Кіріспе

Англиядағы Лондонның орталық аймағындағы аудан – Кингс-Кросс. Бұл аудан Лондонның Камден және Ислингтон аудандарының шегінде, Эустон жолының екі жағында, Солтүстік Лондонның шетінде және Англияның орталық Лондонында, Чаринг-Кросттан 1,5 миль (2 км) солтүстікке қарай орналасқан. Солтүстікте Барнсбери, оңтүстік-шығыста Клеркенвелл, шығыста Ангел, оңтүстікте Холборн және Блумсбери, батыста Эустон, ал солтүстік-батыста Камден Таунмен шектеседі. Аймаққа екі ірі теміржол терминалы – Сент-Панкрас және Кингс-Кросс қызмет көрсетеді. Кингс-Кросс станциясы Лондон мен Солтүстік арасындағы маңызды теміржол бағыттарының бірінің терминалы болып табылады. Тарихи тұрғыдан Санкт-Панкрас приходының оңтүстік-шығыс бөлігі болған бұл аймақ 1990 жылдардың ортасынан бері айтарлықтай жаңарудан өтті. Сент-Панкрас халықаралық станциясында Eurostar теміржол қызметінің енгізілуі және Кингс-Кросс станциясының қайта құрылуы терминалдың солтүстігіндегі ұзақ жылдар бойы пайдаланылмаған теміржол жерлерін дамытуға ықпал етті.

Шығу тегі

Бұл аймақ тарихи тұрғыдан ежелгі приходтың оңтүстік-шығыс бөлігі және кейіннен Санкт-Панкрас метрополитен ауданы болып табылады, бұрын Есіл өзенінің ежелгі арқылы өтуіне байланысты Батл Бридж немесе Батлбридж деп аталған. Көпірдің түпнұсқа атауы – Броуд Форд көпірі. Түпнұсқа приход шіркеуі, станциялардың артында орналасқан Сент-Панкрас ескі шіркеуі, Флит өзенінің батыс жағалауындағы төбеге салынған және Ұлыбританиядағы ең көне христиандық орындардың бірі деп есептеледі.

Будика туралы аңыз

"Соғыс көпірі" деген сыбайлас жемқорлық салдарынан бұл жерде 60 немесе 61 жылдары Будика (Боадицея деп те аталады) бастаған римдіктер мен Ицени тайпасы арасындағы маңызды шайқас болған деген дәстүр қалыптасты. Бұл дәстүрді ежелгі римдік тарихшы Публий Корнелий Тациттің жазбалары қолдайды деп есептеледі, ол римдіктер мен Будика арасындағы шайқас орнын сипаттаған (Анналы 14.31), бірақ оның қайда болғанын нақты көрсетпеген; Торнбери осы сәйкестіктің артықшылықтары мен кемшіліктерін талдайды. Льюис Спенстің 1937 жылғы "Британның жауынгер ханымы Боадицея" кітабында қарсыласушы әскерлердің шамамен орналасқан жерлерін көрсететін карта бар. Будиканың 9 немесе 10 платформаның астында жерленгені туралы болжам Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қалалық аңыз ретінде пайда болған секілді. Бұл аймақ римдік дәуірде қоныстанған, ал "Брилл" деп аталған лагерьді қате түрде Юлий Цезарға жатқызған, ол ешқашан Лондиниумға келмеген. Патшаның айқасы мен Сент-Панкрас станциялары арасында "Баттл Бридж Плейс" деп аталатын шағын аудан, ал Сент-Панкрас станциясынан Юстонға қарай созылатын жол "Брилл Плейс" деп аталады. Battle Bridge Place-те RELAY King's Cross Arts бағдарламасының бөлігі болып табылатын Identified Flying Object (IFO) атты көркемдік инсталляция орнатылған.

Даму және "King's Cross" атауы

1746 жылғы Рок картасы аймақты толығымен дамытылмаған деп көрсетеді, алайда 1756 жылы жаңа Юстон жолының (алғашқыда Жаңа жол) ашылуы аймақты дамытуға мүмкіндік берді. Қазіргі атау 1830 жылдан 1845 жылға дейін "патшаның жол торабында" тұрған король Георг IV-ге арналған ескерткіштен шыққан. Осы жерде Нью-роуд (кейін Эустон-роуд), Грейс-Инн-роуд және Пентонвилл-роуд қиылысты. Ескерткіш 18 метр биіктікте болды және оның үстінде 3 метрлік патшаның мүсіні орнатылған. Архитекторы Стивен Гирри болды, ол 1830 жылы Корольдік академияда "Кингс Крос" макетін көрсетті. Жоғарғы қабаты камера обскура ретінде пайдаланылса, негізінде алдымен полиция бөлімшесі, содан кейін қоғамдық үй орналасқан. 1845 жылы бұл танылмаған ғимарат бұзылып, аймақ Кингс Крос атауын сақтап қалды. Бұл II санаттағы ескерткіш.

Темір жол станциялары

Қазір Кингс-Кросс станциясы ескерткіш тұрған және оның атын алған торапта орналасқан. Бұл репутация аймақты қайта жандандыруға жасалған тырыстықтарға кедері келтірді, станцияның солтүстігіндегі теміржол жүк аймағының құлдырауынан кейін пайда болған үлкен жер көлемін және аймақтағы көптеген бос ғимараттарды пайдалану мүмкіндігіне қарамастан. Салыстырмалы түрде арзан жалдау бағасы және Лондонның орталық орны аймақты суретшілер мен дизайнерлер үшін тартымды етті, соның салдарынан Антони Гормли мен Томас Хизервик осы жерде студияларын ашты. 1980 жылдардың соңында Хаммерсмиттен келген музыканттар, механиктер және барымташылар тобы – Mutoid Waste Company Батлбридж жолындағы қоймаға қоныстанды. Олар металл қалдықтарынан алып өнеркәсіптік мүсіндер жасап, рейвтер ұйымдастырды. 1989 жылы олар полициямен шығарылып алынды. 1992 жылы Community Creation Trust қолданылмай қалған вагон жөндеу депосын иелігіне алып, оны үйсіз жастарға арналған экологиялық тұрғын үйлер, The Last Platform Cafe, Лондон экология орталығы (Ковент-Гарденде таратылғаннан кейін), кеңселер, шеберханалар, бақтар мен көлдері бар Еуропадағы ең ірі Экология орталығына айналдырды. Бұл орталық Канал тоннелінің жаңғырту жобасы үшін автотұрақ салу мақсатымен бұзылды. Баглидің қоймасы 1990 жылдардағы қойма рейвтерінің ортасы болған түнгі клуб еді, ол Кингс-Кросс станцияларының артындағы Goods Yard орнында, қазір Гранари алаңының жанындағы Coal Drops деп аталатын жаңадан құрылған ауданның бір бөлігі болып табылады.

Қайта жаңғыру

1990 жылдары үкімет қайта жаңғырту жобаларын қаржыландыру үшін «Корольдік крест» серіктестігін құрды, ал 2000 жылы «Жоғарғы жылдамдық-1» құрылысының басталуы басқа жобаларға күшті серпін берді. 2001 жылы Argent компаниясы даму серіктесі ретінде таңдалды. 2007 жылдың қарашасында Париж және Брюссельге халықаралық Eurostar теміржол қызметтерінің лондондық терминалы Сент-Панкрас станциясына көшірілді. Станцияға дейінгі «Жоғарғы жылдамдық-1» желісінің ашылуынан кейін екі ірі станция арасындағы және Кингс-Кросс теміржолының бұрынғы жерлерінің қайта дамыту жұмыстары басталды. 2008 жылы Argent, London & Continental Railways және DHL бірлескен серіктестік құрды: Kings Cross Central Limited Partnership. 2006 жылы Allies and Morrison және Porphyrios Associates компаниялары дайындаған жалпы жоспарлау рұқсаты берілді. Жер учаскесінің әр бөлігі үшін егжей-тегжейлі жоспарлау өтінімдері кезең-кезеңімен қарастырылуда. Бұл аймақ 21-шы ғасырдың екінші онжылдығында дамудың маңызды орталығы болып қала береді. 2017 жылы Google, Сент-Панкрас және Кингс-Кросс станциялары арасындағы жаңа ғимаратты пайдаланып, Кингс-Кросс станциясының батыс жағында, Регент каналына қарай бір миллиард фунт стерлингтен астам сомаға жаңа ғимарат салу жоспарларын жариялады. Бұл аймақ сонымен қатар көп жылдар бойы NUJ, RMT, UNISON, NUT, Community және UCU сияқты бірқатар кәсіподақтардың бас кеңселеріне мекенжай болды.

Білім беру, мәдениет және мұра

Бұл аймақта мәдени орындар көбейіп келеді. 1992 жылы Лондон арнасы мұражайы ашылды, ал 1997 жылы Британ кітапханасының жаңа ғимараты Сент-Панкрас станциясының жанында қолданысқа берілді. Аймақтың жаңару жобаларының нәтижесінде, бұл жағдайда Регент кварталы (Ислингтон шекарасынан өтеді), 2006 жылдың соңында «Аула» деген шағын театр жабылды. Гагосян галереясы 2004 жылы өзінің негізгі лондондық кеңсесін осы аймаққа көшірді. Лондондық Синфонетта және Ағарту дәуірінің оркестрі Регент арнасының жанындағы Батлбридж алабындағы Король орнында орналасқан. King's Place – сонымен қатар The Guardian және The Observer газеттерінің, сондай-ақ Ұлыбританияның есірткі саясаты жөніндегі комиссиясының орны. 2011 жылдың қыркүйегінде Лондон өнер университеті Астық кешеніне көшірілді. Керемет фонтандары бар Астық алаңы, Льюис Кубитт паркі мен алаңы және жаңа Гашхолдер паркі сияқты бірқатар жаңа қоғамдық алаңдар мен бақтар ашылды. Станцияны қайта құру бірнеше ғимараттардың, соның ішінде Газ зауытының бұзылуына әкелді.

Орналасқан жері

Кингс-Кросс ежелгі приходтың оңтүстік-шығыс бөлігін және кейіннен Сент-Панкрас қалашығын құрайды, ол қазіргі таңда Лондонның Камден ауданының негізгі бөлігі болып табылады. Кингс-Кросс станциясының маңыздылығы осы жер атауының Лондонның Ислингтон ауданындағы көршілес аймақтарға таралуына себеп болады. Сент-Панкрас приходы мен округінің шығыс шекарасы ірі, қазіргі заманғы округтің шекарасына айналды және жергілікті жерде, ішінара, Флит өзенінің бағытымен анықталады. Приход пен округтің оңтүстік шекарасы Гилфорд көшесі бойымен өтеді, ал кейбір жерлерде Лонг-Ярдтың солтүстік жағы мен Роджер көшесінің бойымен, Флит өзенінің бұрын бөгеттелген саласы – тарихи Лэмбс-Кондуитті құрады. Лондонның Камден ауданында Кингс-Кросс деп аталатын сайлау округі бар, бірақ ол Кингс-Кростың оңтүстік бөлігін ғана қамтиды; Юстон жолының оңтүстігінде және Гилфорд көшесінің солтүстігінде. 2021 жылы бұл округті Юстон жолынан солтүстікке қарай Солтүстік Лондон желісіне дейін кеңейту ұсынылды, сонда Кингс-Кросс және Сент-Панкрас вокзалдары, сондай-ақ олардың солтүстігіндегі кеңейтілген аумақ кіретін болар еді.

Танымал мәдениетте

Гарри Поттер кітаптарында Кингс-Кросс станциясы – басты кейіпкердің Хогвартсқа баратын пойызға мінетін жері. Алайда, автор Дж.К. Роулинг кейіннен оны жақын маңдағы Эстон станциясымен шатастырғанын мойындады. Темір жол вокзалы кітаптарда сипатталған ойдан шығарылған "9 3/4 платформасы" деген табельді орнатты және багаж арбасының бір бөлігін қабырғаға жартылай кіріктірді. Фильмдеулерде 4 және 5-ші платформалар пайдаланылды, ал жақын маңдағы Сент-Панкрас станциясы мен қонақ үй сыртқы түсірілімдер үшін қолданылды. Кингс-Кросс және оның төңірегіндегі көшелер 1955 жылғы "Ледикиллерлер" комедиясы, Макс Бигрейвстің қатысуымен түсірілген "Көшелерден дауыс" (1958) және "Жазаны аяла" (1961) фильмдері, сондай-ақ Майк Лидің "Жоғары үміттер" (1988) фильмі үшін де түсірілім алаңы болды. 1972 жылы Джон Мортимердің BBC драмалық сериясы үшін жазған Лондондағы әртүрлі орындардағы төрт пьесаның бірі – "Кингс Кросс түскі асы" осы жерде сахналанды. Эйдан Эндрю Данның 700 триададан тұратын "Вейл Рояль" атты эпикалық поэмасы Лондонның осы аймасын зерттейді; "Вейл Рояль" 1995 жылы Альберт Холлда таныстырылды. Данның "Бриль" атты тағы бір поэмасынан алынған үш тармақты өлең Астық сақтау алаңының батыс жағында, жаңа Сент-Мартинс ғимаратының жанындағы шағын ағаш тоғайында орнатылған. Онда былай делінген: "Кингс-Кросс, періштелер мен тарихқа толы, сенің тротуарларыңның астында қалалар, аспаныңның артында қалалар. Көрейін!" Ирландиялық рок-тобы Pogues Кингс-Кроста құрылған. Британдық поп-дуэті Pet Shop Boys 1987 жылы шыққан "Actually" альбомына енген "King's Cross" әнін жазды: бұл ресми ән сол кездегі СПИД эпидемиясының бейшаралығын көрсетеді және оқиғаның "фоны" ретінде Кингс-Кросс аймасын пайдаланады, бұл аймақтың есірткіге тәуелділік және жезөкшелікпен байланысын пайдаланады. Трейси Торн 2007 жылы осы әнді қайта орындады. Ән жазушы Дэвид Гедж Cinerama есімімен жазған кезде "King's Cross" әнін жазды.

Корольдік крест станциясы

Кингс-Кросс – танымал теміржол түйіні, ал Кингс-Кросс станциясы – аймақтың орталық нүктесі. Кингс-Кросттан қала маңындағы жолаушылар тасымалын Thameslink және Great Northern компаниялары жүзеге асырады, олар солтүстік Лондонға, мысалы, Финсбери-Парк, Харрингей және Энфилд-Таунға қатынайды. Ал одан әрі Уэлвин Гарден-Сити, Стивенэдж, Питерборо, Кембридж және Кингс-Линн сияқты қалаларға барып жетеді. Кингс-Кросттан алыс қашықтыққа Grand Central, Lumo, Hull Trains және LNER пойыздары қатынайды. Пойыздар Йоркшир, Солтүстік-Шығыс Англия және Шотландияға, соның ішінде Лидс, Ньюкасл-апон-Тайн және Эдинбург қалаларына жол жүзеді. Әдебиетте бұл станция Гарри Поттерді Хогвартсқа жеткізетін Хогвартс экспресінің лондондық аялдамасы болып табылады. Бірақ Гарри Поттер фильмдерінде станцияның сыртқы көріністері көршілес Сент-Панкрас станциясында түсірілген. Ал кейбір ішкі түсірілімдер Йорк теміржол станциясында өткізілген. Goods Yard кешені, King's Cross Central жобасының бір бөлігі, бұрын жүктерді тасымалдау терминалы болған. Бұл "Ярд" 1852 жылы Льюис Кубитт жобалаған. Жақын жердегі Астық алаңы Астық сақтау ғимаратының құрметіне аталған. Пойыздар Линкольнширден бидайды Кингс-Кроссқа жеткізіп, одан кейін бидай Лондон нан пісірушілеріне тиесілі Астық сақтау ғимаратына сақталады.

St Pancras International халықаралық әуежайы

Сент-Панкрас халықаралық вокзалы осы ауданда орналасқан. Сент-Панкрас – "Евростардың" Лондон қаласындағы соңғы стансасы. Халықаралық бағыттарға Амстердам, Брюссель және Париж кіреді. Станция сонымен қатар Кенттен және Стратфорд халықаралықтан (онда Лондонның Елизавета Олимпиадалық паркі орналасқан) келетін Оңтүстік-Шығыс жоғары жылдамдысты қызметтерінің де соңғы стансасы болып табылады. Лондондық қалалық электр пойыздары (Overground) Уилсден, Уэмбли және Харроу-Уэлдстоун арқылы Юстон мен Уотфорд арасында қатынайды. Бір бизнес серіктестік тобы Юстон мен Сент-Панкрас стансалары арасында "Денсаулық сақтау жолы" жобасын жасады. Бұл маршрут Эустон жолынан бұрғылап өтеді, және топ өздерінің маршруты Эустон жолымен салыстырғанда, жаяу жүргіншілердің ауаның ластануына ұшырауын 50%-ға дейін азайтатынын мәлімдейді.

Велоспорт

Кингс-Кросс арқылы бірнеше велосипед жолы өтеді. Велосипедтік инфрақұрылымды Лондонның Камден қаласы және Лондон көлігі (TfL) қамтамасыз етеді. 6-веложол Мидленд жолы (Сент-Панкрас станциясы мен Британ кітапханасы арасында) және Джадд көшесі бойымен солтүстік-оңтүстік бағытында өтеді. Солтүстікке қарай, 6-веложол Камден Таунының шығысынан өтіп Кентиш Таунға барады. Оңтүстікке қарай, бұл жол Кингс-Кросты Фаррингдонмен, Ситимен және Элефант пен Каслмен байланыстырады. Регент каналының жағалау жолы Кингс-Кросттан батысқа қарай Камден-Лок, Регент паркі және Майда Вейлге дейін созылады. Ислингтон туннелінің болуына байланысты, шығысқа бет алған велосипедшілер каналды Ангел арқылы айналып өтуі керек, бірақ жол Ангелдің батысынан Хокстон, Виктория паркі, Майл Энд және Лаймхаусқа қарай жалғасады. Велосипедтік инфрақұрылым Маблдон Плейс (Блумсбериге қарай), Йорк Вэй (Барнсбери және Кентиш Таунға қарай), Пентонвилл Роуд (Фаррингдонға қарай), Гудс Вэй (Сент-Панкрас Интернешнл мен Йорк Вэй арасында) және Аргайл Стрит (Грей Инн Роуд пен Эстон Роуд арасында) бойында да қамтамасыз етілген. Ауданда велосипедтерді қоюға арналған орындар бар. Ауданда бірнеше велосипед бөлісу жүйесі жұмыс істейді, оның ішінде Santander Cycles схемасы да бар.

Камден-Хайлин

Камден Таун мен Кингс Крос арасындағы бұрынғы теміржол бағытын пайдаланатын жаңа саябаққа 2023 жылдың қаңтарында жоспарлауға рұқсат берілді.