Вулвич: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Лондонның оңтүстік-шығысындағы аудан, Англия.

Вулвич ( /ˈwʊlɪtʃ/, /ˈɪdʒ/) – Англияның оңтүстік-шығысындағы Гринвич Корольдік Округіне кіретін қала. Ауданның Темза өзенінде орналасқандығы оны маңызды теңіз, әскери және өнеркәсіптік аймаққа айналдырды; бұл рөл 16-дан 20 ғасырға дейін сақталды. Бірнеше онжылдықтар бойындағы экономикалық қиындықтар мен әлеуметтік кемтарлықтан кейін, қазіргі таңда аймақта бірнеше ірі қалалық жаңару жобалары жүзеге асырылуда.

География

Вулвич Чаринг-Кросс бағытында орналасқан. Оның Темза өзенінің оңтүстік жағалауына қарай ұзын жағалауы бар. Өзен жағасынан ол Шоутерс-Хиллдің солтүстік беткейімен жоғары көтеріліп, ортаққа және ежелгі Лондон-Довер жолына дейін созылады. Вулвичтің ежелгі приходы, шамамен қазіргі Woolwich Riverside және Woolwich Common округтерінен тұрады. Бұл Солтүстік Вулвичті де қамтиды, ол қазір Ньюхэм Лондон боровінің бір бөлігі. Пламстед және Элтемнің ежелгі приходтары 1930 жылы Вулвич азаматтық приходтарының құрамына кірді. Глиндон және Шутерс-Хилл округтерінің кейбір бөліктері жиі Вулвич деп аталады, бірақ бұл анықтаманы барлығы қабылдамайды. Ең жақын аудандар: Абби Вуд, Блэкхит, Чарлтон, Элтем, Гринвич, Кидбрук, Льюишам, Солтүстік Вулвич, Пламстед, Шутерс-Хилл, Темзмид, Веллинг және Велл Холл.

Демография

Халық санағы деректері аудандар мен бөлімдер бойынша жиналады, сондықтан Вулвичтің халқын анықтау тікелей емес. Егер аудан Woolwich Common, Woolwich Riverside және Glyndon бөлімдерімен шамалас деп есептесек, 2011 жылғы санақ бойынша халық саны 54 790 адамды құрады. Егер Plumstead және Shooters Hill бөлімдері де ескерілсе, 2011 жылғы санақ бойынша бұл көрсеткіш 84 959-ға жетеді.

Ерте тарих

Вулвич кем дегенде темір дәуірінен бері қоныстанған. III-I ғасырлар аралығында құрылған, бірақ Рим дәуірінің соңында бекініс ретінде қайта пайдаланылған кельттік оппидумның қалдықтары Бересфорд көшесі мен Темза арасындағы қазіргі Уотерфронт құрылыс алаңында табылды. «Лондон туралы зерттеулер» (48-том: Вулвич) кітабында айтылғандай, «осы қорғаныс құрылысы өзен жағасындағы елді мекеннің құрлыққа қарайтын бөліктерін қоршап тұрды. Бұл Лондон аймағындағы осы сипаттағы жалғыз елді мекен, ол Лондоннан бұрынғы маңызды порты болған болуы мүмкін». Өзен жағасындағы елді мекен Уотлинг көшесімен (Шутер төбесі) байланысқан жол, мүмкін, темір дәуірінен де бұрын пайда болған. Сэнди Хилл көшесі осы ерте жолдың қалдығы болуы мүмкін. Вулвич атауының «жүн саудасы» деген мағынаны білдіретін ағылшын-саксон сөзінен шыққандығы қабылданған. Вулвичтің нағыз вич қаласы болған-болмағаны белгісіз, себебі ерте орта ғасырлардан бастап кең көлемді қолөнершілік қызметінің іздері табылмаған. Дегенмен, 2015 жылы Оксфорд археологтары өзен жағасындағы саксон зиратын тапты, онда 7 ғасырдың соңы мен 8 ғасырдың басындағы 76 қаңқа болды. Қабірлердегі заттардың жоқтығы бұл ерте христиандық қоныс екенін көрсетеді. Қазіргі шіркеудің солтүстігінде орналасқан алғашқы шіркеу, әрине, нормандардан бұрынғы және Әулие Лоренсқа арналған. Ол шамамен 1100 жылы тастан қайта салынған. 10 ғасырдан 12 ғасырдың ортасына дейін Вулвичті Генттегі Санкт-Петер аббаттығының абаттары басқарған. Бұл 918 жылы король Альфредтің қызы Эльфтрит пен Фландрия графынасының сыйлығынан туындаған болуы мүмкін, сонда жазылған ағылшын жерлерін шетелдік шіркеу мекемесіне берген алғашқы құжат. Осы кезеңде Вулвич «Domesday Book» кітабында көрсетілмеген; 63 акр жері Хулвиз деп аталған Солтүстік Вулвичке қатысты деп есептеледі, ол кезде ол қоныстанбаған. Гент жерлерінің бір бөлігі 1100 жылы Дартфорд пен Элтемнің патшалық иеліктеріне өтті. Приходтың үлкен бөлігі, Вулвич иелігі деп аталған, бірақ толыққанды иелік емес, 14 ғасырда Элтемге тәуелді болды. Оған Holy Trinity Priory иелігіндегі өзен жағалауындағы кедендік пост, Олдгейт, Сент-Мэри Приораты иелігіндегі кедендік пост, Саутварк және Пламстед маңындағы Бартоломей де Бургерш, 2-ші Бургерш баронына тиесілі жерлер кірмеді, кейіннен ол Буррейдж иелігі деп аталды. Орта ғасырлық Вулвич су тасқынына бейім болған. 1236 жылы су тасқынынан көптеген адам қаза тапты. Вулвич паромдары алғаш рет 1308 жылы айтылған, бірақ одан да ертерек болуы мүмкін. Белл Уотер Гейт маңында 15 ғасырда жеке кеме жасау немесе жөндеу орындары болған болуы мүмкін. 1450 жылға қарай жел диірменінің болғаны туралы мәліметтер бар. Вулвич Хай-стрит пен Бересфорд-стриттің солтүстігінде қыш ыдыстар жасауға арналған бірнеше пештер табылды, бұл кем дегенде 14 ғасырдан 17 ғасырға дейін қыш өнімдерін өндірудің үзіліссіз дәстүрінің куәсі.

Woolwich has been inhabited since at least the Iron Age. Remains of a probably Celtic oppidum, established sometime between the 3rd and 1st century BCE, in the late Roman period re used as a fort, were found at the current Waterfront development site between Beresford Street and the Thames. According to the Survey of London (Volume 48: Woolwich), "this defensive earthwork encircled the landward sides of a riverside settlement, the only one of its kind so far located in the London area, that may have been a significant port, anterior to London". A path connected the riverside settlement with Watling Street (Shooter's Hill), perhaps also of Iron Age origin. Sandy Hill Road may be a remnant of this early path. It is generally believed that the name Woolwich derives from an Anglo Saxon word meaning "trading place for wool". It is not clear whether Woolwich was a proper wich town, since there are no traces of extensive artisanal activity from the Early Middle Ages. However, in 2015 Oxford Archaeology discovered a Saxon burial site near the riverside with 76 skeletons from the late 7th or early 8th century. The absence of grave deposits indicates that this was an early Christian settlement. The first church, which stood to the north of the present parish church, was almost certainly pre Norman and dedicated to Saint Lawrence. It was probably rebuilt in stone around 1100. From the 10th till the mid 12th century Woolwich was controlled by the abbots of St. Peter's Abbey in Ghent. This may have been a result of a gift of 918 from Ælfthryth, daughter of King Alfred and Countess of Flanders, in that case the first recorded grant of English lands to a foreign ecclesiastic institution. As a result of this tenure Woolwich is not mentioned in the Domesday Book; it is thought that the 63 acres listed as Hulviz refer to North Woolwich, which was then uninhabited. Some of the Ghent lands passed to the royal manors of Dartford and Eltham as early as 1100; the larger part of the parish, referred to as the manor of Woolwich but in effect not a full manor, became an Eltham dependency in the 14th century. Not included were a riverside quay held by Holy Trinity Priory, Aldgate, a wharf held by St Mary's Priory, Southwark, and land around Plumstead owned by Bartholomew de Burghersh, 2nd Baron Burghersh, later referred to as the Burrage Estate. Medieval Woolwich was susceptible to flooding. In 1236 many were killed by a flood. Woolwich Ferry was first mentioned in 1308 but may be older. Around Bell Water Gate some private shipbuilding or repair may have existed in the 15th century. A windmill was mentioned around 1450. Several pottery kilns have been discovered north of Woolwich High Street and Beresford Street, testifying of a perhaps unbroken tradition of pottery production from at least the 14th century until the 17th century.

Әскери экспансия

Вулвич 16 ғасырдың басына дейін салыстырмалы түрде шағын Кенттік елді мекен болып қала берді, содан кейін ол теңіз, әскери және өнеркәсіптік орталыққа айнала бастады. 1512 жылы ол Вулвич кемежайының орны болды, бастапқыда "Патшаның ауласы" деп аталды, оны Генри VIII өзінің флагманы Генри Грейс-а-Дью ("Ұлы Гарри") салу үшін құрды. Бұл жерде көптеген маңызды кемелер салынды, мысалы, Принс Роял, Суверен оф Сис, Король Чарльз, Дельфин және Бигл. 1540 жылдары кемежайдың шығысында қару-жарақ қоймасы (кемелердің оқ-дәрілері мен қару-жарақтарын сақтау және күтіп ұстау үшін) және 1570 жылдары арқан дайындау шеберханасы құрылды. Кемежай көптеген жақсылық-жамандықтарды бастан өткерді, бірақ үш жарым ғасыр бойы жұмыс істеп, 1869 жылы жабылды. Кемежай құрылғаннан кейін, Корольдік монетаханада байлық жинаған Мартин Боуз 1530 жылдары Вулвич пен Пламстедте өзен жағасындағы жерлерді сатып алды, олардың кейбіреуі монастырлар таратылғаннан кейін қолжетімді болған бұрынғы шіркеу жерлері еді. Оның сарайы Тауэр Плейс болды, біраз уақыт бойы Вулвичтегі ең үлкен тұрғын үй болды. 1650 жылдары Ордалық кеңеске сарайдың аумағында (Уоррен деп аталатын аймақта) қару-жарақтарды сынауға рұқсат берілді және жиырма жылдан кейін олар Tower Place-ті сатып алды. Уоррен кейін қоймадан қару-жарақ фабрикалары, әскери дүкендер мен ғылыми-зерттеу мекемелерінің жиынтығына айналды, оларды 1805 жылы Джордж III Патшалық Арсенал деп атады. Бұл кешен Ұлыбританияның әскери және өнеркәсіптік кеңеюінде маңызды рөл атқарды: соғыс кезінде ондаған мың жұмысшы осында жұмыс тапты; соғыстар арасында жұмыссыздық күшейді. Қару-жарақ басқармасы өзінің әскери қызметкерлерін ұстады, олардың көптегені Уорренде орналасқан. 1716 жылы ол (Георг I-нің патшалық жарлығымен) штабы мен казармалары Уорренде орналасқан Корольдік артиллерия полкін құрды, ал 1741 жылы ол болашақ офицерлерін даярлау үшін Корольдік әскери академиясын құрды. 1776 жылы Артиллерия Уорреннен Вулвич Коммонның шетіндегі жаңа Корольдік Артиллерия Казармасына көшірілді. 1806 жылы Корольдік әскери академия орталықтың екінші шетіндегі жаңа ғимараттарына көшіп келді. Сол кезде басқа да түрлі бөлімшелер мен қызметтер жақын маңдағы жерге орналаса бастады, олар Вулвич гарнизоны деп аталды. 19-шы және 20-шы ғасырларда бірнеше үлкен казармалар, сондай-ақ әскери мектептер мен ауруханалар салынды. Бүгінгі күнге дейін қалада Корольдік артиллерия казармалары мен Нейпир желілері казармалары орналасқан әскери база (Вулвич станциясы деп аталады) бар.

Woolwich remained a relatively small Kentish settlement until the beginning of the 16th century, when it began to develop into a maritime, military and industrial centre. In 1512 it became home to Woolwich Dockyard, originally known as "The King's Yard", founded by Henry VIII to build his flagship Henry Grace à Dieu ("The Great Harry"). Many great ships were built here, such as the Prince Royal, the Sovereign of the Seas, the Royal Charles, the Dolphin and the Beagle. East of the dockyard a gun yard was established in the 1540s (for storage and maintenance of ships' canons and armaments) and a ropeyard followed in the 1570s. The dockyard went through many ups and downs but survived for three and a half centuries, closing down in 1869. Following the establishment of the dockyard, Martin Bowes who had gathered a fortune at the Royal Mint, bought riverside holdings in Woolwich and Plumstead in the 1530s, some of it former church land that had become available after the Dissolution of the Monasteries. His mansion was Tower Place, for some time the largest dwelling in Woolwich. In the 1650s the Board of Ordnance was given permission to prove guns in the grounds of the mansion (an area known as the Warren) and twenty years later they purchased Tower Place itself. The Warren then developed from a place of storage into a collection of armament factories, military stores and research establishments, which were collectively named the Royal Arsenal by George III in 1805. The complex played a central role in Britain's military and industrial expansion: in wartime, tens of thousands of workers found employment here; between wars, unemployment loomed. The Board of Ordnance maintained its own establishment of military personnel, many of whom were based in the Warren. In 1716 it had (by a royal warrant of George I) formed the Royal Regiment of Artillery, which had its headquarters and barracks in the Warren, and in 1741 it established the Royal Military Academy there to train its future officers. In 1776 the Artillery moved out of the Warren into a new Royal Artillery Barracks on the edge of Woolwich Common. The Royal Military Academy followed, moving into its new premises at the other end of the common in 1806. By that time various other units and services had begun to establish themselves in the vicinity, forming what became known as Woolwich Garrison. In the 19th and 20th century several large barracks were built, as well as military schools and hospitals. To this day, the town retains an army base (known as Woolwich Station) centred on the Royal Artillery Barracks and Napier Lines Barracks.

Жұмыспен қамту

XVIII ғасыр бойы теңіз кемежайы қаладағы басты жұмыс беруші болып қала берді, доктарда 500 мен 1400 аралығында адам жұмыс істеді. Маляриялық батпақтардың болуына байланысты, бұл жұмысқа танымал орын емес еді, сондықтан Вулвич док жұмысшылары басқа теңіз қалаларындағылардан үштен бір бөлігіне дейін көп төленді. Бұл көбінесе сауатты, балама дін ұстанушы және жақсы ұйымдасқан шеберлер еді. 1716 жылы шамамен 200 болған артиллерияшілердің саны 1801 жылы шамамен 1500-ге жетті. Әскерлер көбінесе жеңілтектеп қаралатын, док жұмысшыларының жалақысының төрттен бірін ғана алатын. Наполеон соғыстарының қақпасында док пен арқан өндірісімен айналысатын жұмысшылардан (2000) көп сарбаз (3000) болды, ал арсеналда 5000-ға жуық адам жұмыс істеді. Соғыс аяқталғаннан кейін мыңдаған адамдар қызметтен босатылды, бұл үлкен қиындықтарға алып келді. 1840 жылдары бу фабрикасы докқа жаңа өмір сыйлады, ал 1850 жылдары Қырым соғысы кезінде және одан кейін арсенал үлкен кеңейді.

Кішігірім сауда

Вулвич базары 1618 жылы жарғысын алды, бірақ одан да ертерек пайда болған. Базар ұзақ жылдар бойы Ескі Вулвичтегі (Маркет-Хилл деп аталатын жердегі) Хай-стритте орналасқан, біртіндеп Корольдік Арсеналдың бас қақпасына жақын, дерлік қазіргі орнына жылжыды. Билік бұл шешімді бекітпеді, сондықтан 1810 жылы Батуэй ауданында жаңа базар ашылды. Бірақ ол сәтсіз аяқталып, қазір тек Маркет көшесінің атымен ғана еске алынады. 1879 жылға дейін Бересфорд алаңындағы базар заңсыз саналды және полиция оны үнемі тазартып тұрды. Заңдастырылғаннан кейін, онда 136 сауда орыны болды. 1903 жылы Итало Свево оны «өте қызығушылық тудыратын» деп сипаттады. 1936 жылы Пламстед жолында жабық базар ашылды, бірақ ол негізгі базарға ешқандай қауіп келтірмеді. Бересфорд алаңында Вулвичте көптеген қоғамдық үйлер (пабтар) орналасқан. 19 ғасырдың басында салынған Повис және Харь көшелері негізгі сауда орталықтарына айналды. Көптеген викториялық кезеңдегі дүкендердің сыртқы жағы, олардың көпшілігі жергілікті сәулетші Генри Хадсон Черчтың жобасы бойынша салынған, бүгінге дейін сақталған. 1868 жылы Корольдік Арсенал кооперативтік қоғамы құрылды, ол елдегі ең ірі тұтыну кооперативтерінің біріне айналды. Оның Повис көшесінде екі ірі дүкені, Оңтүстік-Шығыс Лондонында көптеген филиалдары, өндіріс және азық-түлік өндірісімен айналысатын зауыттары, құрылыс қауымдастығы, жаназа қызметі және тағы да көптеген кәсіпкерлік салалары болды.

Халық саны

1500 жылы әскери және теңіз кеңеюінің бастапқы кезеңінде Вулвичте бірнеше жүз адам ғана тұрды. 1665 жылы Сэмюэл Пеппс Ұлы жұмадан қашып осы жерге келген кезде, халық саны 1200 немесе одан да көп деп есептелді, оның шамамен 300-і кемежайда жұмыс істеді. 1720 жылға қарай қала халқы 6500-ға жетіп, 1801 жылы 10 мыңға жуықтады. Біршама тоқыраудан кейін, 1830 жылдары құрылыс қызметі жандана түсті. Вулвичтің құрылыс аймағы оңтүстікке қарай кеңейді, жұмысшылардың үйлері көбінесе өзенге жақын, ал офицерлердің үйлері Вулвич орталығының маңында және төбенің жоғары жағында салынды. 1841 жылы Вулвичте 27 785 адам тұрды, 1861 жылы бұл көрсеткіш 41 695-ке өсті. Осы кезде приходта 4596 үй болды, құрылыс үшін көбінесе орын қалмады; одан әрі даму Пламстед, Чарльтон және Солтүстік Вулвичте, кейіннен Элтамда жүрді. XIX ғасырдың соңында халық саны азайып, 1901 жылы Вулвич прихотының халқы 40 жыл бұрынғы деңгейге – 41 625 адамға жетті. Викториялық Вулвич – білікті инженерлермен қатар біліктілігі жоқ жұмысшылардың (әйелдер мен балаларды қоса алғанда) Арсенал мен басқа да фабрикаларда жұмыс істейтін, көптеген сарбаздардың (халықтың 10–15% құрайтын) және әскери офицерлерден, сондай-ақ коммерциялық және кәсіби элитадан тұратын алуан түрлі әлеуметтік орта болды. Қаланың кейбір аудандарында халық тым көп шоғырланған; өзенге жақын орналасқан Dusthole деп аталатын аймақ Лондонның ең жағдайсыз аудандарының бірі саналды.

Инфрақұрылым

Темір жол пайда болғанға дейін Темза өзені Вулвич пен Лондонды байланыстыратын басты артерия болды. 1834 жылы «Вулвич бу пакет компаниясы» өзендегі көлік қозғалысын жақсартты, ал 1889 жылы «Вулвич тегін паромдары» Солтүстік Вулвичте тұрып, Арсеналда жұмыс істеуді немесе Вулвичте тұрып, Доклендтерде жұмыс істеуді оңайлатты. Лондоннан Гринвич және Вулвич арқылы Гиллингемге дейінгі Солтүстік Кент желісі 1849 жылы ашылды. Вокзал ғимараты 1906 жылы және 1992-93 жылдары қайта жаңартылды. Вулвич сондай-ақ, бірінші буын (1881-1952 жж.) Лондон трамвайларының екі бағытында орналасқан. Соғыстан кейінгі кезең қаланың құрылысына және инфрақұрылымына үлкен өзгерістер әкелді. Көшелер кеңейтіліп, тұтас аудандар жаңадан салынып жатқан үйлерге, оның ішінде биік үйлерге орын беру үшін бұзылды. Вулвич Хай-стрит пен Бересфорд-стриттің кеңейтілуі ескі қаладан аз ғана нәрсені қалдырды. Вулвичте «Auto Stacker» эксперименталды автотұрақ орналасқан. «Империя театрының» орнында салынған, ол 1961 жылдың мамыр айында Принцесса Маргарет тарапынан ресми түрде ашылды. Бірақ ол ешқашан жұмыс істемеді және 1962 жылы бұзылып кетті. 1971 жылы Монк көшесі бойында көп қабатты автотұрақ салынды.

Білім

Вулвич политехникалық институты 1891 жылы құрылған. Жоғары білім беру мекемесі болумен қатар, ол орта білім беру мекемелерін де қамтамасыз етті, соның ішінде қазірге дейін сақталған (бірақ қазір көшірілген) Вулвич политехникалық ұлдар мектебі де солардың бірі. 20-ғасырда политехникалық институт тұрақты түрде өсіп, Батуэй ауданындағы дерлік бір тұтас блокты алып, кейін басқа аймақтарға тарады. 1970 жылы ол басқа жергілікті колледждермен бірігіп, Темза политехникалық институты болды. 1992 жылы оған университет мәртебесі берілді, ал бір жылдан кейін Гринвич университеті деп аталды. 2001 жылы университет Гринвичтегі Ескі Корольдік Теңіз академиясына көшірілді, Вулвичте тек шағын әкімшілік бөлімшесі қалды. Вулвич Ұлыбританиядағы алғашқы тегін балабақшаның орналасқан жері болды. Вулвич Миссиясы балабақшасы 1900 жылы ашылды, және ол Нью-Чарлтондағы Киелі Үштік шіркеуінің христиандық социалистік пасторы, Уолтер Рагг берген бөлмеде бастау алды. Оны оның әпкесі Аделаида Рагге, Фребельдің идеяларымен әсерленген Блэкхит балабақшасын даярлау колледжінің директоры құрды.

Бос уақыт

18 ғасырда Вулвич крикет клубы, кейіннен Корольдік артиллерия крикет клубы, белгілі крикет клубтары болды. Криккет және басқа да спорт түрлерін негізінен әскери офицерлер мен Корольдік әскери академияның студенттері ойнайтын. «Арсенал» футбол клубы 1886 жылы Корольдік Арсеналдың жұмысшылары тарапынан құрылды. Алғашқыда «Диал-сквер», содан кейін «Роял Арсенал», одан кейін «Вулвич Арсенал» деп аталған клуб, көп ұзамай Пламстедтегі алаңға көп көрермен жиналды. 1913 жылы олар Солтүстік Лондонның Хайберидегі «Арсенал» стадионына көшіп барды. «Royal Ordnance Factories F. C.» клубы «Вулвич Арсеналдың» Лигаға қосылуына жауап ретінде құрылды, бірақ ол бірнеше жыл ғана өмір сүрді. Вулвичте бірнеше театр мен кинотеатр болды. Бересфорд көшесіндегі «Король театры», кейін «Империя театры» немесе «Вулвич Империясы» деп аталған, ең ірісі болды. 1830 жылдардан бастап, 1880 және 1890 жылдары кеңейтілген ол шамамен 2000 орынға ие болды. Ол әртүрлі бағдарламаларды ұсынатын театр және кинотеатр ретінде қызмет етті, соңында стриптиз клубына айналды. 1960 жылы ол бұзылды. 1900 жылдан кейін жақын уақытта 4430 адамға арналған үш жаңа театр ашылды. Бересфорд алаңына қарап тұрған «Century» кинотеатры бұрын «Premier Cinema» және «Royal Arsenal Cinema» деп аталған. Ол 1913 жылы 669 орынмен салынды, 1961 жылы жабылды және 1960 жылдардың соңында жаңадан құрылыс үшін бұзылды. Веллингтон көшесіндегі «Grand Theatre» 1900 жылы 1680 орындық әртүрлі бағдарламаларды ұсынатын театр ретінде ашылды. 1908 жылы ол «Woolwich Hippodrome» болып өзгерді, ал 1923 жылы толық уақытты кинотеатрға айналды. 1955 жылы «Regal Cinema» ретінде қайта жаңартылған, ол 1982 жылы жабылды, содан кейін түнгі клуб ретінде пайдаланылды және 2015 жылы бұзылды. «Granada» кинотеатры мен «Odeon», кейін «Coronet» деп аталған, шамамен 2500 орындық екі ғимарат 1930 жылдардан бері Пятидесятник шіркеулеріне айналдырылды.

Жергілікті билік

Вулвич азаматтық приходы, шамамен қазіргі Woolwich Riverside және Woolwich Common округтерінің аумағы, бұрын Вулвич Сент-Мэри деп аталған. 1842 жылға дейін, Ескі қалалық үй салынғанға дейін, приход кеңесі Сент-Мария Магдалина шіркеуіндегі бөлмеде жиналатын. Вулвич 19-шы ғасырдың ортасында Лондонның метрополиялық аймағының бір бөлігіне айналды, бірақ сол кезде ресми түрде Кент графтығында болды. 1889 жылы Лондон округтік кеңесі құрылғаннан кейін Вулвич ресми түрде Лондонның бөлігіне кірді. 1900 жылы Вулвич, Элтем және Пламстед приходтары Вулвич метрополиялық округін құрды. 1906 жылы жаңа Вулвич қалалық үй ашылды. 1965 жылдың сәуір айында, 1963 жылғы Лондон үкіметі заңы күшіне енгеннен кейін, Вулвич Лондонның Гринвич ауданына біріктірілді, 2012 жылдан бері – Гринвич Корольдік ауданы. Ауданның әкімшілік ғимараттары Вулвичте, бұрынғы Вулвич қалалық үйінің орнында орналасқан.

Құлдырау

Вулвич 20-ғасырдың соңында қала ретінде құлдырады, 1967 жылы Корольдік қару-жарақ фабрикасының және 1968 жылы Siemens фабрикасының жабылуымен басталып, Корольдік Арсенал жұмысын азайтуымен және 1994 жылы толық жабылуымен жалғасты. Вулвич құрылыс қоғамы ("Вулвич") және Морган Грампиан баспасы сияқты басқа жұмыс берушілер де басқа компанияларға өткен соң қаладан кетіп қалды. Ірі жұмыс берушілердің болмауы жергілікті экономикаға кері әсер етіп, жұмыссыздық күрт өсті. Осы кезеңде қаланың демографиялық құрамы өзгерді, бастапқыда аймаққа негізінен сикхтер қоныстанды, кейін Нигериядан келген қара африкалықтар да қосылды. Көші-қонға қарамастан, 1971 жылы приходтағы халық саны 17 000-ға дейін төмендеді. Жалпы, Вулвич бұрынғы шабытын жоғалтты. Қаланың сауда орталығындағы универмагтар мен желілік дүкендер жабылды. 1990 жылдардың басына қарай қала орталығы құлдыраған қаланың типік көрінісіне ие болды, бос дүкендерді жеңілдетілген бағада сатушылар мен қайырымдылық дүкендері пайдаланды, ал Гринвич кеңесі бос кеңсе ғимараттарын иеленді. 1974 жылы Пауис-стритте McDonald's-тің Ұлыбританиядағы алғашқы филиалы ашылды. Сол кезде Вулвич әлі де нағыз ағылшын қаласы болып есептелді. 1974 жылы Уақытша ИРА қаладағы Кингс Армс пабын жарды. Салдарынан екі адам қаза тапты. 2011 жылғы Англиядағы тәртіпсіздіктер кезінде Вулвич те зардап шеккен аймақтардың бірі болды. Бірнеше ғимараттарға шабуыл жасалып, кейбіреулері қирады. Ұлы Гарри Уэзерспунс пабы өртенді, бірақ кейін қайта жөнделіп, қайта ашылды. 2013 жылдың 22 мамырында Ли Ригбидің Вулвичте қаза болуы қызу пікір-таластарға себеп болды. Корольдік артиллерия казармасында дислокацияланған британдық әскер Ли Ригби екі ислам экстремисінің қолынан қаза тапты. 16-шы Корольдік артиллерия полкі 2007 жылы Вулвичтен кетті, бірақ Вулвич казармаларында Корольдік артиллерия оркестрі және соңғы кезде Уэльс ханшайымының Корольдік полкінің екінші батальоны мен Корольдік атты артиллерияның корольдік әскерлері орналасқан, алайда олардың да 2028 жылы көшірілетіні туралы хабарланды.

Woolwich declined as a town in the late 20th century, starting with the closure of the Royal Ordnance Factory in 1967 and the Siemens factory in 1968 and continuing as the Royal Arsenal scaled back operations and finally closed in 1994. Other employers like the Woolwich Building Society ("The Woolwich") and Morgan Grampian Publishers were taken over by other companies and moved away from the town. Without major employers, the local economy was affected and unemployment soared. At the same time the town's demographics changed, with initially mainly Sikhs settling down in the area, later followed by black Africans, many from Nigeria. Despite immigration, the population of the parish reached a low of 17,000 in 1971. In general, Woolwich had lost its previous vigour. In the town's shopping district, department stores and chain stores closed. By the early 1990s, the town centre had the typical appearance of a town in decline with discount retailers and charity shops using the empty stores and Greenwich Council occupying the empty office buildings. In 1974, the United Kingdom's first branch of McDonald's opened in Powis Street. Amidst the decline, Woolwich was still considered to be a representative English town at the time. In 1974 the Provisional IRA bombed the Kings Arms pub in the town. The bombing killed two. During the 2011 England riots, Woolwich was one of the areas affected. Several buildings were attacked, with a few being destroyed. The Great Harry Wetherspoons' Pub was set on fire, though it was subsequently remodeled and reopened. On 22 May 2013 the murder of Lee Rigby in Woolwich caused upheaval. Drummer Lee Rigby, a British soldier based at the Royal Artillery Barracks, was murdered close to the barracks by two Islamic extremists. The 16th Regiment Royal Artillery left Woolwich in 2007, but the Woolwich barracks still house the Royal Artillery Band and more recently the Second Battalion Princess of Wales' Royal Regiment and the King's Troop, Royal Horse Artillery, although the relocation of these has been announced for 2028.

Қайта жаңғыру

Соңғы және күтілетін аймақтардағы жаңару жұмыстарының нәтижесінде, Лондон жоспарында "мүмкіндіктер аймағы" ретінде белгіленген аудан, келесі онжылдықтарда Ұлы Лондонның "басты орталығынан" "мегаполистік орталыққа" дейін дамитыны күтілуде. Вулвич, бұрынғы Корольдік Арсенал тұрғын үйлерін қайта жаңарту арқылы қайта өркендеудің басталуын сезінді. Сайттағы көптеген тарихи ғимараттар жаңартылып, пәтерлерге айналдырылды. Бірнеше мың үй салынды немесе құрылыс жүріп жатыр, ал тағы мыңдаған үйлер жоспарланған, негізінен өзенге жақын жердегі мұнаралардағы сәнді пәтерлер. Сонымен қатар, өзен бойындағы серуен жолы, бірнеше саябақтар, мұражай, түрлі дүкендер, кафелер, пабтар мен мейрамханалар, сондай-ақ фермерлер базары Арсеналды тұруға ыңғайлы орынға айналдырды. 2017 жылы қалалық әкімдік No 1 көшесінің маңындағы бес тарихи ғимаратты 31 миллион фунт стерлингтік шығармашылық аудан құру үшін сатып алғанын хабарлады. Онда концерттер мен шараларға арналған 1200 орындық зал, 600 орындық өнер алаңы, 450 орындық қара қораптық театр және өзен жағалауындағы мейрамхана орналасады. Гринвич мұражай орталығы жаңа ғимаратқа көшеді. Бұл жерде Академия сахналық өнері, Dash Arts, Chickenshed театры, Protein Dance, Greenwich Dance және Greenwich+Docklands халықаралық фестивалі сияқты резиденттік компаниялар үшін кеңселер, студиялар және репетиция алаңдары да болады. Шығармашылық аудан 2021 жылдың қыркүйегінде Woolwich Works деп аталды. Woolwich Arsenal DLR станциясы, Docklands Жеңіл теміржолының Лондон қалалық әуежайы тармағының соңғы станциясы, 2009 жылдың 10 қаңтарында ашылды. 2012 жылғы Жазғы Олимпиада мен Паралимпиада Вулвичті Корольдік артиллерия казармасы мен Вулвич орталығында салынған уақытша нысандарда өткізілген ату спортының өтетін орны ретінде қамтыды. 2011 жылы Генерал Гордон алаңының батысындағы аумақты кең ауқымды қайта дамыту жұмыстары басталды. Алаң жаңа су нысанымен бірге қайта жаңартылды. "Love Lane" жобасы деп аталатын бірнеше ғимараттың бұзуын қамтыды, оның ішінде Пошта кеңсесі, Crown Building, Бас директордың пабы, Peggy Middleton үйі және Томас Спенсер жатақханасы. Вулвич орталығын қайта дамытудың алғашқы кезеңдеріндегі жаңа ғимараттар: Веллингтон көшесіндегі Вулвич орталығы (2011 жылы аяқталған қоғамдық кітапхана және кеңес кеңсесі) және 2014 жылы аяқталған 259 үйден тұратын тұрғын үй кешені, Tesco гипермаркетімен бірге. Кейіннен соңғы құрылыс Ұлыбританияның ең нашар жаңа ғимараты деп танылды және "Carbuncle Cup" жүлдесіне ие болды, судьялар оның дизайнын "құғыршақтай, қорғанысқа ұмтылған, мақтаншыл және тиімсіз" деп сипаттады. Сол құрылыс кешірек Tesco компаниясының Willmott Dixon компаниясына қарсы қаптаманы ауыстыру үшін 46,7 миллион фунт стерлингтік талап арызының тақырыбы болды; іс 2023 жылдың ақпанында қаралуға белгіленген. Генерал Гордон алаңының екінші жағында 1930 жылдардағы Woolwich Equitable ғимараты жаңартылды. Веллингтон көшесіндегі Вулвич қалалық үйінің жанында 1950 жылдардағы Вулвич Гранд Театры (бұрынғы ABC Regal Cinema, кейін Flamingo's Nightclub) қысқа уақытқа кафесі бар өнер орталығы ретінде қайта ашылды, бірақ 2015 жылы ғимарат пәтерлерге орын беру үшін бұзылды. Powis көшесінің батыс жағындағы "Woolwich Triangle" айналасындағы қайта дамыту жұмыстары ішінара жүріп жатыр. Ол бастапқыда қаланың осы бөлігіндегі екі еңсергіш кооператив ғимаратының бірі - RACS арт-деко дүкенін бұзуды көздеді. 2012 жылдың қыркүйегінде Гринвич кеңесі ғимаратты пәтерлер мен сауда орындарына айналдыру жоспарын мақұлдады. Жолдың қарсы жағында Виктория дәуірінің соңындағы бұрынғы RACS Central Stores ғимараты жаңартылып, қонақ үй ретінде қайта ашылды. Әрі қарайғы жаңару Hare Street және Riverside көшелеріне бағытталған. Waterfront Leisure Centre-ді көшіру арқылы Вулвичтің бұл бөлігіне жаңа инвестициялар тартылады деп үміттеніледі. Қайта дамытуға арналған басқа да аймақтар: Trinity Walk (бұрынғы Connaught Estate, үш тұрғын үй кешені үшін One Woolwich бас жоспарының бөлігі), Веллингтон көшесі бойындағы бірнеше учаскелер (Огилби учаскесі және "Island" учаскесі деп аталатын), Spray Street кварталы (қазіргі станция мен жаңа Crossrail станциясы арасында) және Callis Yard учаскесі (бұрынғы кеңес шарапханасы). 2018 жылы Spray Street кварталын қайта дамыту жоспарларына 1936 жылғы базар залын бұзу ұсынысы кірді.

Recent and anticipated regeneration in the area means that it is expected that the district, identified in the London Plan as "opportunity area", is expected to evolve from "major centre" to "metropolitan centre" within Greater London in the next few decades. Woolwich started to enjoy the beginning of a renaissance with the residential redevelopment of the former Royal Arsenal. Most historic buildings on the site have been renovated and converted into apartments. Several thousands of homes have been built or are under construction and thousands more are planned, mainly luxury apartments in tower blocks near the river. Additionally, a riverside walk, several parks, a museum, a range of shops, cafés, pubs and restaurants, and a farmers' market have made the Arsenal a desirable place to live. In 2017 it was announced that the borough has acquired five historic buildings around No 1 Street to create a £31 million creative district. It will feature a 1,200 seat auditorium for concerts and events, a performance courtyard that seats up to 600, a 450 seat black box theatre and a riverside restaurant. The Greenwich Heritage Centre will move to new premises. The site will further include offices, studios and rehearsal spaces for resident companies such as Academy Performing Arts, Dash Arts, Chickenshed Theatre, Protein Dance, Greenwich Dance and Greenwich+Docklands International Festival. The creative district opened as Woolwich Works in September 2021. Woolwich Arsenal DLR station, the terminus of the Docklands Light Railway's London City Airport branch, opened on 10 January 2009. The 2012 Summer Olympics and Paralympics included Woolwich as a venue for shooting events, held in temporary facilities constructed on the grounds of the Royal Artillery Barracks and on Woolwich Common. A large scale redevelopment of the area west of General Gordon Square started in 2011. The square was re landscaped, including a new water feature. The so called Love Lane project involved demolition of several buildings including the Post Office, the Crown Building, the Director General public house, Peggy Middleton House and Thomas Spencer Halls of Residence. New buildings in the first phases of the Woolwich Central redevelopment included: the Woolwich Centre along Wellington Street (public library and council offices, completed in 2011), and a 259 home housing development with an Tesco hypermarket, completed in 2014. In the same year, the latter development was named Britain's worst new building, being awarded the 'Carbuncle Cup' for a design judges described as "oppressive, defensive, arrogant and inept". The same development was later the subject of a £46.7m claim by Tesco against Willmott Dixon for cladding replacement; the case was set to be heard in February 2023. On the other side of General Gordon Square the 1930s Woolwich Equitable building was refurbished. Next to Woolwich Town Hall on Wellington Street, the 1950s Woolwich Grand Theatre (formerly the ABC Regal Cinema, then Flamingo's Nightclub) briefly reopened as an arts centre with a cafe but in 2015 the building was demolished to make room for apartments. Redevelopment around the "Woolwich Triangle" at the west end of Powis Street is partly underway. It originally envisaged demolition of the art deco RACS department store, one of two imposing Co op buildings in this part of town. In September 2012 Greenwich Council approved a plan to convert the building into apartments and retail. Across the road, the late Victorian former RACS Central Stores building was renovated and re opened as a hotel. Further regeneration is centred on Hare Street and the Riverside. By relocating the Waterfront Leisure Centre, it is hoped that this part of Woolwich will attract new development. Other areas for redevelopment include Trinity Walk (former Connaught Estate, part of the One Woolwich masterplan for three housing estates), several sites along Wellington Street (including the Ogilby site and the so called Island site), the Spray Street Quarter (between the existing station and the new Crossrail station), and the Callis Yard site (former council stables). Redevelopment plans for the Spray Street Quarter in 2018 included a proposal to demolish the 1936 market hall.

Мұралық

Ғасырлар бойы Темза мен қазіргі A206 тас жолы арасындағы аймақ доктар, қоймалар және фабрикалармен үстемдік етіп келді. 16-шы ғасырдың басында Корольдік кемежайдан басталып, кейіннен Корольдік арсенал оны көлемі мен сұлулығымен басып озды. 18-шы ғасырда Корольдік артиллерия полкі және Корольдік инженерлер корпусы Вулвичте құрылды, одан кейін Корольдік әскери академия ашылды. Басқа әскери мекемелер 19-шы ғасырдың басында Вулвичтің гарнизондық қалаға айналу картинасын толықтырды. Қаланың ерекше тұрғын үй тарихы бар, ал Батуэй ауданында да ерекше азаматтық орталық орналасқан. Қайта-қайта жаңартылғанына қарамастан, оның сәулеттік мұрасы оның ерекше және маңызды тарихын көрсетеді.

Патшалық арсеналы

Корольдік арсеналдың ескі бөліктері ескеруге алынған аумақ болып табылады. Тарихи маңызы бар ғимараттардың көпшілігі қайта жаңартылып, жаңа қолданысқа енгізілді. Корольдік мыс құю зауыты (1717) – I санаттағы ғимарат, ал Диал Арк (1717–20), Ескі Корольдік әскери академия (1720) және Үлкен дүкен (1806–13) – II* санаттағы ғимараттар. Басқа санатталған ғимараттарға Корольдік Арсенал қақпасы, Орта қақпасы, Бас күзет үйі, Темзаға жақын орналасқан екі кішкентай күзет үйі, Шелл құю қақпасы, Вербрюгген үйі және зертхана алаңындағы екі жұп павильон кіреді, бұл жердегі ең көне құрылыстар (1696).

Вулвич кемежайы мен Риверсайд

Вулвич кемежайында тарихи маңызы бар аз ғана бөлік сақталған. Басты монументалды ғимараттар кешені 18 ғасырда салынған бірнеше ғимараттан тұрады: кіреберіс қақпасы, қарауыл үйі және «Сағат үйі» (кемежай кеңселері). 19 ғасырлық екі кемежай, бұрынғы 16 ғасырлық кемежайлардың орнында орналасқан. Виктория дәуірінде кемежайдың одан әрі дамуы Бу фабрикасы және кемежайдың биік мұржасы арқылы көрсетілген, ол көзге түсетін белгілі бір орын, ал батысқа қарай Siemens Brothers фабрикасы орналасқан ғимараттар тобы жатыр. Арсенал мен кемежайдың арасында бұрынғы Ескі Вулвич орналасқан, қаланың тарихи маңызы аз қалған және қайта құрылымдалуға ұшырап жатқан бөлігі. Вулвич жаяу өткеліне кіретін дөңгелек ғимарат 1912 жылы салынған. Батысқа қарай Темза бөгеті – заманауи архитектура мен техникалық жетістіктердің қызықты мысалы. Темза жолы – бұл жерлерді байланыстыратын ұлттық бағыт.

Басқа әскери ғимараттар

Басқа жерлерде монументальді ғимараттар Вулвичтің бай әскери тарихына куәлік етеді. Вулвич Коммоны және оны қоршаған ғимараттар ескеру аймағы ретінде белгіленген. Корольдік артиллерия казармасының неоклассикалық фасады (Джеймс Уайатт, 1776–1802 жж.) – Лондонның ең ұзын фасады, ол коммонның солтүстік жағында созылып жатыр. Көшеден өтетін Үкімет үйі (1781 ж.) 1855 жылдан 1995 жылға дейін гарнизон командирінің резиденциясы болды. Жақын орналасқан Гарнизон шіркеуінің Әйгекеден тек қана қабырғасы қалды, ол Екінші дүниежүзілік соғыста бомбаланды. Оның нео-романдық архитектурасы және мозаиканың қалдықтары әлі де әсерлі. Джон Нэштің Ротондасы, қорғасынмен жабылған конус тәрізді шатыры бар дөңгелек кірпіштен салынған ғимарат, 2001 жылға дейін Корольдік артиллерия мұражайына орналасқан, ал қазір жақын жердегі Нейпир желілері казармасындағы Корольдік атты артиллериясы үшін бокс алаңы ретінде қызмет етеді. Вулвич Коммонының оңтүстік жағындағы Корольдік әскери академияны да Джеймс Уайатт жобалаған, оның фасады дерлік сондай ұзын және Mock Tudor стилінде салынған. Сақталған басқа әскери ғимараттардың ішінде Коннаут казармасы (1780 ж. Корольдік артиллерия госпиталі ретінде салынған), Грин-Хилл әскери мектебі және Шутерс-Хиллдегі Корольдік Герберт ауруханасы бар. Корольдік инженерлердің штаб-пәтері 1856 ж. Чатемге көшірілді, бірақ кішкентай бөлім Вулвичте қалды және қазіргі Инженер үйінде орналасты, ол Милл-Хиллде, Коммоннан жақын жерде орналасқан. 1970 жылдары бірнеше ескерткіш ғимараттар бұзылды, олардың ішінде Джеймс Уайатттың инженерлер казармасы (1803 ж. Корольдік әскери шеберлері үшін салынған), Льюис Уайатттың Гранд Депо казармасы (1805 ж. Полевой поезд бөлімі үшін құрылысы басталған), Кембридж казармасы (1842 ж., қақпасы әлі де тұр) және Қызыл казармалар (1858 ж., тек шекаралық қабырғасы мен кіреберіс қақпасы қалды) болды. Соңғы екеуі, Фрэнсис көшесінде, бастапқыда Корольдік теңіз жаяу әскерлерінің Вулвич бөлімшесі үшін Вулвичтегі Корольдік теңіз жаяу әскерлерінің казармасы ретінде салынған, және олардың әрқайсысы инновациялық және ықпалды дизайн деп есептелді. Теңіз жаяу әскерлері кемежайдың жабылуымен бірге кетіп қалды, содан кейін ғимараттар әртүрлі әскери корпустар үшін тұрғын үйге айналдырылды. Рашгроув үйі (1806 ж.) 1855 жылдан бастап теңіз казармасының (кейіннен Кембридж казармасы) полковнигі-командиріне резиденция болды.

Elsewhere, monumental buildings testify of Woolwich's rich military history. Woolwich Common with its surrounding buildings has been designated a conservation area. The Neoclassical façade of the Royal Artillery Barracks (James Wyatt, 1776–1802) is the longest façade in London, stretching along the north end of the common. Across the road, Government House (1781), was the quarters of the Garrison Commandant from 1855 to 1995. Of the nearby Garrison Church of St George only the shell remains after it was bombed during the Second World War. Its Neo Romanesque architecture and remnants of mosaics are still impressive. John Nash's Rotunda, a round brick building with a leaded tent roof, until 2001 housed the Royal Artillery Museum and now serves as a boxing ring for the King's Troop, Royal Horse Artillery in nearby Napier Lines Barracks. The Royal Military Academy at the south end of Woolwich Common was also designed by James Wyatt and has an almost equally long façade in Mock Tudor style. Other military buildings that survive include Connaught Barracks (built as the Royal Artillery Hospital in 1780), Green Hill Military School and Royal Herbert Hospital on Shooters Hill. The Royal Engineers' HQ was moved to Chatham in 1856, but a small detachment remained in Woolwich, quartered in what is now Engineer House on Mill Hill, just off the Common. Several listed buildings were demolished in the 1970s, including James Wyatt's Engineers Barracks (built for the Royal Military Artificers in 1803), Lewis Wyatt's Grand Depot Barracks (begun in 1805 6 for the Field Train department), Cambridge Barracks (1842, of which the gatehouse still stands) and Red Barracks (1858, only the boundary wall and entrance gate remain). The latter two, on Frances Street, were originally built as the Royal Marine Barracks, Woolwich for the Woolwich Division of the Royal Marines, and each was considered an innovative and influential design. The Marines departed with the closure of the Dockyard, whereupon the buildings were converted into barracks accommodation for various military corps. Rushgrove House (1806) housed the Colonel Commandant of the Marine Barracks (later Cambridge Barracks) from 1855.

Вулвич орталығы

Уулвич қаласының ескі бөлігінен дерлік ештеңе қалмады, ол Теміз өзенінің жанындағы паром мен шіркеудің тұсында орналасқан болатын. 19-ғасырдың басында сауда және әкімшілік орталық оңтүстікке қарай, қазіргі орнына – Повис көшесі, Бересфорд алаңы және Батвей ауданына көшті. 20-ғасырдағы экономикалық құлдырау мен инфрақұрылымдық жұмыстардың салдары болғанымен, Уулвич қаласының орталығында әлі де қызықты ғимараттар бар. Ең жақсы сақталған аймақ – Батвей ауданы, онда бұрынғы қоғамдық моншалар, Ескі және Жаңа қалалық әкімшілік ғимараты, бұрынғы сот және полиция бөлімі, Ескі қоғамдық кітапхана және Уулвич политехникалық институтының бірнеше тарихи ғимараты орналасқан. Жақын орналасқан Повис және Хейр көшелерінде Виктория дәуірінің соңғы кезеңіне тән дүкендердің сыртқы безендірілулері сақталған, әсіресе жергілікті сәулетші Генри Хадсон Черчтің еңбектері ерекше көзге түседі. Повис көшесінің батыс жағында екі бұрынғы Royal Arsenal Co-operative Society (RACS) универмагы орналасқан, біреуі Виктория дәуірінің соңында, екіншісі Ар-деко стилінде салынған. Өзенге жақын жерде 1937 жылы салынған екі ірі кинотеатр бар, қазір олар Пятидесятник шіркеулері ретінде пайдаланылуда. Бұрынғы Odeon кинотеатры (қазір Жаңа Шарап шіркеуі) Ар-деко стиліндегі театрдың көрнекті үлгісі, ал бұрынғы Granada кинотеатрының ішкі жағы әсем безендірілген. Бұрын Уулвич орталығының бойымен созылып, Шутерс-Хиллдің солтүстік беткейлерін әсемдеген сәнді үйлердің көбі сақталмаған. Рашгроув үйі, Шрусбери үйі және Вудхилл үйі сақталған, бірақ кең бақшаларын жоғалтқан. Уулвич шіркеуі, Сент-Мария Магдалена – 1730 жылдардағы қарапайым кірпіштен салынған, мұнарасы жоқ ғимарат. Басқа да қызықты діни ғимараттарға Рим-католик шіркеуі (Пугиннің еңбегі), екі сикх гурдварасы кіреді, олардың біреуі бұрынғы методист шіркеуі, екіншісі – бұрынғы масондық зал.

Табиғат

Вулвичтің орталық бөлігіндегі саябақтар көбінесе шағын. Сент-Мари бақтары Сент-Мари Магдалена шіркеуінің бұрынғы қорым орнында романтикалық стильде саябақ ретінде жасалған. Кейбір тарихи қабір белгілері перифериялық қабырғаға орналастырылған. Том Криббтің ескерткіші, арыстандың лапы урнаның үстінде тұрған, солтүстік-шығыс кіреберісіне жақын орналасқан. Саябақта Темза өзеніне көрініс ашатын бельведер бар. Корольдік арсеналда бірнеше жаңа саябақтар мен бақтар абаттандырылған, бірақ олардың кейбіреулеріне тек тұрғындар ғана кіре алады. Шрусбери паркі, Пламстед комоны, Вулвич комоны және Окслис Вуды жоғарырақ орналасқан және барлығы Оңтүстік-Шығыс Лондонның жасыл тізбегінің құрамына кіреді. Репозиторий Вудс – Вулвич комонының орманды бөлігі. Көлдің маңындағы аумақ – әскери оқу алаңы, ол жалпы қолдануға арналмаған. Мулгрейв Понд пен Шутерс Хилл гольф алаңына да осы қағида қолданылады.

Спорт және демалыс

Арсенал ФК бастапқыда Вулвичтен шыққан; Чарлтон Атлетик клубының стадионы, "Долина", Вулвичтен шамамен 2 км батысқа қарай орналасқан. Бұл аймақта екі лигадан тыс футбол клубы бар: "Бридон Ропс" ФК және "Меридиан" ФК, екеуі де "Меридиан" спорттық және әлеуметтік клубында ойнайды. Корольдік артиллерия казармасындағы "Барак Майдан" 18 ғасырда танымал крикет алаңы болған, бірақ қазір тек демалыс спорты үшін пайдаланылады. Осы жерде "Royal Arsenal" регби клубы ойнайды. Гринвич кеңесі Вулвич паром жанындағы 1980-ші жылдардағы "Вотерфронт" демалыс орталығын бұзып, Уилмонт көшесінде жаңа демалыс орталығы салмаққа жоспарлап отыр. Доклендс аймағында жабық альпинистік қабырға бар.

Білім беру және мәдениет

Гринвич университетінің драмалық өнер кафедрасы Вулвичтің орталығындағы тарихи Батуэй кварталында орналасқан. 2010 жылдары қысқа мерзімге қайта ашылған ескі Ұлы театр 2015 жылы жабылды. 1953 жылға дейін қаланың трамвайларына электр қуатын жеткізген трамвай депосы, қазір Гринвич Корольдік ауданы басқаратын музыка және ойын-сауық орталығы болып табылады. Вулвичте қазіргі таңда кинотеатрлар жоқ. Кинотеатрлар Спрей-стрит кварталы мен Арал учаскесінің жоспарларына енгізілген. Қала 2006 жылғы "Адам балалары" фильмінің түсірілім алақаны болды. Вулвичте бір мұражай бар – ол Корольдік арсеналдағы Гринвич мұра орталығы (Firepower – Корольдік артиллерия мұражайы екі ғасырға жуық уақыт бойы Вулвичте орналасқаннан кейін 2016 жылы жабылды). Вулвич кемежайындағы Екінші қабаттағы студиялар Лондонның суретшілер студияларының ірі орталықтарының бірі. Қалада бірнеше қоғамдық мүсіндер орналасқан: римдік дәуірден қалған біреуі, 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы бірнеше мүсіндер мен рельефтер, сондай-ақ бірқатар заманауи мүсіндер. Вулвич Арсенал DLR станциясының бірінің кіреберісінде Майкл Крейг Мартиннің плиткадан жасалған үлкен қабырғалық суреті бар.

Ұлттық темір жол

Вулвич Арсенал және Вулвич Докярд аймағын Оңтүстік-Шығыс қызметтері арқылы Лондон Каннон-стритқа Гринвич арқылы, Лондон Чаринг-Кроссқа Левишам, Дартфорд және Барнхерст арқылы (Бекслихит арқылы Лондон Каннон-стритқа айналма қызмет ретінде жалғасады), сондай-ақ Темзлинк қызметтері арқылы Гринвич және Лондон Блэкфриарс арқылы Лутонға және Рейнхэмге қосып тұрады.

DLR

Вулвич Арсеналы аймақты Банк және Стратфорд Интернешнлға DLR қызметтері арқылы қосып тұрады.

Елизавета желісі

Вулвич темір жол станциясы 2022 жылдың мамыр айында «Елизавета» желісінде ашылды, және сол желі бойынша Эбби Вуд, Канар Уорф, Лондон орталығы және Хитроу әуежайына қатынайтын пойыздар бар.

Автобустар

Вулвичті көптеген Лондон автобустары бағыттарымен байланыстырып, Абби Вуд, Беккенхэм, Бекслихит, Блэкфен, Блэкхит, Блювотер, Кэтфорд, Орталық Лондон, Чарлтон, Числхерст, Крейфорд, Кристалл Палас, Дартфорд, Дептфорд, Элефант және Касл, Элмерс Энд, Элтем, Эрит, Гринвич, Ламбет Норт, Льюишам, Кидбрук, Нью-Кросс, Норт Гринвич, Олд Кент Роуд, Орпингтон, Пекхэм, Пламстед, Сидкуп, Сент Мэри Крей, Сиденхэм, Темзмид және Веллинг сияқты жерлермен қосады.

Вулвич паром

Темаза өзенінен Ньюхэм қаласындағы Солтүстік Вулвичке дейін тегін Woolwich Ferry қызметі жұмыс істейді. Ол жүк көліктерін, автомобильдерді, велосипедшілерді және жаяу жүргіншілерді жұмыс күндері күндіз сағат 20:00-ге дейін тасымалдайды. Дүйсенбіден жұмаға дейін екі қайықпен қызмет көрсетіледі, ал демалыс күндері бір қайықпен қызмет көрсетіледі. Жаяу жүргіншілер (және велосипедтерін итеріп жүрген велосипедшілер) кез келген уақытта Woolwich аяқ туннелінен де өте алады. Лифтілер дәстүрлі сауда сағаттарында жұмыс істейді.

Лондон өзендік қызметтері

London River Services, Thames Clippers компаниясымен жүзеге асырылады, және ол жұмыс сағаттарында күн сайынғы қызметті Орталық Лондонға (Embankment Pier) Woolwich Arsenal Pier-ден (Royal Arsenal тұрғын үй құрылысына жақын орналасқан) ұсынады. Темза тоғаны туннель мен паромнан 1 миль (2 км) ағысқа қарай орналасқан.

Әуежай

Лондон қаласы әуежайы осы жерден көп алыс емес, ол 1980-жылдары салынған.