Қараңғылықтың физиологиялық және психологиялық әсерлері
Gloom
Айқын түссіз, көздің шаршауы мен депрессияға себеп болатын "қараңғылық" құбылысы. 3.6-28 cd/m2 жарық деңгейінде көру қабілеті төмендейді. Психологиялық әсерлер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарық деңгейі физиологиялық және психологиялық әсер ететіндей тым әлсіз. Мұндай деңгейде адамның көру қабілеті монохромды болып, айқындығы төмендейді.
Level of light so dim that there are physiological and psychological effects
Gloom is a low level of light which is so dim that there are physiological and psychological effects. Human vision at this level becomes monochrome and has lessened clarity.
Оптикалық және психологиялық әсерлері
Жарық жағдайы қоршаған ортадағы жарық деңгейі конус жасушаларының қалыпты жұмыс істеуі үшін жеткіліксіз болғанда және түсті көру қабілеті жоғалғанда күңгірт деп есептелуі мүмкін. Ротвелл мен Кэмпбелл жүргізген зерттеуде "күңгірт" деп сипатталған жарық деңгейі 28 және 3,6 кд/м² аралығында болды. Мұндай жарықтың аздығы мен түссіздігі депрессия мен шаршаңқылыққа алып келуі мүмкін. Бұл байланыс 2-ші ғасырда ежелгі грек дәрігері Каппадокиялық Аретеймен жасалған: "Шаршаңқылықпен ауыратындарды жарыққа қойып, күн сәулесіне ұстау керек, өйткені бұл ауру – қараңғылықтан туындайды". Экстремалды ендіктерде қыс айларындағы табиғи күндізгі жарықтың әлсіздігі маусымдық әсерлі бұзылысты (SAD) тудыруы мүмкін, бірақ адамдардың белгілі бір пайызы жазда да SAD-қа шалдығады. Қысқы SAD-ты емдеу үшін жарық терапиясы ретінде солярий немесе басқа да күшті жарық көзі қолданылуы мүмкін.
Light conditions may be considered gloomy when the level of light in an environment is too low for the proper function of cone cells, and colour vision is lost. In a study by Rothwell and Campbell, light levels described as "gloomy" fell between 28 and 3.6 cd/m−2. Low light and lack of color of this sort may be associated with depression and lethargy. This association was made as far back as the 2nd century by the ancient Greek physician, Aretaeus of Cappadocia, who said, "Lethargics are to be laid in the light and exposed to the rays of the sun, for the disease is gloom." The naturally weak daylight during winter at extreme latitudes can cause seasonal affective disorder (SAD), although a percentage of people experience SAD during summer. A solarium or other source of bright light may be used as light therapy to treat winter SAD.
Сәулет және эргономия
Жасанды жарық қолданылған жағдайда, ол жұмыс аймағын ғана жарықтандырумен шектелмей, тиімділікке кері әсер ететін көңілсіздік сезімін тудырмау үшін де жеткілікті болуы керек. Егер тапсырма қиын болса, мысалы, крикет ойнау сияқты, жарық көңілсіздік деңгейіне дейін төмендегенде реакция уақыты едәуір ұзарады. Сәулет өнерінде жарық деңгейі ғимараттың ұнамауына себеп болуы мүмкін. Егер іштен күн сәулесі аз түсетін немесе сыртқы ортаны көру мүмкін болмаса, ғимарат көңілсіз болып көрінеді. Сырттан қарағанда, егер ішкі жарық қоршаған ортадан асып кетсе, ғимарат жалпы көңілсіздей көрінуі мүмкін, себебі қалыпты сигналдар мен контрасттар бұзылады.
Where artificial lighting is used, this has to be sufficient to not only illuminate the task area, but also provide sufficient background lighting to avoid a sensation of gloominess which has a negative effect on efficiency. If the task is challenging, such as playing cricket, reaction times are found to increase significantly when the illumination declines to the gloom level. In architecture, the level of lighting affects whether a building is considered to be unappealing. If there is little or no sunlight or view of the outdoor surroundings from within, then this will tend to make the building seem "gloomy". As seen from the exterior, an interior which is brighter than the surrounding light level may cause the overall building to seem gloomy because the normal cues and contrasts have been upset.
Көркемдік әсер
Өнерде, күңгірт пейзаж немесе ортаны қайғы немесе кедейлік сияқты тақырыптарды бейнелеу үшін пайдалануға болады. Хорас Уолпол өзінің «Страуберри Хилл» үйінің готикалық жаңғыртуында және «Отранто қамалы» романында қайта жаратқан ежелгі ғимараттардың атмосферасын сипаттау үшін «мұңай» терминін ойлап тапты. Көңілсіз көзқарасқа ие кейіпкерлердің мысалы – Игор, Марвин және Қарт адам Көңілсіз. «Апат пен қайғы» деген тіркес, әдетте, өте пессимизмді білдіру үшін қолданылады, және «Финианның жаңбырлы қайырымы» фильмінде оны жұлдызшыл Ог (Томми Стил) жиі қайталап айту арқылы танымал етті.
In the arts, a gloomy landscape or setting may be used to illustrate themes such as melancholy or poverty. Horace Walpole coined the term gloomth to describe the ambiance of great ancient buildings which he recreated in the Gothic revival of his house, Strawberry Hill, and novel, The Castle of Otranto. Characters which exemplify a gloomy outlook include Eeyore, Marvin and Old Man Gloom. The catchphrase "doom and gloom", which is commonly used to express extreme pessimism, was popularised by the movie Finian's Rainbow in which the leprechaun Og (Tommy Steele) uses it repeatedly.
Ауа райы
Төменгі бұлт жамылғысы үздіксіз жабын құрағанда көңіл көтерілмейтін жағдайлар туындауы мүмкін. Бұл жағдай жыл сайын Оңтүстік Калифорнияда кездеседі, онда ол "маусымдық тұман" деп аталады. Антициклон тұрақтап қалса, тұманға ұқсас жағдайларды тудыруы мүмкін, бұл тұман мен қабатты стратокұмулят бұлттарына әкеледі. Мұндай құбылыстар орташа ендіктерде қыс айларында немесе субтропиктік аймақтарда ұзақ мерзім бойы байқалады.
Gloomy conditions may arise when low cloud cover forms a continuous overcast. This occurs annually in Southern California, where it is known as June Gloom. Anticyclones may generate gloom like conditions if they remain stationary, causing a haze and layer of stratocumulus clouds. These tend to occur in temperate winter at the middle latitudes or over an extended period in subtropical regions.