Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украин мемлекет қайраткері (1928–2018)
Ukrainian statesman (1928–2018)
Виталий Андрийович Масол (Віталій Андрійович Масол; 14 қараша 1928 – 21 қыркүйек 2018) – Украинаны екі рет басқарған советтік украин саясаткері. Ол Украина Кеңес Социалистік Республикасында түрлі лауазымдарда болды, ең бастысы – 1987 жылдан 1990 жылдың соңына дейін Министрлер Кеңесінің төрағасы (қазіргі Премьер-министрге тең), ол кезде отставкаға кетуге мәжбүр болды. Кейіннен ол Украинаның Премьер-министрі болды және 1994 жылдың 16 маусымында осы лауазымға бекітілді. 1995 жылдың 1 наурызында ол осы қызметтен кетті. 1951 жылы Киев политехникалық институтын механика мамандығы бойынша бітірген. Жаңа Краматорск машина жасау зауытында инженер болып жұмыс істеді, техникалық бөлімнің бастығы, механика цехының бастығы, содан кейін бас инженердің орынбасары болды. 1971 жылы техника ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды; оның диссертациясы зауытта кеме винттерін жасау үшін қолданылатын көміртекті болаттың шаршау кезіндегі беріктігіне арналған. 1972 жылы Украина Коммунистік партиясының бірінші хатшысы Владимир Щербицкийдің шақыруымен Украинаның мемлекеттік жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары болды. Щербицкий оны мұнай министрінің орынбасары етіп тағайындауды жоспарлаған, бірақ комитетте шұғыл бос орын бар екенін анықтады. Кейіннен Масол комитет төрағасы болды және Чернобыль апатынан кейін залалсыздандыру жөніндегі комиссия мүшесі болды. Масол 1979 жылдың 16 қаңтарында Украина Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары болды. Ол 1987 жылдан 1990 жылдың 17 қазанына дейін Украина КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы (қазіргі Премьер-министрге тең) қызметін атқарды, сол кезде ол отставкаға кетуге мәжбүр болды және оның орнына Витольд Фокин тағайындалды. Оның отставкаға кетуіне украин студенттерінің наразылық акциялары мен "Гранит революциясы" деп аталған аштық ереуілдері себеп болды. Масол 1989-1991 жылдары Кеңес Одағының Халық депутаттары съезінің мүшесі болды. Масол президент Леонид Кучма тарапынан қайтадан қызметке орналастырылды.
Vitaliy Andriyovych Masol (Віталій Андрійович Масол; 14 November 1928 – 21 September 2018) was a Soviet Ukrainian politician who served as leader of Ukraine on two occasions. He held various posts in the Ukrainian Soviet Socialist Republic, most notably the Head of the Council of Ministers, which is the equivalent of today's Prime Minister, from 1987 until late 1990, when he was forced to resign. He was later Prime Minister of Ukraine, confirmed in that post on 16 June 1994. He resigned from that post on 1 March 1995. He graduated in 1951 from Kyiv Polytechnic Institute with a degree in mechanical engineering. He worked as an engineer at the New Kramatorsk Machinebuilding Factory and rose to become the head of the technical department, the head of the mechanical shop and then the deputy chief engineer. In 1971, he was awarded a doctorate in technical science; his thesis was in regards to the fatigue strength of carbon steel used to manufacture ship propellers at the plant. In 1972, he became deputy chairman of the state planning committee in Ukraine at the invitation of First Secretary of the Communist Party of Ukraine, Vladimir Shcherbitsky. Shcherbitsky had intended to make him deputy minister for oil but decided that there was a more urgent vacancy on the committee. Masol later became chair of the committee and a member of the commission in charge of decontamination following the Chernobyl disaster. Masol became Deputy Head of the Ukrainian Council of Ministers on 16 January 1979. He served as Head of the Council of Ministers (equivalent of today's Prime Minister) of the Ukrainian SSR from 1987 until 17 October 1990, when he was forced to resign and was replaced by Vitold Fokin. He was forced into resignation by Ukrainian student protests and hunger strikes known as the Revolution on Granite. Masol was a member of the Congress of People's Deputies of the Soviet Union between 1989 and 1991. Masol was once again reinstated by President Leonid Kuchma.
Марапаттар
Мемлекеттік қызмет кезінде Виталий Масол көптеген азаматтық және мемлекеттік наградалармен марапатталды, оның ішінде Ленин ордені (1966 және 1986 жылдары), Қазан төңкерісі ордені (1971 жылы), Еңбек Қызыл Ту ордені (1978 жылы), Құрмет белгісі ордені (1960 жылы), 3-дәрежелі (1997 жылы) және 1-дәрежелі (2008 жылы) Еңбек Ері ордені, 5-дәрежелі (1998 жылы) және 4-дәрежелі (2003 жылы) Ярослав Ұлы ордені. Киев қалалық кеңесі 2023 жылғы 26 мамырда Масолдан "Киев қаласының құрметті азаматы" атағын айырды.
During his public service, Vitaliy Masol received numerous civil and state awards and recognition, including the Order of Lenin (in both 1966 and 1986), the Order of the October Revolution (in 1971), the Order of the Red Banner of Labour (in 1978), the Order of the Badge of Honour (in 1960), the Order of Merit 3rd class (in 1997) and 1st Class (in 2008), the Order of Prince Yaroslav the Wise 5th Class (in 1998) and 4th Class (in 2003). The Kyiv City Council stripped the title of "Honorary Citizen of the City of Kyiv" from Masol on 26 May 2023.
Өлім
Масол 2018 жылдың 21 қыркүйегінде Киевте 89 жасында қайтыс болды. Өлім себебі жарияланбады.
Masol died on September 21, 2018, in Kyiv, at the age of 89. The cause of death was not revealed.