Кіріспе
Швед музыкалық аспаптар компаниясы Hagström – музыкалық аспаптарды өндіретін компания, ол Швецияның Далекарлия аймағындағы Элвдален қаласында орналасқан. Олардың алғашқы өнімдері аккордеондар болды, оларды бастапқыда Германиядан, содан кейін Италиядан 1932 жылы өз зауытын ашуға дейін импорттады. 1950 жылдардың соңында компания электр гитараларын, кейін күшейткіштерді шығара бастады. Алғашқы гитаралар аккордеон өндірісінің ықпалымен ерекше сыртқы түрімен ерекшеленді. Hagström 8 ішекті бас гитараларды жаппай өндірген және гитара/синтезатор гибридін (Swede Patch 2000) жасаған алғашқы компания болды. Компания 1983 жылы өндірісті тоқтатты. 2004 жылы бренд қайта жандандырылды және содан бері Еуропа мен Азияда гитаралар жасап келеді. Брендті қайта іске қосылғаннан бері Hagström өнімдерінің ассортиментін кеңейтіп, әйгілі Hagström H8 сияқты классикалық модельдерін қайта енгізді, ол 8 ішекті бас гитара. Hagstrom сонымен қатар жаңа модельдер мен дизайнды ұсынды, ал компания әлі де Швецияда жұмыс істейді.
the instrument company
Hagström is a musical instrument manufacturer in Älvdalen, Dalecarlia, Sweden. Their original products were accordions that they initially imported from Germany and then Italy before opening their own facility in 1932. During the late 1950s, the company started making electric guitars and later amplifiers. The early guitars were heavily influenced by the accordion production and had a special look and feel. Hagström were the first company to mass produce 8 string bass guitars as well as the first to build a guitar/synthesizer hybrid (Swede Patch 2000). The company ceased production in 1983. In 2004 the brand was resurrected and has since been building guitars both in Europe and in Asia. Throughout the years Hagström has expanded their line of products since the restart of the brand and re introduced such Hagstrom classics as their famous Hagström H8, an 8 string bass. Hagstrom has also introduced new models and designs, where the firm still operates out of Sweden.
1925-1970 жылдардағы аккордеондар
Албин Хагстрем 1925 жылы Германия мен Италиядан аккордеондар импорттауды бастады және "Фирма Альбин Хагстрем" компаниясын құрды. Албин Швеция, Норвегия және Данияда дүкендер ашып, бизнесін кеңейтті, ал 1932 жылы Элвдаленде аккордеондарды өндіруді бастады. 1936 жылы Хагстрем екі итальяндық аккордеон шеберінің еңбегін жалға алып, өндіріс процесін жаңартуға және оңайлатуға көмектесті. 1939 жылы Хагстрем АҚШ-та өзінің беделін қалыптастыруға кірісіп, Нью-Йорктегі Рокфеллер орталығында "Hagstrom Music Company Inc." және Джеймстаунда "Albin Hagstrom Inc." ашты. Бірақ 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан жоба тоқтатылып, компанияны басқаруға тағайындалған адамдар компания қаражатымен бірге із-түзсіз жоғалып кетті. 1946 жылы Свен Хиллринг Швециядан Джеймстаундағы жаңа аккордеон фабрикасының қайта іске қосылуын қадағалау үшін жіберілді, ол 1949 жылға дейін жұмыс істеді. Швецияда бренд 1940-1950 жылдар аралығында өсіп-дамыды және Солтүстік Еуропада барлығы қырық сегіз дүкенге ие болды. 1953 жылы аккордеон өндірісі 15 000 данаға жетіп, ең жоғары деңгейге көтерілді. Осы кезеңде компания бірнеше аккордеон мектебін ашты, оларда 70 000-нан астам адам оқыған деп есептеледі. Компанияның негізін қалаушы Альбин Хагстрем 1952 жылы 47 жасында қайтыс болды, оның орнын Эрик Висен басты. 1968 жылы Super Cromatic үлгісі ұсынылды, ол 1970 жылы соңғы рет шығарылған аккордеон болды. 1984 жылы компания тағы да Германия мен Италиядан аккордеондар импорттау арқылы бастапқы қызметіне оралды. Дүкендер сатылып, қызметкерлер өздерінің кәсібін ашуға ынталандырылды, нәтижесінде Элвдаленде екі жаңа компания құрылды. Хагстром құрған Musitech компаниясы Рольф Линдхамнға сатылды, ол Ария және Гильдия гитараларының ресми швед дистрибьюторы болған. Super Swede үлгісін жасауға қатысқан Пер Åке Олссон Amtech компаниясын құрды, ол PA жүйелерін, жарықтандыру құрылғыларын және компьютерлік жабдықтарды өндіреді. "AB Albin Hagström" компаниясы бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді және Швеция, Норвегия және Даниядағы көптеген мүліктің иесі болып табылады.
Гитаралар: 1958 жылдан 1983 жылға дейін
1958 жылы шведтік Hagström компаниясы электр гитараларын шығара бастады, бұл АҚШ-тан тыс жерде аспапты кәсіби деңгейде өндіретін алғашқы компаниялардың бірі болды. Алғашқы Hagström Deluxe қатты корпусты гитараларында бұрын аккордеондарында қолданылған ерекше жылтыр және перлоидты целлюлоидты қаптама болды. Көп ұзамай Hagström гитаралардың тізімін кеңейтіп, Viking және Jimmy сияқты іші қуыс гитараларды қосты. 1961 жылы Hagström бастарының алғашқы топтамасы сатылымға түсті, соның ішінде революциялық 8 ішекті бас гитара да болды. Электр гитаралардың модельдеріне Hagström 1, H сериясы (h II, h III, h II N), Swede (алғашқыда The Hagström LP немесе Les Paul деп аталды, себебі аспаптың сыртқы түрі Gibson Guitars компаниясының танымал Les Paul гитарасына ұқсас болды), Super Swede, Impala, Corvette (АҚШ-та Condor деп аталды), Viking, Swede Patch 2000 (алғашқы синтезатор гитараларының бірі) және Jimmy (Jimmy D'Aquisto атымен аталды, ол Hagström компаниясы гитараны жобалау үшін шақырған Нью-Йорктің танымал гитара жасаушысы) кірді. Бас гитаралардың ішінде The Swede Bass және Hagström H8 – ең алғашқы сериялық өндіріске түскен сегіз ішекті бас гитара бар, ол Noel Redding, Jimi Hendrix, Mike Rutherford сияқты музыканттардың қолдануы арқасында танымал болды. Тағы бір жаңалық – H Expander Truss Rod, ол мойынға қосымша күш беріп, оны қалыптан тыс жұқа жасауға мүмкіндік берді. Осылайша, гитараның құрылымын дәстүрлі трасс тағандарымен жасалған гитараларға қарағанда төмендетуге болады. Аспаптардың тізімінен бөлек, Hagström күшейткіштер, динамиктер, эффект педальдары, гитара ішектері және микшерлік консольдерді де өндірді, оларды ABBA алғашқы әлемдік турларында қолданды. Лап-стиль гитаралар, банджо және мандолиналардың өте аз саны жасалды, бірақ оларды табу қиын. 1962 жылы Albin-нің ұлы Karl Erik Hagström бес жыл АҚШ-та жұмыс істегеннен кейін Line O гитараларын құрды. 1967 жылы ол компанияның бас директоры болды. Швецияда компания музыкалық жабдықтарды сатумен ғана емес, сонымен қатар электр гитарасы, бас, клавишалы аспаптар және т.б. бойынша «өздігінен оқу» кітаптарымен және пошта курстарымен де танымал болды. Бұл оқу құралдары музыка оқудан бөлек, рок және поп репертуарын, аккордтарды талдауды және аспапты күйлеуді ұстанып, жаңа музыканың аспаптық шеберлігін рок-клубтарымен және дискі дүкендерімен байланысты емес желілерде танымал етті, осыдан музыка туралы жазбалар аз болған кезде. 1983 жылы шведтік Hagström гитараларының өндірісі тоқтатылды, себебі компания Азияға өндіріс желісін көшірген басқа ірі гитара брендтерімен бәсекелесе алмады. Hagström кейбір жапондық прототиптерді жасады, бірақ олар сапасына риза болмады және брендті арзандатудың орнына компанияны жабуды жөн көрді. Оригинальды Hagström брендіне деген қызығушылық әлі де әлем бойынша сақталып келеді және 2006 жылдан бері маусым айының бірінші аптасында Швецияның Älvdalen қаласында Hagström фестивалі өтіп келеді.
Хагстрем гитаралары
Standard, DeLuxe және DeLuxe A, 1958–1962 – Америкада Goya деген атпен сатылды (Goya гитараларымен шатастырмау керек, Levin акустикалық гитаралары). Hagströms Speed O Matic тақтасымен жабдықталған, сыртқы түрі Gibson Les Paul-ға ұқсас. Кейде «Жылтыр гитаралар» деп те атайды. DeLuxe A ерекше сыртқы түрі үшін «Бэтмен» деп аталды. Kent, Kent I және Kent II, 1962–1966 – Америкада Hagström F 11, F 200 немесе F 300 ретінде, ал Англияда Futurama ретінде сатылды. «Tremar» тремоло жүйесімен стандартты жабдықталған алғашқы Hagström гитарасы. Fender Stratocaster-дан шабыттанды. Hagström Futurama Coronado Automatic, 1963. 200 данасы Лондондағы Selmer компаниясының иесі Бен Дэвистің талаптары бойынша Hagström арнайы жасады. Automatic, Impala және Corvette, 1963–1967 – Automatic, Impala мен Corvette арасындағы гибрид болды. Corvette Америкада Condor деп аталды. Барлық модельдердің мойны желімделген. Hagström I, II және III, 1964–1976 – Gibson SG-ден шабыттанған корпус, Fender стиліндегі басы. Hagström II және III Америкада F 200 және F 300 ретінде сатылды. Кейінгі H IIN моделі соңғысымен бірдей болды, бірақ екі хамбакер пикап және слайд-переключательдің орнына айналмалы тұтқалармен жабдықталды. H IIN OT тремоло құйрығынан айырылды. Viking, Viking 1, Viking II, Viking DeLuxe және Viking I N, 1965–1979 – Hagström-ның алғашқы жартылай кеуекті гитарасы. Viking I N-де пикаптар сингл-койлдан хамбакерге ауыстырылды. Hagström Jimmy, 1969–1979 – Джимми Д’Аквисто жасаған жартылай кеуекті гитара, стандартты немесе овалды F тесігімен қол жетімді. Swede және Super Swede, 1970–1983 – Älvdalen қаласында жасалған соңғы модель. Gibson Les Paul-дан шабыттанды. Super Swede бастапқыда Swede DeLuxe деп аталды, бірақ музыкалық журналда «Super Swede» деп аталғаннан кейін аты өзгертілді. Scandi, 1976–1980 – Stratocaster-дан шабыттанған, үш сингл-койл пикаптары бар модель. Сондай-ақ Hagström III деп аталды және сол қолмен ойнаушылар үшін шағын партияда жасалды. Swede Patch 2000, 1976–1979 – Гитара мен синтезатордың гибриді, ойнау үшін арнайы техника қажет болды және ойнау өте қиын болды. Partner, 1979 – Hagström II-нің кейінгі хамбакер нұсқасы сияқты, бірақ бекітілген бридж/құйрық бөлігімен. Ultra Swede, 1983 – Құн төмендету үшін Жапонияда өндірілді, бірақ Hagström стандарттарына сай келмеді.
Гитаралар: 2004 жылдан бүгінгі күнге дейін
2004 жылдан бастап Хагстрем халықаралық нарыққа "Tricor AB" компаниясы арқылы қайта ашылды. Олар Швециядағы ең танымал модельдердің көптеген жаңа нұсқаларын таратады. Хагстремнің ресми дизайн тобы бастапқы шведтік үлгілерге қарағанда, кейбір өзгерістер енгізіп, жақсартулар жасады. Хагстрем Еуропадағы эксклюзивті Hagstrom гитараларын қайтадан өндіруге кірісті, олар түпнұсқаның дыбысын дәл қайта беру үшін әзірленген. Бұл модельдер "Солтүстік сериясы" деп аталады.
Қазіргі Хагстрем гитаралары
Deluxe D2H және Deluxe F D2F. Deluxe модельдері екі хамбакермен бірге келеді және бір кесінді гитаралар болып табылады. Оларда екі потенциометрмен қарапайым сымдау бар, бас дыбыс пен тембрді басқаруға арналған. Бұл модельдер 2004 жылы өндіріс қайта басталған кезде жасалған алғашқы модельдердің бірі болды, бірақ қазіргі таңдағы өндірісте жоқ. D2H пішіні мен өлшемдері Standard 80 сияқты ерте [1958–62] жылдарғы перлоидпен жабылған модельдерге (суретте көрсетілгендей) негізделген сияқты көрінеді. Deuce және Deuce F. Deuce модельдері екі хамбакермен бірге келеді және екі кесінді гитаралар болып табылады, Hagstrom оларды Super Swede моделінің туысқандары деп мәлімдейді. Екі гитараның да әрбір пикапты бөлуге арналған тәуелсіз пуш/пулл тембр реттегіштері бар. Fantomen. Fantomen модельдері екі хамбакермен бірге келеді және Gibson RD-ге ұқсас асимметриялық дизайнға ие. Модельдер екі дыбыс күштендіру және екі пуш/пулл тембр реттегіштерімен жабдықталған. Fantomen Ghost (шведтік тобы) бірлесіп жасаған. RetroScape. Hagstrom RetroScape сериясы Hagstrom тарихынан шыққан гитаралардың нақты қайта жасалған нұсқаларынан тұрады. Мақсаты – ретро стильді бұзбай, осы керемет дизайнға заманауи ойнау мүмкіндігін әкелу. Гитаралардың екі диапазоны бар: үш пикапты Condor (және оның екі пикапты бауыры Impala) және үш пикапты H III (екі пикапты H II-мен бірге). Олардың барлығында 1960 жылдарғы түпнұсқадан өңделген бас бөлігі, сондай-ақ жаңартылған көпір және функционалды жақсарту үшін қайта жасалған "Vintage Tremar" вибратосы бар. UltraLux XL 5 және UltraLux XL 2 сериялары. XL 5 екі хамбакер және бір сингл-койл пикаппен келеді, XL 2 бірдей, бірақ сингл-койл пикапы жоқ. FCS 2 көпір жүйесімен жабдықталған. UltraLux Ultra Swede сериясы. Humbucker пикаптарына сингл-койл дыбысын беруге арналған койл-тапты қосу түймесі бар. Сондай-ақ, "Custom 62" пикаптарын қамтиды, олар көбірек агрессивті және қуатты пикаптар жиынтығы болып саналады. Екі арнайы модель шығарылды. Біреуі – қар сырғыларын шығаратын Nitro компаниясы үшін, екіншісі – Absolut водкасы үшін. Select Super Swede, Select Swede және Select Ultra Swede. Select Super Swede-дің ұзынырақ мойны (25,5" 24,75"-қа қарағанда) және Select Ultra Swede Custom 58 жабылмаған пикаптармен қол жетімді болғаннан басқа, олар бірдей. Super Swede – Tremar Super Swede және Tremar Super Swede P 90 нұсқаларында да ұсынылады (3 H 90 S пикаптарымен жабдықталған (N/RW/N) (S – "Spiced" дегенді білдіреді, олар ерекше сингл-койл дыбысын беру үшін арнайы дауысталады)) және 6 позициялық айналмалы селектормен. Hagstrom-ның "Tremar" құрылғысы – Hagstrom-ның арнайы жасалған винтаждық "Tremar" тремоло жүйесі, ол нарықтағы ең жақсы "Vintage" типті тремоло құрылғыларының бірі болып танылады. Swede – Tremar Swede және Hagstrom-ның бірегей H 90 S пикаптарын пайдаланатын Swede SE нұсқаларында да ұсынылады. F 20 және F 200. F 200 F 20-дағы тремолодан және F 20-ның мойнындағы бұрандалы қосылысқа қарағанда магони мойнынан айырмашылығы бар. F 20 бір бөліктен тұратын 45 мм бассвуд корпусына және FCS 1 тремоло жүйесіне ие. F 200 контурлы 40 мм магони корпусына ие. F200P – екі H 90 сингл-койлы және стандартты FCS 1 тремолосымен қол жетімді. Viking, Viking II және Viking IIP. Hagström Viking-тің қайта шығарылымы, Viking және Deluxe бірдей, бірақ Deluxe-те жалынды беткі қабаты, саусақ тақтасындағы әртүрлі инкрустациялар және басқа F тесігі бар. Viking II – мойны бұрандалы қосылыспен жасалған модель, ал Viking – мойны орнатылған модель. HJ 500 және HJ 600 – түпнұсқа Hagström Jimmy-дің қайта шығарылымы. Tremar HJ 500 осы модельде Hagstrom-ның арнайы жасалған винтаждық "Tremar" тремоло жүйесін пайдаланады, бұл сенімді тремоло құрылғысын іздейтін рок-а-билли гитаристтері үшін танымал таңдау. HL 550 – бір ғана жүретін хамбакер пикапы бар жартылай қуыс корпус. HJ 800 – түпнұсқа Hagström Jimmy-дің қайта шығарылымы, Solid Spruce беткі қабатымен, Custom 58 пикаптарымен және 25 дюймдік мензура ұзындығымен жабдықталған.
Коллекционерлік бұйымдар
1983 жылдан бері, бастапқы өндіріс тоқтағаннан бастап, Hagström гитаралары коллекционерлердің іздеген заттарына айналды. Пат Смир Америкадағы ең ірі Hagström жинағының иесі ретінде танымал және ол Hagström гитаралары – ол қолданған ең берік гитаралар екенін айтқан. Әлемдегі ең үлкен Hagström гитаралары коллекциясы бұрын Швецияның Эстерсунд қаласындағы Арне Йоханссонға тиесілі болды және 80-нен астам Hagström гитарасынан, сондай-ақ бірнеше күшейткіштен, басқа да аспаптардан және Hagström өнімдерінен тұрды. 2012 жылдың 4 мамырында Даларна провинциясының мемлекеттік мұражайы осы коллекцияны сатып алды, олардың қолында бұрын аспаптардың шағын жинағы болған. Қазіргі таңда олардың коллекциясында 100-ден астам Hagström гитарасы бар. Элвис Преслинің 1968 жылғы "68 Comeback Special" бағдарламасында қолданған қызыл Viking II гитарасы 1990-жылдардың басында 50 000 доллардан астамға сатылып, Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында қойылды. 1981 жылғы Super Swede гитарасы, арнайы көк және сары графикасымен, 60 100 швед кронасына (шамамен 8 850 АҚШ доллары) сатылды, бұл оны ең қымбат Hagström гитараларының біріне айналдырды. Гитара коллекциясында сирек кездесетін Hagström Futurama Coronado автоматты гитарасы бар.
Медиа
Хагстром – Allt i musik. Швеция деректі фильмі, алғаш рет 2004 жылы Швецияда SVT2 телеарнасының K Special телешоуы арқылы көрсетілді.