Кіріспе

Америкалық боксшы Роберт Эдвард Чиз (Robert Edward Czyz; 10 ақпан 1962 жылы туған) – американдық боксшы және комментатор. Чиз жеңіл ауыр салмақта және крейсерлік салмақта екі дивизион бойынша әлем чемпионы атанды. Чиз Нью-Джерси штатының Ориндж қаласында дүниеге келген. Ол Нью-Джерси штатының Ванаку қаласында өсіп, Лейкленд аймақтық жоғары мектебінде оқыды. Оның үштен төрт бөлігі итальяндық, ал бір бөлігі – поляк тегінен. Оның кіші інісі – авангардтық көркем әдебиет жазушысы Винсент Чиз. "Матине жұлдызы" деген лақап атымен танылған Чиз 1980 жылы LOT Polish Airlines 007 рейсінің апатында қаза болған АҚШ әуесқой бокс командасының мүшесі болды. Чиз автокөлік апатынан алған жарақаттарынан емделіп жатқандықтан, сапарға қатыспады.

Әуесқой мансап

Әуесқой боксшы Чиз 1980 жылғы Мәскеу Олимпиадасына АҚШ құрамасына ілігуге бар күшін салып бақты, бірақ ол Олимпиадаға қатыса алмады. Ол LOT 7 рейсінің апаттан аман қалған боксшылардың бірі болды (Сал Ценикола, Марвис Фрейзер және Тони Такер сияқты), себебі ол сол кезде АҚШ-та болды. Ол өзінің әуесқой карьерасын 26 жекпе-жек өткізіп аяқтады, оның нәтижесі 24 жеңіс және 2 жеңіліс.

Кәсіби мансап

Чиздің кәсіби бокс мансабы 1980-жылдардың басында жылдам дамыды және ол көп ұзамай орта салмақтағы әлем чемпионы Марвин Хаглермен жұдырықтасу мүмкіндігіне ие болды. Дегенмен, 1982 жылдың 20 қарашасында тәжірибелі Мустафа Хамшодан 10 раундта жеңіліс тапқаннан кейін, ол бастапқыдан бастауға мәжбүр болды. Бұл жекпе-жек ұлттық телеарнада көрсетілді. Чиз салмақ санатын өзгертті, тағы бір жеңіс тізбегін жасады және 1986 жылдың қыркүйегінде ол, жеңіліссіз әлем чемпионы, IBF жартылай ауыр салмақ чемпионы Слободан Качармен (1980 жылғы Олимпиаданың алтын жүлдегері) рингте кездесті. Чиз оны бес раундта жеңді. Чиз үш титул қорғады: Дэвид Сирсті бір раундта жеңді, Вилли Эдвардсты екінші раундта нокаутқа жіберді, ал 1987 жылдың қазан айында «Принц» Чарльз Уильямсты жеңгенге дейін Джим Макдональдты бесінші раундта TKO арқылы жеңді. Чиз Уильямсты ерте нокаутқа жіберді, бірақ қарсыласы тек жекпе-жекте ғана қалмай, Чиздің сол көзін жабыстырып, сегіз раундтан кейін жеңіске жетіп, титул иегері атанды. Чиз 1988 жылдың мамырында Деннис Андриеске қарсы шешіммен жеңіліп, содан кейін бірнеше жеңіске жетті, одан кейін 1989 жылы әлем чемпионы атағы үшін екі рет күресті. Екі сынақта да Чиздің жақсы күш-жігеріне қарамастан, ол наурыз айында WBA нұсқасы бойынша Солтүстік Дакотадағы Вирджил Хиллге 12 раундтық шешіммен және маусым айында IBF титулы үшін реванш матчта Уильямсқа 10-раундтық TKO арқылы жеңіліс тапты. 1990 жылдың маусымында Чиз жеңіліссіз Эндрю Мейнардты жеті раундта жеңді (ол екінші алтын медаль иегері), содан кейін крейсерлік салмаққа көтерілді. Ол 1991 жылдың наурыз айында Роберт Дэниелске қарсы WBA крейсерлік салмақ әлем чемпионатына қатысып, бірауыздан шешіммен жеңіске жетті. Баш Али мен Донни Лалондеге қарсы екі қорғаныс жасады (екеуі де бірауыздан шешіммен) және Чиз титулды босатып берді. 1994 жылы Чиз бокс мансабын жалғастыра отырып, Стив Альберт пен Ферди Пачекомен бірге жұмыс істейтін теледидар бокс сарапшысы болды. Үштік әлемнің көптеген жерлеріндегі жекпе-жектерді жариялады. 1994 жылдың желтоқсан айында ол Эквадорда өткен әлем чемпионатының алғашқы жекпе-жегін Showtime командасының мүшесі ретінде жариялады. 1996 жылы ауыр салмақ дивизионына көтерілді, бірақ Евандер Холифилдке бес раундта нокаутпен жеңіліп, тез зейнеткерлікке шықты. Чиз 1998 жылы соңғы рет жұдырықтасты, екінші раундта Оңтүстік Африкалық Корри Сандерске TKO арқылы жеңіліп қалды. Чиз Showtime үшін түсіндіруші болып жұмысын жалғастырды, бірақ Нью-Джерси штатының Ридингтон қалашығында жылдамдық режимін бұзғаннан кейін алты жыл ішінде төртінші мас күйде көлік жүргізгені үшін кінәлі деп табылғаннан кейін жұмыстан босатылды. Чиздің ісі көп назар аударды, өйткені ол бірнеше рет ДУИ ісіне қатысқан және ол NJ Ассамблеясының заңдарын қайта қарауға себеп болған жүргізуші болды. Чиз, сол кезде Нью-Джерси штатының Раритан қалашығының тұрғыны, 1998, 1999 және 2000 жылдары мас күйде көлік жүргізу үшін үш рет сотталды. 2003 жылдың ақпанында Ридингтон қалашығында тұтқындалғаннан кейін, ол 0,14 пайыз алкоголь деңгейімен көлік жүргізу кезінде ұсталғаны анықталды, ол сол кездегі мемлекеттік шектеуден (0,10 пайыз) жоғары болды. Ол IQ тестілеуінен ең жоғары 2%-ға ие болған адамдар үшін ұйымдастырылған «MENSA» мүшесі болды. Ол тіпті Эвандер Холифилдпен жұдырықтасу үшін рингке шығар алдында «MENSA» деген жазуы бар футболка киді.