Кіріспе
Бес әлем чемпионын тәрбиелеген атақты бокс жаттықтырушысы Чарли Голдман (22 желтоқсан 1887 жылы Варшавада, Польшада дүниеге келген – 11 қараша 1968 жылы қайтыс болған) бес әлем чемпионын тәрбиелеген атақты жаттықтырушы болды. Голдманның ең белгілі шәкірті – жеңілмеген ауыр салмақ әлем чемпионы Рокки Марчано.
Charley Goldman (December 22, 1887, in Warsaw, Poland – November 11, 1968) was a famed boxing trainer who trained five world champions. Goldman's most famous pupil was the undefeated heavyweight champion of the world, Rocky Marciano.
Боксшы карьерасы
Голдман, еврей болған, Бруклиндегі Ред-Хук ауданында өскен. Ол кезде бұл аймақ қатал аудан ретінде танымал болды, ал Голдман ағасы Сэмді қорғау үшін ерте жасында өзінің жұдырықтарын қалай қолдануға болатынын үйренді. Сондықтан Голдманның кәсіби боксшы, батамвейт салмағында болуы таңқаларлық емес. Ол әлем чемпионы "Қорқынышты" Терри Макговерннің шәкірті болды және Макговерннен дерби шляпасын кию әдетін алғанын айтты. Ол өзінің алғашқы кәсіби жекпе-жегін 16 жасында Бруклиндегі Нью-Йорк салонында өткізді. Голдман 400-ден астам жекпе-жекке қатысқанын мәлімдеді, бірақ олардың көпшілігі тіркелмеген. Сол кезде Нью-Йоркте спорттың жартылай заңды статусын ескере отырып, әрбір кездесу туралы жазба сақталмауы жиі кездесетін жағдай еді. Оның 137 тіркелген жекпе-жегі бар, оның ішінде 36 жеңіс (20-сы нокаутпен) және 6 жеңіліс тіркелген. Қалған жекпе-жектер шешімсіз немесе тең аяқталды. Оның шешімсіз аяқталған жекпе-жектерінің ішінде 1912 жылғы қарашада чемпион Джонни Кулоннан батамса салмақ дәрежесіндегі титулды ұтып алуға жасаған он раундтық әрекеті де бар. Бүгінгі күннен айырмашылығы, рингтегі қарсыластар бір-бірімен қайта-қайта және жиі кездесетін. Мысалы, Голдманның Уайти Китсонмен бәсекелестігі болды. Олардың 60 рет жекпе-жек өткізгені айтылады. Голдман Уайтимен бір күні екі рет, ал 12 күн ішінде 12 рет жекпе-жек өткізгенін мәлімдеді. Голдман жоғары деңгейдегі боксшы саналғанмен, оның қолының сүйегі нашар болды, бұл оның соққы беру қабілетіне әсер етті. Мансабында ол қолын көптеген рет сындырып, деформацияланған, түйірленген саусақтармен қалды.
Оқытушы ретінде мансап
Боксшы карьерасы аяқталғаннан кейін Голдман боксшыларды жаттықтыра бастады. Оның алғашқы чемпионы орта салмақтағы Ал МакКой болды. Көп ұзамай Голдман бокс менеджері Аль Вейлмен бірігіп, оның жекпе-жектілерін, соның ішінде жеңіл салмақтағы әлем чемпионы Лу Амберс пен қауырсын салмақтағы чемпион Джоуи Арчибальдты жаттықтырды. Дегенмен, Голдман Марчаномен жұмысымен ең көп танылды. Голдман Марчаномен алғаш кездескенде, ол тәжірибесіз, бойы шамамен 180 см, иықтары түсік, шалаң, ауыр салмақтағы жаңадан бастаған, өте қысқа қолдары бар (Марчаноның қолдары ауыр салмақ чемпиондарының арасында ең қысқасы болды – 69 дюйм) боксшы еді. Сонымен қатар, Марчано кәсіби сапта кеш бастады және ауыр салмақ үшін жеңіл салмақты болды. Барлық бұл кемшіліктерге қарамастан, Голдман Марчаномен жұмыс істей бастады. Голдманның пікірінше, жаттықтырушы боксшының табиғи стиліне араласпауы керек, керісінше оны жетілдіруі тиіс. Сондықтан ол оны жылдам, техникалық боксшыға айналдыруға тырыспады. Ол сондай-ақ Марчаноның кемшіліктерін артықшылыққа айналдыруға ұмтылды. Оның сөзі: "Егер бойы ұзын боксшың болса, оны одан да ұзын қыл. Егер бойы қысқа болса, оны одан да қысқарақ қыл." Марчаномен Голдман оны тізе бүгіп, төмен қарай ұрысуға үйретті. Осылайша, Марчаноның денесін төмендету арқылы, оған соққы беруді одан да қиындатты. Ол сондай-ақ Марчаноның соққыларын қысқартуға және тұруын тарылтуға көмектесті. Голдман Марчаноның білегін баумен байлап, оның тұруын тарылта түсті. Ол оған бір соққыдан гөрі соққылар комбинациясын жасауды үйретті. Нәтижесінде Марчаноның стилі әлі де шикі және ұсақ болғанымен, ол қауіпті шабуылшы және қорғанушы боксшыға айналды. Бірақ Голдман айтқандай: "Көп адамдар Рокки рингте жақсы көрінбейді дейді, бірақ жерде жатқан адам да жақсы көрінбейді." Марчаноның қорғанысын көзбен қарап бағалау қате болуы мүмкін. Бокс шебері Арчи Мур Марчаноның видеоларын қарап, оның сол жақ ілгегіне осал екеніне сенді. Алайда, жекпе-жек басталғанда Арчи Марчаноның қорғаныс позасының бұрышынан, оған ілгегімен соққы беру үшін, Марчаноның өзіне соққы беруге дайын тұру керек екенін түсінді. Марчаноның чемпион болуына қабілетті қасиеттері болғаны сөзсіз. Бірақ Голдман осы қасиеттерін Марчаноның ең үлкен артықшылығына айналдырып, оның стилін жетілдіріп, оны ең жақсы боксшыға айналдырғаны баршаға мәлім.
Мұра
Марчиано зейнеткерлікке шыққаннан кейін Голдман жекпе-жекшілерді жаттықтыруды жалғастырды. Карьерасының басында ол қысқа уақытқа аргентиналық Оскар Бонавенамен жұмыс істегенімен, ол ешқашан әлем чемпионатына талапкерді даярлаған емес. Голдман өзінің заманындағы спорт журналистерінің арасында өте танымал болды. Ол әрқашан қызықты сөздерге толы болды және дерби бас киімін, оны сол кезде көбінесе таға бермейтін болса да, ұзақ жылдар бойы кие берді. Дерби, оның бойының кішкентай болуы (155 см), әрқашан қолындағы сигарасы, жағымды мінезі және мүйіз жиегі бар көзілдірігі оның есімді бокс жанкүйерлеріне ұнайтын ерекше бейнесін жасады.