Кіріспе

Citizen сағаттарының Eco Drive модельдер қатары – Citizen Watch Co., Ltd. компаниясының дүние жүзінде өндіріліп, сатылатын, негізінен жарық энергиясымен жұмыс істейтін сағаттары. 2007 жылы компанияның есебуынша, бұл жүйе Солтүстік Америкада он миллион батареяның кәдесіз қалдырылуын болдырмаған. Citizen компаниясы Eco Drive желісін 1995 жылы Азия, Латын Америкасы және Еуропаға, ал 1996 жылғы сәуірде АҚШ-қа таныстырды. Eco Drive тұжырымы бұрынғы күн энергиясымен жұмыс істейтін сағаттарға қарағанда бірнеше техникалық жақсартулар енгізді, оның ішінде сағаттың сыртқы түрін жақсарту үшін циферблаттың артында дерлік көрінбейтін, көзге түспейтін жарық жинағыш жасушалар пайда болды.

Эко-Драйв тұжырымдамасы

Eco Drive тұжырымдамасын іске асырған техникалық платформа Eco Drive калибрлі 7878 механизмі болды. Бұл механизм күн батареяларын циферблаттың астына орнатуға мүмкіндік берген алғашқы жарықтан қуат алатын механизм еді. Citizen және басқа өндірушілердің жарықтан қуат алатын бұрынғы сағаттарында күн батареялары тікелей циферблатқа орнатылған. Бұл жаңалық жұқа пленкалы аморфты кремнийден жасалған күн батареяларының едәуір жақсаруының арқасында мүмкін болды, олар 1990 жылдардың басында айтарлықтай тиімді болды. Енді тиімдірек болған күн элементтерінің үстіне жеткілікті мөлдір циферблат материалы орналастырылып, циферблат арқылы механизмды қуаттау үшін жеткілікті жарық өткізілді. Eco Drive калибрлі 7878 механизмінің күн батареялары циферблат арқылы сәл көрініп тұрса да, жарықтан қуат алатын сағаттың сыртқы түрі енді көрінетін күн батареяларымен шектелмеді. Электр энергиясын сақтау үшін алғашқы Eco Drive механизмдері титан-литий ионды қайта зарядталатын немесе қосалқы батареяларды пайдаланды. Бұл батарея түрі 1990 жылдардың басында қолжетімді болды, бұл Eco Drive 7878 механизміне жарықтан қайта зарядтауды талап етпей, қосалқы қуатпен 180 күн жұмыс істеуге мүмкіндік берді – бұл жарықтан қуат алатын бұрынғы сағаттармен салыстырғанда энергияны сақтауда айтарлықтай жақсарту. Механизмде сондай-ақ «жеткіліксіз зарядтау» индикаторы болды. Кварцты механизмнің дәлдігі қалыпты температура диапазонында айына ± 20 секунд ішінде деп көрсетілген.

Коммерциялық тарихы

1995 жылы ұсынылған алғашқы үш Eco Drive моделіне қоса, Citizen 1990-шы жылдары көптеген басқа Eco Drive модельдерін де сатты, соның ішінде 1996 жылғы Eco Drive Slim модельін. Алғашқы модельдерде сағат, минут, секунд және күнді көрсету мүмкіндігі болса, кейін механизмдер күрделі аналогты және цифрлық-аналогты түрлерін, сондай-ақ хронографтар, қайта орналастырушы хронографтар және суға түсуге арналған сағаттар сияқты сағат жасаудың күрделі мүмкіндіктерін қамтитын кең ауқымды дизайн ерекшеліктерін дамытты. 2000-жылдардың басында ұялы телефондардың және олардың уақытты көрсету мүмкіндігінің пайда болуына байланысты қол сағаттарының сатылымы төмендесе де, Солтүстік Америкада Citizen сағаттарына деген сұраныс жоғары болды. Eco Drive модельдері жақсы қабылданып, 2000 жылға қарай Citizen-ның Солтүстік Америкадағы кірісінің үштен бірін құрады. 2002 жылы VITRO технологиясы (Eco Drive VITRO) нарыққа шықты, онда күн батареялары циферблаттың астында мүлдем көрінбейтін болды. 2000-жылдардың ортасында Eco Drive желісін одан әрі дамыту және 2002 жылғы Eco Drive желісімен радиобақылау уақытын біріктіру арқасында Citizen-ның қол сағаттарының сатылымы жақсарды.

Эко-көлік концептілік модельдері

2009 жылдан бері Citizen компаниясы технологиялық демонстрация және маркетингтік құрал ретінде Eco Drive концептілік модельдерін әзірлеп келеді. Бұл Eco Drive концептілік модельдері көбінесе көрмелерде көрсетіледі және шектеулі санда шығарылады. 2011 жылғы концепт-модель – GPS спутниктерінен уақытты синхрондау сигналдарын қабылдай алатын механизмге ие Eco Drive SATELLITE WAVE. Бұл, жердегі радиоуақыт сигналдары станцияларының қызмет көрсетпейтін шалғай аймақтарда радиомен басқарылатын уақытты белгілеуге мүмкіндік береді. 2012 жылы Citizen компаниясы Eco Drive RING концептілік моделін таныстырды. Бұл сағаттың корпусының бүйір жағын айналатын сақина тәрізді күн батареясы бар. 2018 жылы Citizen компаниясы жылдық дәлдігі ± 1 секунд болатын Caliber 0100 Eco Drive автономды жоғары дәлдікті кварцты сағат механизмінің прототипін жасағанын хабарлады. Мұндай жоғары дәлдікке қол жеткізудің негізгі элементтері – сағат үшін ерекше пішіндес (AT кесімі) кварц кристаллын 223 немесе 8388608 жиілігінде пайдалану, температуралық компенсация және алдын ала ескірген кристаллдарды қолмен іріктеу. AT кесімі кварц кристалының нұсқалары температураға төзімділікті арттырады, әсіресе, гравитациялық бағыттың өзгеруінен туындайтын ауытқуларды азайтады. Нәтижесінде, кеңістіктік бағдарлау мен орналасудан туындаған қателердің ықпалы төмендейді. 2018 жылы Caliber 0100 механизмі жалпы сатуға түспеді, бірақ оның ішіндегі технология болашақ модельдерде қолданылатын болады. 2019 жылдың наурыз айында Caliber 0100 механизмімен жабдықталған үш лимиттік сағат моделі сатылымға шығатыны жарияланды, жеткізілімдер 2019 жылдың күзінде күтілуде.

Жақында болған тарих

Citizen-нің мәліметінше, 2011 жылға дейін олардың шыланбақ сағаттарының 80%-ы Eco Drive технологиясын қолданды, ал компания Eco Drive түріндегі сағаттарды жаңа сағаттар буынының негізгі бағыты деп қарады. 2012 жылы Citizen түрлі типтерде, стильдерде және баға диапазондарында 320-дан астам Eco Drive сағат үлгілерін ұсынды.

Жарық энергия көзі ретінде

Eco Drive типті сағаттардың көпшілігі циферблаттың артында орналасқан аморфты кремний фотоэлементімен зарядталатын арнайы титан-литий иондық қосалқы батареямен жабдықталған. Жарық кристалл мен циферблат арқылы өтіп, фотоэлементке жетеді. Электрондық механизмге байланысты, толық зарядталған қосалқы қуат элементі қосымша зарядтамай 30 күннен 3175 күнге дейін (8,7 жыл) жұмыс істей алады, бірақ Eco Drive ерлер сағаттарының көпшілігі алты айлық қуат қорына ие. Егер сағатты ұзақ уақыт жарықтан алшақтатса, кейбір Eco Drive механизмдері «қыстама» күйге көшеді, онда сағат тілдері тоқтап, ішкі кварцты механизм дұрыс уақытты қадағалап отырады. Кейін, жеткілікті жарыққа ұшырағанда, тілдер автоматты түрде (адамның араласуынсыз) дұрыс позицияға оралып, қалыпты уақытты көрсетуді жалғастырады. Citizen компаниясы Eco Drive Thermo сағаттарын шығаруды тоқтатты.

Гибридті эко-қозғалтқыш механизмдері

Citizen сонымен қатар автоматты кварцты сағат, Citizen Promaster Eco Duo Drive (1998 жылдың желтоқсанында шығарылды). Бұл сағаттың ерекшелігі – механикалық қуатты және күн батареясын электронды механизмді қуаттандыру және қосалқы қуат аккумуляторын зарядтау үшін бірге пайдалану болды. Бұл модель жоғары бағалы нарыққа енуге жасалған әрекет болды (шамамен 1000 АҚШ доллары құнымен). Eco Duo Drive технологиясы тұтынушылардың қызығушылығын тартпады және Citizen кейіннен осы ерекше механизмді қолдануды тоқтатты.

Күн элементі мен қосалқы батареяның өмір сүру ұзақтығы

Citizen компаниясы мәлімдегендей, тәжірибелік деректер күн батареясы мен қосалқы батареяның 10 жылдан астам қызмет ететінін көрсетті. Citizen Europe компаниясы мәлімдегендей, зертханалық сынақтар 20 жылдан кейін қосалқы батареяның бастапқы сыйымдылығының 80% сақталатынын көрсетті. Жаңа Citizen мәлімдемелерінде қайта зарядталатын/қосалқы батареялардың 40 жылға дейін қызмет ететіні және олардың бұзылуының өте сирек болатыны айтылған. Бұл қайта зарядталатын/қосалқы батареялар әдеттегі кварц сағаттарының батареясынан әлдеқайда ұзақ қызмет етеді, бірақ сақтау кезінде Eco Drive сағаттарының қайта зарядталатын/қосалқы батареяларының ұзақ және дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жеткілікті зарядталғанына көңіл бөлу қажет.

Сақтау

Суға төзімді және су спортына арналған Eco Drive сағаттарының су өткізбеу қасиетін сақтау үшін Citizen 2 немесе 3 жыл сайын сағаттың тығыздарын ауыстыруды ұсынады, себебі су өткізбейтін жабынды құрайтын тығыздар уақыт өте келе тозып, қасиеттерін жояды. Сонымен қатар, Citizen сағат механизмінің қызмет ету мерзімін ұзарту мақсатында Eco Drive сағаттық механизмдерін белгілі интервалдармен күтіп-жөндеуді ұсынады, өйткені сағаттың ішкі механизмдерінде қолданылатын тісті дөңгелектер баяу тозуға ұшырайды.