Кіріспе

Құқық қорғау құралы

Бұрыш шашырғыш снаряд, сондай-ақ бұрыш шары, бұрыш бомбасы немесе бұрыш шашырғыш допшасы деп те аталады, бұл бұрыш шашырғыш сияқты көзге және мұрынға тітіркенді әсер ететін ұнтақталған химиялық затты қамтитын, сынғыш оқ. Бұл оқтар арнайы жасалған күштеп бағыну қаруларынан немесе өзгертілген пейнтбол қаруларынан атылады.

Сипаттама

Бұрыш газ шашырату құралы шар тәрізді болуы мүмкін, сондықтан оны "бұрыш допшасы" деп атайды, бірақ ол басқа да пішіндерде де кездеседі. Жыбырқау тудыратын заттың құрамы өнімдерге қарай өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе ұнтақ, сирек жағдайда сұйықтық, газ немесе аэрозоль түрінде болады. Кейбір компаниялар өздерінің снарядтары мен илемдері үшін әртүрлі заттар ұсынады, соның арқасында сатушылар өз елінде қолдануға рұқсат етілген затты таңдай алады. Сондай-ақ, оқу және сынау мақсатында зиянсыз, макеттік құрамды снарядтар да ұсынылады. Көбінесе PAVA (капсаицин II) деп аталатын бұрыш ұнтағы қолданылады. PAVA – бұл капсаициноид, оны өсірілген бұрыштардан арзан бағаға синтездеуге болады, бірақ ол табиғатта да кездеседі. Бұрыш газ шашырату жүйелері құқық қорғау органдары, әскерилер және басқа да ұйымдар мен жеке тұлғалар қолданады. Бұл қару көбінесе күдіктіге жақын арақашықтықта болу қауіпті, бірақ өлімге әкелетін күш қолдану қажет емес жағдайларда қолданылады. Жүйелер классикалық арақашықтық жағдайларымен шектелмейді және агенттерге жеке күдіктілерді, бірнеше күдіктілерді немесе көрермендерді бағынуға мәжбүр ету үшін қажетті мөлшерде оқтарды қолдануға мүмкіндік береді.

Өлім-жітім

Әдетте дұрыс қолданылған кезде өлімге әкелмейтін деп саналса да (мақсаттар бет, көз, мойын немесе омыртқаны қамтуға тиіс емес), олар тиісті емес жерлерге атылған кезде бір адам қаза тапты. 2004 жылы Бостон полициясының көпшілік тәртібін сақтау кезінде FN 303 қолдануы Виктория Снелгроувтың көзіне тиюі нәтижесінде оның қаза болуына әкелді. Сондай-ақ 2004 жылы Калифорния университеті, Дэвис (UC Davis) полициясы кештеуді таратуға тырысқанда қарусыз студентке бұрышпен атып, оның көзіне зақым келтірді – студент кейіннен спорттық стипендиясын жоғалтып, колледжді тастап кетті. 2012 жылы федералдық апелляциялық сот полицияны осы оқиға бойынша сотқа шақыруға болатыны туралы шешім қабылдады. 2013 жылы студентке 774 000 доллар өтемақы төленді.