Кіріспе

Андхра-Прадеш штатының 14-ші бас министрі

Едугури Сандинти Раджашехра Редди (8 шілде 1949 – 2 қыркүйек 2009), халық арасында YSR деп танымал, үнді саясаткері. Ол 2004 жылдан 2009 жылға дейін Андхра-Прадеш штатының 14-ші бас министрі қызметін атқарды. Редди Кадапа округінен Лок Сабаға төрт рет (1989, 1991, 1996 және 1998 жылдары) және Пуливендула округінен Андхра-Прадеш заң шығарушы жиналысына алты рет (1978, 1983, 1985, 1999, 2004 және 2009 жылдары) сайланды, қатысқан барлық сайлауда жеңіске жетті. 2 қыркүйек 2009 жылы Реддиді тасымалдаған тікұшақ Налламала орманында жоғалып кетті, кейін ол апатқа ұшырағаны расталды, оның ішінде Редди де бар, барлық бес адам қайтыс болды деп жарияланды.

Падайатра

2003 жылы ол сайлау науқаны аясында Андхра-Прадеш штатының 11 ауданында 60 күнге созылған үш айлық жаяу жолға шықты. Ол 2004 және 2009 жылғы әкімшілік сайлауларда Конгресс партиясын жеңіске жеткізді.

Ерте және жеке өмір

Едугури Сандинти Раджашехра Редди 1949 жылғы 8 шілдеде Мадрас штатының (қазіргі Андхра-Прадеш штаты) Кадапа ауданындағы Пуливендула қаласында христиан дініндегі Редди отбасында бес ұлының үлкені болып дүниеге келді. Раджашехра Редди медициналық білімін Махадеваппа Рампур медицина колледжінде, Гүлбарга, Карнатака штатында аяқтады және оқуын бітіргеннен кейін Жамалламадугудағы CSI Кэмпбелл миссиялық ауруханасында дәрігер болып жұмыс істеді. 1973 жылы ол 70 төсектік аурухана ашты. Оның әкесі Раджа Редди 1998 жылғы 23 мамырда бомба салдарыннан қаза тапты. Редди Виджая Лакшмиға үйленді. Олардың ұлы Ю.С. Джаганмохан Редди және қызы Ю.С. Шармила болды. Оның ұлы Джаган және кіші інісі Ю.С. Вивекананда да саясаткерлер. Редди христиан дінін ұстанды және Палестинадағы Бетлехем қаласына екі рет сапар шекті.

Мансап

Редди 1978 жылы Үндістан Ұлттық Конгрессіне қосылып, Пуливендула округінен 1978 жылғы сайлауда жеңіске жетті. 1980 жылдан бастап ауылдық даму министрі болды, кейіннен 1982 жылы акциз министрлігіне, ал 1982-1983 жылдары білім министрлігіне ауысты. Ол 1983 және 1985 жылдары сол округтен қайтадан жеңіске жетті. Индира Ганди оны Конгресс партиясының штаттық президенті етіп тағайындады. Ол 9-шы, 10-шы, 11-ші және 12-ші Лок Сабхада Кадапа округінен төрт мәрте сайланды. Ол штаттық саясатқа оралып, 1999 жылғы сайлауда Пуливендула округінен жеңіске жетті және 1999 жылдан 2004 жылға дейін Андхра-Прадеш штатының заң шығару жиналысында оппозиция жетекшісі болды. 2003 жылы сайлау науқаны аясында ол үш айлық падайатра жасады, ол 60 күн ішінде Андхра-Прадештің 11 ауданын қамтыды.

Бас министр (2004-09)

Редди 2004 жылғы әкімшілік сайлауда Конгресс партиясын жеңіске жеткізді және 2004 жылдан 2009 жылға дейін Андхра-Прадеш штатының 14-ші бас министрі болды. Бас министр ретіндегі қызметі барысында ол фермерлерге тегін электр энергиясын, кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүретін ауыл тұрғындарына арналған денсаулық сақтау сақтандыру бағдарламасын, тегін мемлекеттік жедел жәрдем қызметін, ауыл әйелдеріне арзан пайызбен несие беруді, ауылдық кедейлерге субсидияланған тұрғын үйді, субсидияланған күрішті, мүңкісіздерге колледж оқу ақысын қайтаруды және аз ұлт өкілдеріне квота белгілеуді енгізді. Оның басқару кезеңінде штат бойынша кең таралған, зорлық-зомбылыққа бейім, экстремистік солшыл Наксалит қозғалысы әлсіреді. Ол 2009 жылғы әкімшілік сайлауда Конгресс партиясын жеңіске жеткізіп, әкімшілікте 156 орын жеңіп алды. Ол 1969 жылдан бері Конгресс партиясынан сайланған тұңғыш бас министр болды және 2009 жылдың 20 мамырында Андхра-Прадеш штатының 15-ші бас министрі болып ант берді.

Жоғалу және өлім

2009 жылдың 2 қыркүйегінде Редди Bell 430 тікұшағымен саяхаттап бара жатқанда, Бегумпет пен Шамшабад әуе қозғалысын бақылаушылары ұшақпен 10:02-де тығыз Налламала орман аймағынан өтіп бара жатқанда байланыс үзілді. Андхра штатының бас хатшысы нашар ауа райы тікұшақты жолынан ауырттырғанын мәлімдеді. Аз қоныстанған ормандық аймақ заңсыз деп танылған Наксал көтерілісшілерінің бекінісі саналатын болса да, Үндістанның Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Наксалдардың тікұшақты құлату мүмкіндігін жоққа шығарды. 3 қыркүйекте Премьер-министр кеңсесі тікұшақтың апатқа ұшырағанын және Реддимен бірге барлығының қаза тапқанын растады. Полицияның бас директоры мәйіттердің танылмайтын күйге дейін күйіп кеткенін, киімдері арқылы анықтауға тура келгенін айтты, ал мәйіттерді тексеру Курул медициналық колледжінде жүргізілді. Жүргізілген тергеу апаттың себебі механикалық ақаулар мен нашар ауа райы екенін көрсетті. Реддидің денесі 4 қыркүйекте Кадапа ауданындағы Идупулапайда христиандық рәсімдерге сәйкес толық мемлекеттік құрметпен жерленді. БАҚ хабарларына сәйкес, Реддидің қазасы туралы хабарды естігеннен кейін 122 адам шоктан қайтыс болды немесе өз-өзіне қол жұмсады, олардың көпшілігі жас жақтастары немесе оның әлеуметтік көмек бағдарламаларынан пайда тапқандар еді. Реддидің қазасынан кейін қаржы министрі Кониджети Росаяһ бас министр болып ант берді.

Сын

Редди бас министр қызметін атқарған кезеңде көп мөлшерде ақша жинады деген айып тағылды. Ол халыққа бағытталған суару және тұрғын үй жобаларын өз пайдасына қолданып, осы арқылы үлкен табысқа ие болды деген сөз бар. АҚШ-тың құпия дипломатиялық хабарламасында американ консулы "Үндістан үшін де шектен шыққан кең таралған коррупция болды" деген пікір білдірген. 2006 жылғы желтоқсанда Реддидің заң талаптарына сәйкес болу үшін үкіметке берген жеке жерлері оппозициялық партиялар тарапынан сынға ұшырады. Оппозициялық партиялар заң бұзу арқылы жер иеленгені үшін оның отставкаға кетуін талап етті. Н. Чандрабабу Найду 2007 жылғы Қамам полициясының атысы салдарынан сегіз адамның қаза табуынан кейін Реддидің отставкаға кетуін сұрады. Оның ұлы Я.С. Джаганмохан Реддиге индустриалдарға жасалған жақсылықтарының орнына жинаған пропорционалды емес мүлкін тергеу үшін Орталық Тергеу Бюросының (ОТБ) федералдық тергеуі де басталды. 2012 жылдың мамыр айында ОТБ Редди кабинетінің сол кездегі инфрақұрылым министрі Мопидеви Венкатарамананы жеке ұйымдарға заңсыз жерлерді бергені үшін тұтқындады.

Танымал мәдениетте

2010 жылдың 8 шілдесінде Андхра-Прадеш үкіметі Кадапа ауданының атын сол ауданның тумасы Реддидің құрметіне YSR ауданы деп өзгертті. 2009 жылдың 14 қыркүйегінде Андхра Крикет Ассоциациясы Висахапатнамдағы АСА ВДКА крикет стадионының атын Д. Ю. С. Раджашехра Редди АСА ВДКА крикет стадионы деп өзгертті. Ол туралы екі фильм түсірілді: «Ятра» (2019) және «Ятра 2». 2020 жылы Андхра-Прадеш үкіметі жыл сайын 8 шілдеде YSR жарнамасын Шаруа күні ретінде атап өтуді жариялады.