Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фретервилл кенішіндегі апат – 1902 жылдың 19 мамырында Теннесси штатының Фретервилл қауымының жанында болған көмір кенішіндегі жарылыс. Ресми мәліметтерге сәйкес, жарылыстан 216 шахтер қаза тапты, оның ішінде жарылыстың өзінен немесе одан кейінгі салдарларынан көз жұмғандар бар. Бұл АҚШ тарихындағы ең ірі кен апаты және Теннесси тарихындағы ең ауыр апат болып саналады. Алайда, жергілікті тұрғындар нақты қаза болғандардың саны одан да көп екенін айтады, себебі көптеген шахтерлер тіркелмеген және табылған денелердің көп бөлігін анықтау мүмкін болмады. Жарылыс себебі (толыққанды анықталмаған) жақын орналасқан, желдетілмейтін кеніштен шыққан метан газының тұтанғанынан болуы мүмкін. Апаттан кейін көп ұзамай, жарылыстан қаза тапқан 216 шахтердің 89-ының денелері жақын маңдағы Коал-Крик (қазіргі Роки-Топ) қаласындағы Лич зиратындағы «Фретервилл шахтерлерінің шеңбері» деп аталатын жерге жерленді. 2005 жылы бұл шеңбер АҚШ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.
The Fraterville Mine disaster was a coal mine explosion that occurred on May 19, 1902 near the community of Fraterville, in the U. S. state of Tennessee. Official records state that 216 miners died as a result of the explosion, from either its initial blast or from the after effects, making it the worst mining disaster in the United States' history, and remains the worst disaster in the history of Tennessee. However, locals claim that the true number of deaths is greater than this because many miners were unregistered and multiple bodies were not identified. The cause of the explosion (although never fully determined) was likely ignition of methane gas which had built up after leaking from an adjacent unventilated mine. Shortly after the disaster, the bodies of 89 of the 216 miners killed in the explosion were buried in what became known as the Fraterville Miners' Circle at Leach Cemetery in the nearby town of Coal Creek (modern Rocky Top). In 2005, this circle was placed on the U. S. National Register of Historic Places.
Орналасқан жері
Фретервилл кеніші Теннесси штатының батыс Андерсон округіндегі көмірге бай Камберленд тауларында орналасқан бірнеше кеніштің бірі болды. Кеніш және оның атымен аталған елді мекені Коал Крик аңғарының ортасында, Уолден Ридж тауының шығысында және Воуэлл тауының батысындағы тар, солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған аңғарда жайласқан. Теннесси штатының 116-шы тас жолы Фретервиллді оңтүстікке қарай Брисвиллмен және солтүстікке қарай Роки Топпен байланыстырады. Бұл тас жолдың бөлігі кеніште болған жарылыстан қаза тапқандардың құрметіне "Фретервилл шахтерлерінің естелік тас жолы" деп аталды.
The Fraterville Mine was one of several mines located in the coal rich Cumberland Mountains of western Anderson County, Tennessee. The mine and its namesake community were situated near the heart of the Coal Creek Valley, a narrow north south oriented valley slicing between Walden Ridge to the east and Vowell Mountain to the west. Tennessee State Route 116 connects Fraterville with Briceville to the south and Rocky Top to the north. This stretch of Route 116 has been renamed "Fraterville Miners Memorial Highway" in honor of the victims of the mine explosion.
Тау-кеннің тарихы
Кноксвилл кәсіпкері Е. К. Кэмп ұйымдастырған "Коал Крик" компаниясы 1870 жылы Фретервилл кенішінде жұмыс істей бастады. "Коал Крик" компаниясы әділ шарттар мен жалақы төлеуімен танымал болды, ал компанияның Фретервилл кеніші аймақтағы ең қауіпсіз кеніштердің бірі саналды. Компания ешқашан штаттың даулы сотталғандарды жалға алу жүйесіне қатыспады және қолма-қол ақшамен (скрип орнына) төледі, осылайша 1890 жылдардың басындағы Коал-Крик соғысы кезінде көршілес кеніштерді мазалаған еңбек дауларының көп бөлігінен сақтады.
The Coal Creek Coal Company, organized by Knoxville businessman E. C. Camp, began work at the Fraterville Mine in 1870. Coal Creek Coal developed a reputation for fair contracts and fair pay, and the company's Fraterville Mine was considered one of the safest in the region. The company never took part in the state's controversial convict leasing system and paid in cash (rather than scrip), and thus avoided much of the labor unrest that plagued neighboring mines during the Coal Creek War in the early 1890s.
Жарылыс және қалпына келтіру жұмыстары
Теннесси штатының Еңбек комиссарының мәлімдемесіне сәйкес, Фретервилл кенішінің жарылысы 1902 жылғы 19 мамырда таңғы сағат 7:20 шамасында болды. Жарылыс кеніштің аузынан және желдету шахтасынан қара түтін мен қирандыларды лақтырып шығарды. Шындығында, жарылыстың белгілерін алғашқы болып жақын жердегі «Тисл» кенішінде жұмыс істеген адамдар көрді. Бұл адамдар Фретервилл кенішінен қара түтін көтерілгенін байқап, бастапқыда оның желдеткіш пешінен шыққандығын ойлады. Бірақ кеніш бастығы Джордж Кэмп (Е. Кэмптің ұлы) кеніш кіреберісіне келгеннен кейін, кеніш құлап кеткенін және түтін әрі қарай пештен емес екенін анықтады. Фрэнк Шарп есімді тағы бір кенші әйеліне қағазы болмағандықтан тақташаға хат жазды. Ол былай деп жазды: «Жаным Мейбл, мен ауаға зәрумін. Мен жақын арада кетемін. Мені жұмақта кездестірейік. Исаға көмектес. Балаларға қарай және қолыңнан келгеннің бәрін жаса. Мені жұмақта кездестірейік». 89 қаза тапқан кеншінің денесі Лич зиратындағы Фретервилл кеншілер шеңберіне (Клир Бранч баптист шіркеуінің артында) Рокки Топтан АҚШ 25W тас жолынан алыс жерде жерленген. Шеңбердің ортасында барлық 184 кеншінің есімдері жазылған ескерткіш орнатылған. 2005 жылғы 19 мамырда бұл шеңбер Тарихи орындардың Ұлттық тізіліміне қосылды. Фретервилл апатында қаза тапқан басқа кеншілер Рокки Топтан шығысқа қарай 441-ші АҚШ тас жолында орналасқан Лонгфилд зиратында жерленген.
According to the Tennessee Commissioner of Labor, the Fraterville Mine explosion occurred around 7:20 on the morning of May 19, 1902. The explosion shot black smoke and debris out the mine's mouth and ventilation shaft. In fact, signs of the explosion were first seen by a group of men working at a nearby mine called the Thistle Mine. These men reportedly saw black smoke rising from the Fraterville Mine and initially thought that it was coming from a ventilation furnace. But, once the mine's superintendent George Camp (E. C. Camp's son) arrived to the entrance of the mine he discovered that the mine had collapsed and the smoke was certainly not just from a furnace. Another miner named Frank Sharp wrote to his wife on a piece of slate because he did not have any paper. He stated, "Dear Mabel, I am dying for air. I will soon be gone. Meet me in heaven. Help Jesus. Take care of the children and do the best you can. Meet me in heaven." Eighty nine of the deceased miners are buried in the Fraterville Miners' Circle in Leach Cemetery (behind Clear Branch Baptist Church) just off U. S. 25W at Rocky Top. A monument at the center of the circle bears the names of all 184 miners who were identified. On May 19, 2005, the circle was added to the National Register of Historic Places. Other miners who lost their lives in the Fraterville disaster are buried in Longfield Cemetery on U. S. Route 441 just east of Rocky Top.