондағы ең ізделісті тұрғын үй аймағы, жоғары бағалы. Ал "қала" 1838 жылы теміржол станциясы салынғаннан бері Бродвейді орталыққа алған қазіргі заманғы дамудың бөлігі болып табылады. Шамамен 68 200 ересек тұрғынның көп бөлігі ABC1 әлеуметтік тобына жатады. Халық саны 19 ғасырдың басында шамамен 1000 адамды құрап, 1911 жылы 55 000-ға жеткен, содан бері бұл көрсеткіш салыстырмалы түрде тұрақты болып келеді.
Wimbledon lies in the south west area of London, 3 mile (5 km) south of Wandsworth, 2 mile (3 km) south west of Tooting, three miles west of Mitcham, 4 mile (6 km) north of Sutton and 3.5 mile (6 km) east of Kingston upon Thames, in Greater London. It is 7 mile (11 km) south west of Charing Cross. The area is identified in the London Plan as one of 35 major centres in Greater London. It is considered an affluent suburb with its grand Victorian houses, modern housing and low rise apartments. The residential area splits into two sections: the village and the town, with the village near the common centred on the High Street, being part of the original medieval village, and now a prime residential area of London commanding high prices, and the "town" being part of the modern development, centred on The Broadway, since the building of the railway station in 1838. The majority of the adult population of around 68,200 adults belong to the ABC1 social group. The population grew from around 1,000 at the start of the 19th century to around 55,000 in 1911, a figure which has remained reasonably stable since.
Басқару және өкілдік ету
Domesday Book жинақталған кезде (шамамен 1086 жылы) Уимблдон Мортлейк иелігінің бір бөлігі болды. Уимблдон иелігі тарихында көп рет қожайындары ауысты. Уимблдон орта ғасырлық кезеңде ежелгі приход болды, кейіннен Суррей графтығында Уимблдон муниципалды ауданы ретінде қайта ұйымдастырылды. 1965 жылы Лондон үкіметі туралы 1963 жылғы заң Уимблдон, Мертон және Морден қалалық округін, сондай-ақ Митчам муниципалды ауданын таратып, олардың орнына Лондонның Мертон ауданын құрды. Алғашқыда жаңа әкімшілік орталық Уимблдон қалалық әкімшілік ғимаратында орналасқан, бірақ 1990-шы жылдардың басында Мордендегі 14 қабатты Король үйіне көшірілді. Қазіргі таңда Уимблдон парламенттік округіне кіреді және 2005 жылдан бері консерватор партиясынан сайланған Стивен Хаммонд өкілдік етеді. 2005 жылдан бері ауданның солтүстік және батыс бөліктерін Вестминстерде консерватор партиясынан сайланған Стивен Хаммонд ұсынады. Ал ауданның шығыс және оңтүстік бөліктерін Лейборист партиясынан сайланған Сиобейн Макдонаг ұсынады.
At the time the Domesday Book was compiled (around 1086), Wimbledon was part of the manor of Mortlake. The manor of Wimbledon changed hands many times during its history. Wimbledon was an Ancient Parish from the medieval period, later being re organised as the Municipal Borough of Wimbledon within the county of Surrey. In 1965, the London Government Act 1963 abolished the Municipal Borough of Wimbledon, Merton and Morden Urban District and the Municipal Borough of Mitcham, creating instead the London Borough of Merton. Initially, the new administrative centre was at Wimbledon Town Hall, but it moved to the 14 storey Crown House in Morden in the early 1990s. It is now in the Parliamentary constituency of Wimbledon, and since 2005 has been represented by the Conservative MP Stephen Hammond. Since 2005, the north and west of the borough have been represented in Westminster by Stephen Hammond, a Conservative MP. The east and south of the Borough are represented by Siobhain McDonagh, a Labour MP.
Экономика
2012 жылы Уимблдон кәсіпкерлері Бизнесті жақсарту ауданын құруға дауыс берді. "Love Wimbledon" 2012 жылдың сәуір айында құрылды және қала орталығын дамыту мен жақсарту үшін кәсіби қауымдастықпен қаржыландырылып, басқарылады. Уимблдонда жұмыс істейтін кез келген адам қала орталығында жеңілдіктер мен артықшылықтар беретін "Privilege Card" алуға өтініш бере алады. Ұлыбританиядағы көлік бөлісу бойынша жетекші компания Zipcar-дың Ұлыбританиядағы бас кеңсесі Уимблдонда орналасқан. Бас кеңсесі Уимблдонда орналасқан тағы да бірнеше маңызды ұйымдар: CIPD, Ipsotek, United Response, Communication Workers Union (Ұлыбритания) және 2022 жылға дейін Lidl.
In 2012 the businesses in Wimbledon voted to introduce a Business Improvement District. "Love Wimbledon" was formed in April 2012, funded and managed by the business community to promote and enhance the town centre. Those who work within Wimbeldon can apply for a 'Privilege Card' which provides discounts and benefits within the town centre. The UK's leading car sharing company Zipcar has its UK headquarters in Wimbledon. Other notable organisations with head offices in Wimbledon include CIPD, Ipsotek, United Response, the Communication Workers Union (United Kingdom) and, until 2022, Lidl.
Медиа
The Wimbledon Times (бұрынғы Wimbledon Guardian) баспа және онлайн форматта жергілікті жаңалықтарды жариялайды.
The Wimbledon Times (formerly Wimbledon Guardian) provides local news in print and online.
Теннис чемпионаттары
1870 жылдары темір жол мен Ворпл жолының арасындағы төбесінің етегінде "Барлық Англия крокет клубы" жыл сайынғы чемпионаттарды өткізе бастады. Бірақ, газондық теннис сияқты жаңа спорттың таралуымен крокеттің танымалдылығы азайды. Бастапқыда теннис үшін бір ғана алаңды қалдырған клуб 1877 жылдың шілде айында алғашқы газондық теннис чемпионатын өткізуге шешім қабылдады. 1922 жылға қарай теннис өте танымал болды, клубтың кішкентай алаңы көрермендердің көптігіне шыдамады, содан кейін "Барлық Англия газондық теннис және крокет клубы" Уимблдон паркіне жақын жерге көшті. Уимблдон тарихшысы Ричард Милвард король Георг V жаңа корттарды қалай ашқанын айтады: "Ол (король) гонгқа үш рет соқты, жамылғылар алынып тасталды, алғашқы матч басталды – және жаңбыр жауды". Клубтың бұрынғы алаңы Уимблдон қыздар гимназиясының спорт алаңы ретінде қолданылуда.
In the 1870s, at the bottom of the hill on land between the railway line and Worple Road, the All England Croquet Club had begun to hold its annual championships. But the popularity of croquet was waning as the new sport of lawn tennis began to spread, and after initially setting aside just one of its lawns for tennis, the club decided to hold its first Lawn Tennis Championship in July 1877. By 1922, the popularity of tennis had grown to the extent that the club's small ground could no longer cope with the numbers of spectators and the renamed All England Lawn Tennis and Croquet Club moved to new grounds close to Wimbledon Park. Wimbledon historian Richard Milward recounts how King George V opened the new courts. "He (the king) gave three blows on a gong, the tarpaulins were removed, the first match started – and the rain came down." The club's old grounds continue to be used as the sports ground for Wimbledon High School.
Атпен жүру
Уимблдон ауылының ат қоралары – Англиядағы ең көне жазбада қалған ат қоралары. Жергілікті тарихшы, марқұм Ричард Милвард, Уимблдондағы жылқы тарихын зерттеді және алғашқы жазбадағы қоралар Елді мекеннің иесіне тиесілі екенін анықтады, олар 1236–37 жылдардағы Елді мекеннің есептерінде толық сипатталған. Қазіргі орналасқан жердегі қоралар 1915 жылы Уильям Киркпатрик құрған және Hilcote Stables деп аталған. Уильямның қызы Жан оның зейнетке шығуынан кейін қораларды басқарды және 2005 жылы қайтыс болғанға дейін оларға баруын жалғастырды. 1969 жылдан бастап Hilcote Stables Колин Кроуфордқа жалға берілді, ал 1980 жылы сатылымға шыққанда Уимблдон ауылының ат қоралары деп аталды. Қазір ол Британдық жылқы қоғамы және Британдық атпен жүру мектептері қауымдастығынан аккредиттелген. Ол Уимблдон орманында және Ричмонд саябағында атпен жүру сабақтары мен серуендер ұсынады.
Wimbledon Village Stables is the oldest recorded riding stables in England. The late Richard Milward MA, a local historian, researched the background of horses in Wimbledon over the years and found that the first recorded stables belonged to the Lord of the Manor, and are detailed in the Estate's accounts of 1236–37. Stables on the current site, behind the Dog & Fox pub in the High Street, were founded in 1915 by William Kirkpatrick and named Hilcote Stables; William's daughter Jean took over on his retirement and continued to visit the stables until her death in 2005. From 1969 Hilcote Stables were leased to Colin Crawford, and when they came up for sale in 1980 renamed Wimbledon Village Stables. It is now approved by the British Horse Society and the Association of British Riding Schools. It offers horse riding lessons and hacks on Wimbledon Common and in Richmond Park.
Ат жарысы
1792 жылы пастор Дэниел Лайсонс "Лондонның айналасы" атты кітап жариялады: бұл сол астанадан он екі шақырымдық радиустағы қалалар, ауылдар мен шағын елді мекендердің тарихи сипаттамасы. Онда ол былай деп жазды: "Осы ғасырдың басында осы жалпы жерде жыл сайын жарыстар өткізілетін, онда патшаның жүлдесі салынған". Бірақ ол осы жайт туралы қосымша мәлімет бермейді және ат жарысының қаншалықты сәтті болғанын немесе қанша уақытқа созылғанын айтпайды.
In 1792 the Rev. Daniel Lysons published The Environs of London: being a historical account of the towns, villages, and hamlets, within twelve miles of that capital in which he wrote: "In the early part of the present century there were annual races upon this common, which had then a King's plate." However, he gives no further details and does not say how successful horse racing was or how long it lasted.
Оқ атыс
1860 жылдары жаңа құрылған Ұлттық мылтық қауымдастығы Уимблдон орталығында алғашқы жарысын өткізді. Қауымдастық және жыл сайынғы жарыс тез дамыды, ал 1870-ші жылдардың басында орталықта мылтық ату полигондары салынды. 1878 жылы жарыстар екі аптаға созылып, орталықта құрылған уақытша лагерьлерде 2500-ге жуық қатысушы қатысты. Алайда, 1880-жылдарға қарай мылтықтардың қуаты мен ату қашықтығы артып, тығыз қоныстанған аймақта оқ ату қауіпсіз деп есептелмеді. 1889 жылы соңғы жарыс өтті, содан кейін НРА Суррейдегі Бислиге көшті. Жаңа Зеландиядағы Уимблдон деген шағын шаруашылық аймағы 1880 жылдары жергілікті тұрғын бір бұқаны алыс қашықтықтан атқаннан кейін осы ауданның атымен аталып кетті. Көрермендер бұл оқты сол кезде Уимблдонда өткен мылтық ату чемпионаты деңгейіне лайық деп бағалады. 1866 жылы Уимблдонда алғаш рет жоғары қуатты мылтықтар үшін табысталған Уимблдон кубогы 1875 жылы американдық мылтық командасына сыйланды, және бір жарым ғасырдан кейін де Американың Ұлттық мылтық қауымдастығы оны табыстауды жалғастыруда.
In the 1860s, the newly formed National Rifle Association held its first competition on Wimbledon Common. The association and the annual competition grew rapidly and by the early 1870s, rifle ranges were established on the common. In 1878 the competitions were lasting two weeks and attracting nearly 2,500 competitors, housed in temporary camps set up across the common. By the 1880s, however, the power and range of rifles had advanced to the extent that shooting in an increasingly populated area was no longer considered safe. The last meeting was held in 1889 before the NRA moved to Bisley in Surrey. Wimbledon, a small farming locality in New Zealand, was named after this district in the 1880s after a local resident shot a bullock from a considerable distance away. The shot was considered by onlookers to be worthy of the rifle shooting championships held in Wimbledon at the time. The Wimbledon Cup trophy, first awarded in Wimbledon for high power rifles in 1866, was presented to the American rifle team in 1875 and a century and a half later continued to be awarded by the National Rifle Association of America.
Футбол
Шағын, ұзақ жылдар бойы Лигаға қатыспаған командадан бастау алған Уимблдон футбол клубы 1977 жылдан бастап Футбол лигасының жүйесінде тез өрледі, 1986 жылы ең жоғары ұлттық кәсіби лигаға жетіп, 1988 жылы Ливерпульге қарсы ФА кубогын жеңіп алды. Уимблдон 1912 жылы Плоу Лейн стадионына көшіп, 79 жыл бойы онда ойнады, содан кейін Футбол лигасы арқылы дамығандықтан, Плоу Лейнді қажетті заманауи деңгейге жеткізу қиын болды, сондықтан Кройдон қаласының жанындағы Селхерст Паркте Кристалл Пэласпен бірлесіп стадионды пайдалануға көшті. Стадион 10 жыл бойы қолданылмай тұрды, содан кейін 2001 жылы бұзылып жатты. Қазір сол жерде тұрғын үйлер салынған. Кетіп қалған команданың орнына құрылған «феникс» клубы – AFC Уимблдон бірнеше жыл бойы Кингстон-апон-Темза қаласында ойнады, бірақ 2020 жылы бұрынғы тасжол трассасының орнында, оның атымен аталған жерге жақын орналасқан жаңа Плоу Лейн стадионына көшті.
From a small, long established non League team, Wimbledon Football Club had from 1977 climbed quickly through the ranks of the Football League structure, reaching the highest national professional league in 1986 and winning the FA Cup against Liverpool in 1988. Wimbledon moved into a stadium at Plough Lane in 1912 and played there for 79 years until beginning a ground share with Crystal Palace at Selhurst Park near Croydon, as their progress through the Football League meant that redeveloping Plough Lane to the required modern standards was impractical. The stadium stood dormant for 10 years until it was finally demolished in 2001. A housing development now occupies the site. AFC Wimbledon, the phoenix club founded to replace the departed team, played for a number of years in Kingston upon Thames; in 2020, however, they moved into a new stadium, again named Plough Lane, on the site of the former greyhound track and a short distance from its namesake.
Мотоциклдің жылдамдық жолы
Көптеген жылдар бойы Уимблдон стадионы Грейхаунд жарыстарымен қатар, Сток-кар жарыстары мен мотоцикл спидвейн жарыстарын қабылдады. Спидвей 1928 жылы Уимблдон стадионында басталды. Жергілікті "Донс" командасы ондаған жылдар бойы сәтті өнер көрсетті. Ол 1929 жылы Оңтүстік лигасының мүшесі ретінде құрылып, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жұмыс істеді. Трасса 1946 жылы қайта ашылды және "Донс" көп жылдар бойы жоғары лигада өнер көрсетті. 1950 жылдары трассада екі әлем чемпионы өнер көрсетті: Ронни Мур және Барри Бриггс. "Донс" командасының соңғы маусымы 2005 жылы Ұлттық конференция лигасының күміс жүлдесін жеңіп алды, бірақ Грейхаунд жарыс қауымдастығымен (стадионның иелері) жалға алу шартын жаңару бойынша келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, жалға төлемақының күрт өсуі команданың таратылуына әкелді. Стадион 2017 жылы бұзылды.
For many years Wimbledon Stadium hosted to Greyhound racing, as well as Stock car racing and motorcycle speedway. Speedway began at Wimbledon Stadium in 1928. The local team, the "Dons", was successful over the decades. It started out in 1929 as a member of the Southern League and operated until the Second World War. The track re opened in 1946 and the Dons operated in the top flight for many years. In the 1950s the track was home to two World Champions: Ronnie Moore and Barry Briggs. In the Dons' last season, 2005, the team finished second in The National Conference League, but after the collapse of lease renewal talks with the Greyhound Racing Association (owners of the stadium), the high increase in rent required meant the team was wound up. The stadium was demolished in 2017.
Жүгіру
Уимблдон паркінде "Геркулес Уимблдон" және "Уимблдон жел шақырушылары" деп аталатын екі белсенді жүгіру клубы бар. Екі клубтың құрамында да кездейсоқ спортшылармен қатар жаңа бастағандар да бар. Әр сенбі сайын таңертең Паркран жүгірісі өтеді. Паркраннан бұрын, осыған ұқсас шара Уимблдон ортақ уақыт сынағы ретінде өткізілген.
There are two active running clubs in Wimbledon Park called Hercules Wimbledon and the Wimbledon Windmilers. Both clubs includes some top athletes as well as beginners. A Parkrun is held every Saturday morning. Prior to Parkrun, a similar event had been held as the Wimbledon Common Time Trial.
Жаңа Уимблдон театры
Жаңа Уимблдон театры – II санаттағы Эдвард дәуірінде салынған театр, ол Ж. Б. Муллхоландтың бастамасымен кең аулалы үлкен үйдің орнында «Уимблдон театры» ретінде бой көтерді. Театрды Сесил Обри Мейси мен Рой Янг (мүмкін, Фрэнк Х. Джонстың 1908 жылғы жобасы негізінде) жобалаған. Театр 1910 жылғы 26 желтоқсанда «Джек пен Джилл» пантомимасымен ашылды. Театр екі дүниежүзілік соғыс арасында өте танымал болды, оның сахнасында Грейси Филдс, Сибил Торндайк, Айвор Новелло, Маркова және Ноэль Ковард сияқты әртістер өнер көрсетті. Лионель Барттың «Оливер!» және Томи Стил қатысқан «Жарты алты пенс» спектакльдерінің әлемдік премьерасы 1960 жылдары осы театр сахнасында өтті, содан кейін Вест-Эндке көшірілді. 2004 жылы театрды қайта құрудан Ambassador Theatre Group құтқарды. Бірнеше рет қайта жөндеуден өткен, әсіресе 1991 және 1998 жылдары, театр өзінің бароко және Адамесктік стильдегі ішкі сәнін сақтап қалды. Күмбездегі алтын мүсін – Римнің қуаныш құдайы Лаэтиция, ол 1910 жылы орнатылған. Лаэтиция мереке мен жеңістің символы – лавр гүлдерінен жасалған тәж ұстап тұр. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мүсін неміс бомбалаушыларына бағыт көрсетуге мүмкіндік береді деп есептелгендіктен алынып тасталды. Кейіннен ол 1991 жылы қайта орнатылды.
The New Wimbledon Theatre is a Grade II listed Edwardian theatre built by J. B. Mullholland as the Wimbledon Theatre, on the site of a large house with spacious grounds. The theatre was designed by Cecil Aubrey Masey and Roy Young (possibly after a 1908 design by Frank H Jones). It opened on 26 December 1910 with the pantomime Jack and Jill. The theatre was very popular between the wars, with appearances by Gracie Fields, Sybil Thorndike, Ivor Novello, Markova and Noël Coward. Lionel Bart's Oliver! and Half A Sixpence, starring Tommy Steele, received their world premières at the theatre in the 1960s, before transferring to the West End. The theatre was saved from redevelopment by the Ambassador Theatre Group in 2004. With several refurbishments, notably in 1991 and 1998, it retains its baroque and Adamesque internal features. The golden statue on the dome depicts Laetitia, the Roman Goddess of Gaiety, and was an original fixture back in 1910. Laetitia is holding a laurel crown as a symbol of celebration. The statue was removed during the Second World War, as it was thought to be a direction finder for German bombers. It was eventually replaced in 1991.
"Полька" балалар театры
Polka Theatre – Уимблдондағы, Лондонның Мертон ауданындағы 13 жасқа дейінгі балаларға арналған балалар театры. Театрда екі ойналатын алаң бар – 300 орындық негізгі зал және ерте жастағы балаларға арналған 70 орындық студия. Polka-да сонымен қатар шығармашылық оқу студиясы, бақ, ашық ойын алаңы, жабық ойын алаңы, көрме залдары және кафе орналасқан. Бұл театр өзі қойымдар қоюмен қатар, ел ішінде және халықаралық деңгейде гастрольдік сапарлар ұйымдастырады, сондай-ақ балаларға арналған білім беру және қоғамдық байланыс бағдарламаларын жүзеге асырады. Ол тіркелген қайырымдылық ұйымы және Англияның өнер кеңесінің Ұлттық портфолио ұйымы болып табылады. Театрды Лондонның Мертон ауданымен қатар, көптеген жеке қайырымдылық қорлары мен қоры, жеке тұлғалар мен компаниялар қаржыландырады. Театр (бұрын Уимблдондағы Қасиетті Троица залы) 1979 жылдың қараша айында ашылды.
The Polka Theatre is a children's theatre in Wimbledon, London Borough of Merton, for children up to 13. The theatre contains two performance spaces – a 300 seat main auditorium and a 70 seat studio dedicated to early year performances. Polka also has a creative learning studio, a garden, an outdoor playground, an indoor play area, exhibition spaces, and a cafe. It is a producing theatre, which also tours shows nationally and internationally, and provides a range of education and community engagement programmes for children as a registered charity and an Arts Council England National Portfolio Organisation. It is also funded by the London Borough of Merton and a number of private charitable trusts and foundations, individuals and firms. The theatre (formerly the Holy Trinity Halls in Wimbledon) opened in November 1979.
Автобус
Уимблдонға Лондон автобустарының 57, 93, 131, 156, 163, 164, 200, 219 және 493 маршруттары, сондай-ақ түнгі N87 автобусы қатынайды. Бұған қоса, Tramlink 3 бағыты да қызмет көрсетеді.
Wimbledon is served by London Buses routes 57, 93, 131, 156, 163, 164, 200, 219 and 493 and night bus N87. It is also served by Tramlink route 3.