Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық саясаткер (туған 1956)
Ukrainian politician (born 1956)
Володимир Михайлович Литвин (Володи́мир Миха́йлович Литви́н, ; туған 28 сәуір, 1956) – украиналық саясаткер, ең белгілісі – Украинаның жоғарғы мәжілісі – Верховная Раданың төрағасы. Бұрын 2002 жылдан 2006 жылға дейін осы лауазымда қызмет еткен ол, 2008 жылдың желтоқсанында партиясы Юлия Тимошенконың бұрынғы коалициясына кеңейтілген құрамда қосылуға келіскен соң қайта сайланды және 2012 жылдың желтоқсанына дейін төраға болып қалды. 1994 жылдан 1999 жылға дейін Литвин президент Леонид Кучманың көмекшісі, кейін кеңсе басшысы болды.
Volodymyr Mykhailovych Lytvyn (Володи́мир Миха́йлович Литви́н, ; born April 28, 1956) is a Ukrainian politician best known for being Chairman of the Verkhovna Rada, the Ukrainian parliament. Having previously served in that position from 2002 until 2006, he was re elected in December 2008 after his party agreed to join the former coalition of Yulia Tymoshenko in an expanded capacity and stayed Chairman until December 2012. From 1994 to 1999, Lytvyn was the aide to President Leonid Kuchma and, later, the head of his office.
Ерте өмірбаяны және жеке өмірі
Литвин Житомир облысының Новоград-Волынский ауданындағы Слобода-Романовская ауылында дүниеге келген. Литвин 1978 жылы Киев университетінің тарих факультетін бітірген. 1984 жылы «Украина Коммунистік партиясының әлеуметтік пәндер бойынша педагогтар даярлауын жақсарту жөніндегі күш-жігері» тақырыбында диссертациясын қорғады. Литвин еңбек жолын Киев мемлекеттік университетінде бастады (1978–86), содан кейін Украина КСР Жоғары және орта білім беру министрлігінде басқарма басшысы болып жұмыс істеді (1986–89). 1989–1991 жылдары Украина Коммунистік партиясының Орталық Комитетінде, КПСС-тің Украиналық ұйымында саяси талдаушы болып жұмыс істеді. Литвин – Украина Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, Украинаның ғылым және техника саласының құрметті қызметкері. Дегенмен, 2002 жылы ол «Дзеркало Тижня» газетінде жарияланған мақаласында батыс ғалымының еңбегін плагиаттаумен айыпталды. Ол 1960 жылы туған экономист Татьяна Константиновнаға үйленген. Олардың қызы Елена (1982 жылы туған) – сұлулық индустриясының кәсіпкері, ал ұлы Иван (1989 жылы туған) – студент. Литвиннің хоббиі – кітап оқу, футбол және далматин тұқымды иттерді бағып-қағу.
Lytvyn was born in Sloboda Romanivska village in the Novohrad Volynskyi Raion of the Zhytomyr Oblast. Lytvyn graduated from the Kyiv University (Faculty of History) in 1978. In 1984, he defended his dissertation "Efforts of the Communist Party of Ukraine in improving the preparation of teachers in social disciplines". Lytvyn started his career at the Kyiv State University (1978−86), then he worked as Head of Directorate in the Ministry of Higher and Secondary Vocational Training of the Ukrainian SSR (1986−89). Between 1989 and 1991 he worked as a political analyst at the Central Committee of the Communist Party of Ukraine, the Ukrainian branch of CPSU. Lytvyn is a correspondent member of the National Academy of Sciences of Ukraine, Honored Worker of Sciences and Technology of Ukraine. However, in 2002 he was publicly and reasonably accused of plagiarizing a Western scholar when writing his article to Dzerkalo Tyzhnia newspaper. He is married to Tetyana Kostyantynivna (born 1960), an economist. Their daughter Olena (born 1982) is a beauty industry entrepreneur, and their son Ivan (born 1989) is a student. Lytvyn's hobbies include reading, football, and taking care of dalmatian dogs.
Президент Әкімшілігінің басшысы
1994 жылы Лытвин жаңа сайланған президент Леонид Кучманың көмекшісіне тағайындалды. 1999 жылы ол Президент Әкімшілігінің басшысы болып тағайындалды.
In 1994, Lytvyn became the aide to the newly elected President Leonid Kuchma. In 1999, he was appointed as the head of the Presidential Administration.
Гонгадзеді өлтіру
Кассеталық дау кезінде Кучма, Лытвин және басқа да жоғары деңгейдегі шенеуніктердің Георгий Гонгадзенің жоғары деңгейдегі жемқорлық туралы онлайн жарияланымдары үшін үнсіздікке мәжбүр ету қажеттігін талқылаған аудиотаспалар жарияланды. Гонгадзенің кесілген денесі 2000 жылдың қараша айында Киев маңынан табылды. 2011–2013 жылдарғы Олексий Пукач сот процесінде Пукач (бұрынғы) Украина президенті Леонид Кучма мен Лытвиннің (сол кезде Кучманың Президенттік әкімшілігінің басшысы) Гонгадзені өлтіруге бұйрық бергенін мәлімдеді.
During the Cassette Scandal audiotapes were released on which Kuchma, Lytvyn and other top level administration officials are allegedly heard discussing the need to silence Georgiy Gongadze for his online news reports about high level corruption. Gongadze's decapitated body was found in the suburbs of Kyiv in November 2000. During the 2011—2013 trial of Oleksiy Pukach, Pukach claimed that (former) Ukrainian President Leonid Kuchma and Lytvyn (at the time of the murder Kuchma's head of his Presidential Administration) had ordered the murder of Gongadze.
Парламенттік мансап
2002 жылы Лытвин "Біріккен Украина үшін" ("За единую Украину") партиялық блогының басшысы болып Жоғарғы Радаға сайланды. Ол парламенттік фракциялардың арасындағы келісімге келген тұлға ретінде заң шығарушы орган – Жоғарғы Раданың төрағасы (спикері) болды. Лытвин өзінің зор саяси ықпалына қарамастан 2004 жылғы президенттік сайлауға қатысудан бас тартты. Лытвиннің інісі Микола Лытвин Украинаның Шекара қызметінің бастығы болды. Лытвин өткір тілді, иронияға толы саяси сөздерімен танымал. Оның ең әйгілі сөйлемдерінің бірі: "Мен парламентте жасалмаған көпшілікті құруға қарсы емеспін. Бірақ бұл көпшілікке парламенттің барлық депутаты кіргенін қалаймын". 2006 жылғы 26 наурыздағы парламент сайлауында оның "Лытвиннің халық блогы" сайлаушылардың 2,44% дауысын жинады, бірақ 3% шегіне жетпегендіктен парламентке өте алмады. Лытвиннің жақтастары (басқа партиялармен бірге) сайлау қорытындыларын бұрмаланған деп мәлімдеді, сотқа шағымданып, қоғамдық науқан ұйымдастырды. Дегенмен, Лытвин өзі баспасөзбен байланыс жасамай, жарияланған нәтижелерден кейін көңілі тоңды. Ұлттық Ғылым академиясының вице-президенті болып сайланды. 2007 жылғы 30 қыркүйекте өткен мерзімінен бұрынғы парламент сайлауында "Лытвин блогы" (бұрынғы "Лытвиннің халық блогы") Халық партиясы мен Еңбек партиясынан құралды. Блок 450 орынның 20-сын алып, бесінші орынға табан тіреді.
In 2002, Lytvyn was elected to Verkhovna Rada as the head of the party bloc For United Ukraine ("Za edynu Ukrainu"). He became the Chairman of the Verkhovna Rada (speaker) of the legislature as a compromising figure among the parliamentary factions. Lytvyn refused to take part in the presidential election of 2004 despite his significant political influence. Lytvyn's brother, Mykola Lytvyn was the chief of Ukraine's Border Guard. Lytvyn is known for his ironic political expressions. One of his best known sentences is "I do not protest at forming an artificial majority in our parliament. But I want this majority to include every member of parliament." At the parliamentary elections on March 26, 2006, his Lytvyn's People's Bloc won 2.44% of the popular vote and no seats since it did not meet the 3 percent threshold. Lytvyn's allies (together with other parties) declared the voting results forged, filing a court suit and starting a public campaign. However, Lytvyn himself avoids press and shows deep disappointment since the results announced. Elected vice chairman NAN. In the early parliamentary election held on September 30, 2007, the Lytvyn Bloc (renamed from Lytvyn's People's Bloc) consisted of the People's Party and the Labour Party. The bloc placed fifth with 20 out of 450 seats.
2010 жылғы президенттік сайлау және 2012-14 жылғы парламент сайлауы
2009 жылдың 6 желтоқсанында Кучманың бұрынғы қауіпсіздік күзетшісі Микола Мельниченко 2000 жылы журналист Георгий Гонгадзені өлтіруге бұйрық бергені үшін Литвинді айыптады. Литвиннің өкілі бұл мәлімдемені 2010 жылғы Украина президенттік сайлау кампаниясының бір бөлігі деп мәлімдеді. Сайлау кезінде Литвин 2,35% дауыс алды. Литвин 2012 жылғы Украина парламент сайлауына Халық партиясынан 65-ші сайлау округінде (бірінші орын алған адам парламентке өтеді) Народичи ауданында кандидат ретінде қатысты. Ол осы округте жеңіске жетіп, парламент депутаты болды. Литвин депутаттық мандатын алғаннан кейін ешқандай парламенттік фракцияға қосылмады. 2014 жылғы парламент сайлауында Литвин 41,48% дауыспен Звягельдегі 65-ші сайлау округінде тәуелсіз кандидат ретінде қайта сайланды. Парламентте ол 2017 жылдың 19 қазанында одан шығуды сұрағанға дейін "Халық еркі" парламенттік тобына қосылды.
On December 6, 2009, Mykola Melnychenko, former bodyguard to Kuchma, accused Lytvyn of ordering the murder of journalist Georgiy Gongadze in 2000. A spokesperson for Lytvyn dismissed the claims as part of the 2010 Ukrainian presidential election campaign. During the election Lytvyn received 2,35% of the votes. Lytvyn took part in the 2012 Ukrainian parliamentary election as a People's Party candidate in single member districts number 65 (first past the post wins a parliament seat) located in Narodychi Raion. He won a parliamentary seat by winning this constituency. Lytvyn did not join any parliamentary faction after taking his seat. In the 2014 parliamentary election Lytvyn was re elected into parliament as an independent candidate in electoral district 65 located in Zviahel with 41.48% of the votes. In parliament, he joined the parliamentary group People's Will until he was asked to leave it on 19 October 2017.
2019 жылғы парламент сайлауы және саяси мансабының аяқталуы
2019 жылғы Украина парламент сайлауында Лытвин сайлау округін жоғалтқандықтан парламент мүшелігінен айырылды. Ол дауыстардың 25,65%-ын алды, ал «Халық қызметшісі» партиясынан баққан Дмитрий Костюк 35,73% дауыс жинады. 2021 жылдың наурыз айында Лытвин Тарас Шевченко атындағы Киев ұлттық университетінің ректоры сайлауында жеңіліске ұшырады, дауыстардың шамамен 4%-ын алып, төртінші орынды иеленді. Осы университеттің қадағалау кеңесі төрағасы лауазымынан бір күні кейін кетті.
In the 2019 Ukrainian parliamentary election Lytvyn lost his parliamentary seat after losing his constituency. He gained 25.65% of the votes, while the winner Dmytro Kostiuk of the Servant of the People party scored 35.73%. In March 2021 Lytvyn lost in the election for the rector of the Taras Shevchenko National University of Kyiv, taking fourth place with a result of about 4% of the vote. The next day he resigned as chairman of the supervisory board of this university.