Кіріспе

Американдық бокс промоутері (1931 жылы туған)
Бокс промоутері

Дональд Кинг (20 тамыз 1931 жылы туған) – американдық бокс промоутері, бірнеше тарихи бокс жекпе-жектеріне қатысқанымен белгілі. Кингтің мансабындағы маңызды оқиғалардың қатарында «Жұңғалдағы палуандық» және «Манила триллері» жарыстарын ұйымдастыру бар. Кинг Мұхаммед Али, Джо Фрейзер, Джордж Форман, Ларри Холмс, Томаш Адамек, Роберто Дюран, Майк Тайсон, Эвандер Холифилд, Крис Бёрд, Джон Руиз, Хулио Сезар Чавес, Рикардо Майорга, Эндрю Голота, Бернард Хопкинс, Феликс Тринидад, Рой Джонс-младший, Азума Нельсон, Джеральд Макклеллан, Марко Антонио Баррера, Сальвадор Санчес, Уилфред Бенитес, Уилфредо Гомес және Кристи Мартин сияқты боксшылармен жұмыс істеген. Олардың кейбіреуі оны алдап кеткені үшін сотқа шағымданып, көптеген сот процестері соттан тыс келісіммен аяқталды. Майк Тайсонның айтуынша: «Бокс тарихында ол кез келген ақ промоутерден қара боксшыларға көбірек зиян келтірді». Кинг 13 жыл аралығында екі адамды өлтірген күдікпен айыпталуда. 1954 жылы ол өзінің құмар ойындарына арналған үйлерінің бірін тонауға тырысқан адамды көрген соң, оның арқасына оқ атқан, бұл оқиға өзін-өзі қорғау мақсатында жасалған деп танылды. 1967 жылы Кинг өзінің бір қызметкерін аяқтап өлтіргені үшін қасақана кісі өлтіру қылмысы бойынша сотталды. Ол үш жыл мен он бір ай түрмеде отырды. Кент штаты университетінен шығып кеткеннен кейін ол Кинсман-роудтағы пластинкалар дүкенінің жертөлесінде заңсыз ставкалар қабылдаумен айналысты және 13 жыл аралығында екі адамды өлтіргені үшін айыпталды. Бірінші жағдайда, 1954 жылы Кинг Хиллари Браунды арқасынан атып өлтіргені анықталды, ол оның құмар ойындарына арналған үйлерінің бірін тонауға тырысқан. Бұл оқиға өзін-өзі қорғау мақсатында жасалған деп танылды. 1967 жылы Кинг екінші кісі өлтіруге кінәлі деп танылды, өйткені ол өзіне 600 доллар қарызы болған қызметкері Сэм Гарретті аяқтап өлтіргені анықталды.

Мансап

Кинг әнші Ллойд Прайстың көмегімен Мұхаммед Алиді Кливлендтегі жергілікті аурухананың қайырымдылық көрмесіне бокспен қатысуға көндіргеннен кейін бокс әлеміне енді. Ол бастапқыда Кливлендте өз жекпе-жегішілері мен бокстағы көп жылдық тәжірибесі бар жергілікті промоутер Дон Эльбауммен серіктестік құрды. 1974 жылы Кинг "Жуңғалдағы шайқас" деп белгілі болған Заирде Мұхаммед Али мен Джордж Форман арасындағы ауыр салмақтағы чемпионатты өткізу үшін келіссөздер жүргізді. Али мен Форман арасындағы жекпе-жек көптен күтілген оқиға болды. Кингтің бәсекелестерінің барлығы осы жекпе-жекті жарнамалауға тырысты, бірақ Кинг Заир үкіметімен келісімге келіп, сол кездегі рекордтық 10 миллион долларлық сыйлық қорды қамтамасыз етті. Кинг 1975 жылы Алидің тәжірибелі боксшы Чак Вепнермен жекпе-жегін ұйымдастырды. Бұл жекпе-жек Сильвестр Сталлонеге "Рокки" (1976) фильмінің сценарийін жазуға түрткі болды деп есептеледі. Кинг келесі жылы Филиппиннің астанасы Манила қаласында Али мен Джо Фрейзердің арасындағы үшінші жекпе-жекті ұйымдастырып, бокстағы ең көрнекті промоутерлердің бірі ретінде беделін нығайтты, бұл жекпе-жекті ол "Манила шайқасы" деп атады. Бокстан басқа, ол Джексонның 1984 жылғы "Жеңіс" турнесінің концерттік промоутері болды. 1998 жылы Кинг Огайо штатындағы афроамерикалық қауымға қызмет ететін Кливлендтегі апталық газетті, "Call and Post" газетін сатып алды және 2011 жылға дейін оның баспашысы болып қызмет етті. Кинг 2008 жылы Ойын Даңқы залына сайланды. 2023 жылы ол МЛК-дегі (Major League Wrestling) "Бомай" күрес клубының қаржы демеушісі болып жарияланды. 2024 жылға қарай Кинг әлі де әлем чемпиондарын жарнамалап, осы жылы WBC Cruiserweight World Title жекпе-жегін өткізу үшін канадалық бокс промоутері Дэн Оттермен келіссөздер жүргізіп жатыр.

Жеке өмір

Дон Кингтің әйелі Генриетта 2010 жылдың 2 желтоқсанында 87 жасында дүниеден өтті. Олардың бір биологиялық қызы Дебби, ұлы Эрик және асырап алған ұлы Карл, бес немересі мен үш шөбересі болды. Кинг саяси белсенді және 2008 және 2012 жылғы президенттік сайлауларда Барак Обаманы қолдады. Бұрынғы сайлау кезінде ол Джордж Бушты насихаттау үшін бұқаралық ақпарат құралдарында пайда болды, соның ішінде 2004 жылы Нью-Йоркте өткен Республикалық ұлттық конвенцияға қатысты. 1987 жылдың 10 маусымында Кингті Огайо штатының Ең құрметті Принс Холл Ұлы Ложасының «Ұлы шебері» Одес Джей Кайл-младший «көру арқылы масон» етіп бекітті, осылайша оны Принс Холл масоны етті. Келесі жылы ол Уильберфорстегі Огайо штатының Орталық мемлекеттік университетінің гуманитарлық ғылымдар докторы дәрежесімен университет президенті доктор Артур Э. Томас марапаттады. Кинг жыл сайынғы Рождество мерекесінде бірнеше жылдан бері түрік тарату акциясын өткізеді, онда Оңтүстік Флориданың мұқтаж халқына екі мың тегін түрік таратады.

Ұйымдасқан қылмыспен байланысы

Кингті ұйымдасқан қылмыспен байланысы болу мүмкіндігі бойынша тергеу жүргізілуде. 1992 жылы Сенаттағы тергеу кезінде Кинг, мафиози Джон Готимен байланысы туралы сұрақтарға жауап беруден бас тартып, Бесінші түзетуді пайдаланды. IBF президенті Роберт В. "Бобби" Ли 1999 жылы рэкет жасады деген айыппен сотталғанда, Кингке айып тағылмады, сондай-ақ Лидің сот процесінде куәлік берген жоқ. Бірақ прокурорлар оны "Лидің іс-қимылдарының басты пайдасынан үлескен, айыптама қойылмаған серіктес" деп атады.

Мұхаммед Әли

Кинг боксшылармен көптеген алаяқтық сот істеріне қатысты. 1982 жылы Мұхаммед Али оны Ларри Холмспен болған жекпе-жегі үшін 1,1 миллион доллар төлемегені үшін сотқа берді. Кинг Алидің ескі досы Еремия Шабазды шақырып алып, оған 50 000 доллар ақшасы бар чемодан мен Алидің Кингке қарсы сот ісін тоқтату туралы хат тапсырды. Ол Шабаздан денсаулығы нашарлап, ауруханада жатқан Алиге барып, оған хатқа қол қоюын және содан кейін Алиге 50 000 доллар беруін өтінді. Али қол қойды. Хат Кингке Алидің болашақ жекпе-жектерін де жарнамалау құқығын берді. Шабаздың сөзіне қарағанда, "Али сол кезде ауырып, көп сөйлей алмады. Ол ақшаға зәру болған шығар". Кейін Шабаз Кингке көмектескеніне өкінді. Алидің адвокаты оған ешқандай хабарсыз сот ісі тоқтатылғанын естігенде жылады.

Ларри Холмс

Ларри Холмс өзінің мансабы барысында Кинг оны жекпе-жектерден түскен 10 миллион долларлық сыйлықтан айырғанын, оның ішінде жасырын менеджер ретінде оның сыйлықтарының 25% -ын талап еткенін мәлімдеді. Холмс Кен Нортонмен жекпе-жегі үшін келісімшарт бойынша 500 000 доллардың орнына 150 000 доллар, ал Эрни Шеверспен жекпе-жегі үшін 200 000 доллардың орнына 50 000 доллар ғана алғанын айтады. Ол Кингтің Мұхаммед Алимен, Рэндалл "Текс" Коббпен және Леон Спинкспен өткізген жекпе-жектері үшін сыйлықтарын қысқартқанын, оған тиесілі 2 миллион, 700 000 және 250 000 доллар төлемегенін мәлімдейді. Холмс Джерри Кунимен жекпе-жектің есептеу және тексеру жұмыстарына қатысты Кингке шағымданып, оған 2-3 миллион доллар аз төленгенін айыптады. Холмс Майк Тайсонға қарсы жекпе-жегінен 300 000 доллар 'іздеу ақысы' деп алып тастағаннан кейін Кингке сотқа берді; Холмс 150 000 долларға келісім жасады және Кинг туралы жағымсыз ақпаратты журналистерге бермеуге міндеттенген заңдық келісімге қол қойды.

Тим Уизерспун

Тим Уизерспунға егер ол Кинг пен оның өгей ұлы Карлмен эксклюзивті келісімшарттарға қол қоймаса, оны қара тізімге енгізумен қорқытқан. Өзінің жеке адвокатын қабылдауға рұқсат берілмегендіктен, ол төрт "құлдық келісімшартына" (Джек Ньюфилдтің айтуынша) қол қойды. Бірі Дон Кингпен эксклюзивті жарнамалық келісімшарт, екеуі Карл Кингпен басқарушылық келісімшарттар болды, олардың біреуі "көрсету үшін" болды, ол Карл Кингке Уизерспунның гонорарының 33% -ын берді, ал екіншісі Кингке 50% үлесін берді, көптеген бокс комиссиялары рұқсат еткеннен артық. Төртінші келісімшарт толығымен бос болды. Басқа мысалдардың бірі – Уизерспунға Ларри Холмспен жекпе-жегі үшін 150 000 доллар уәде етілген, бірақ ол тек 52 750 доллар алды. Кингтің ұлы Карл Уизерспунның гонорарының 50% -ын алды, бұл Невада ережелеріне сәйкес заңсыз болды, сондай-ақ WBC санкциялық төлемі де оның гонорарынан шегерілді. Ол Уизерспунға Алидің Дир-Лейк лагерін тегін пайдалануға рұқсат бергеніне қарамастан, Огайо штатының Оруэлл қаласындағы Кингтің жеке жаттығу лагерінде жаттығуға мәжбүр болды. Грег Пейджбен жекпе-жегі үшін ол кепілдік берілген 250 000 доллардан 44 460 доллар таза сома алды. Кинг жаттығу шығындары, спарринг-партнерлер, жекпе-жек және достары мен отбасы үшін ұшақ билеттеріне ақшаны шегерді. Уизерспунға жаттығу шығындары үшін уәделенген 100 000 доллар төленбеді, керісінше Кингтің жаттығу лагерін пайдаланғаны үшін күніне 150 доллар есептелді. Карл Кинг қайтадан оның гонорарының 50% -ын алды, ал Don King Productions оған тек 33% төленді деп жалған мәлімдеді. HBO Кингке Уизерспунның Франк Бруномен жекпе-жегі үшін 1 700 000 доллар төледі. Уизерспун 500 000 доллар гонорар алды, бірақ Кингтің шегерімінен кейін 90 000 доллар ғана алды. Карл Кинг 275 000 доллар алды. 1987 жылы Уизерспун Кингке 25 миллион доллар көлемінде зиянды өтеу талабымен сотқа жүгінді. Ақырында ол соттан тыс 1 миллион долларға келісім жасады.

Майк Тайсон

Бұрынғы талассыз әлем ауыр салмақ бокс чемпионы Майк Тайсон өзінің бұрынғы промоутері Кингті "қатігез", "нашар" және "ашкөз" деп сипаттады. 1998 жылы Тайсон Кингтің бірден кем емес он жыл бойы миллиондаған долларларын ұрлағанын айтып, 100 миллион долларлық талап арыз берді. Сот ісі кейін соттан тыс келісіммен аяқталды, нәтижесінде Тайсон 14 миллион доллар алды.

Терри Норрис

1996 жылы Терри Норрис Кингке қарсы сотқа шағымданып, Кингтің өзінен ақша ұрлағанын және оның менеджерімен бірлесіп, жекпе-жектер үшін оған лайықты жалақы төлемегенін мәлімдеді. Сот ісіне дейін барды, бірақ 2003 жылы Кинг соттан тыс 7,5 миллион долларға келісім жасады. Кинг сондай-ақ Норристің келісімнің мәліметтерін жариялау талабына да келісті.

ESPN телеарнасы

2005 жылы Кинг Уолт Дисней Пикчерзге тиесілі ESPN телеарнасына, SportsCentury телебағдарламасын жасағандарға қарсы 2,5 миллиард долларлық қорқыныш туралы сотқа шағым түсірді. Деректі фильмде Кингтің "бір рет емес, екі рет өлтіргені", Ларри Холмстің аяқтарын сындырумен қорқытқаны, бір аурухананың ешқашан түсірілмеген фильмге инвестиция салғаны, Мелдрик Тейлорды 1 миллион доллардан алаяқтағаны және содан кейін Тейлорды өлтірумен қорқытқаны айтылды. Бұл деректі фильмде бұрын айтылған көптеген мәлімдемелер қайталанды, бірақ Кинг енді оған төзе алмайтынын мәлімдеді. Кингтің адвокаты: "Бұл Донды ең жаман жағынан көрсету үшін бұрмаланған. Басынан аяғына дейін бір жақты болды. Дон күшті адам, бірақ ол осыдан ауыр түрде зардап шекті" деді. Сот істі қысқартылған сот шешімімен қараусыз қалдырды, себебі Кинг айыпталушылардың "нақты қасақаналық" ниетін көрсетпеді және даулы мәлімдемелердің ешқайсысының жалған екенін дәлелдемеді. Сот сонымен қатар студия бірнеше рет деректі фильмге Кингтің сұхбатын алуға тырысқанын, бірақ ол бас тартқанын атап өтті; Кингтің заң бойынша міндетті еместігін мойындағанмен, сот осы жағдайға байланысты ESPN-ге көңіл бөлді. Кинг шешімге шағымданып, 3 жылдан кейін Екінші апелляциялық сот қысқартылған сот шешімін күшінде қалдырды, бірақ бастапқы шешіммен, ешбір мәлімдеме жалған емес деген тұжырыммен келіспеді. Дегенмен судья Дориан Дамургиан: "Деректердің ешқайсысы ESPN-нің бағдарламаның тақырыбын нығайту немесе Кингке зиян келтіру үшін Кинг туралы қасақана жалған мәлімдеме жасағанын көрсетпейді" деп шешті.

Леннокс Льюис

2003 жылдың мамыр айында Леннокс Льюис Кингке сотқа берді, ол промоутерден 385 миллион доллар талап етіп, Кинг Тайсонды Льюиспен қайыр тікпештен (реванштан) алу үшін қорқыту тактикасын қолданды деп айыптады.

Крис Бёрд

2006 жылдың басында Крис Бёрд Дон Кингке келісімшартты бұзғаны үшін сотқа шағымданды, және екеуі соттан тыс, Бёрдтің Кингпен жасасқан келісімшартынан босатылуымен аяқталды.

Дональд Трамп

2016 жылдың 21 қыркүйегінде Кинг Дональд Трампты Кливлендтегі қара шіркеуде өткен сайлауалды шарада таныстырғанда "нигга" сөзін, көрінетіндей, қателікпен қолданып, дау тудырды. Кингтің сөйлеген сөзінде ол қара нәсілді адамдар АҚШ-та ақ нәсілді адамдар сияқты мінез-құлық танытса табысқа жете алмайды деген пікірін білдірді: "Егер сіз кедей болсаңыз, сіз кедей негрсіз, мен сол сөзді қолданар едім, бірақ егер сіз бай болсаңыз, сіз бай негрсіз. Егер сіз зиялы, интеллектуалды болсаңыз, сіз интеллектуалды негрсіз. Егер сіз билеп, сырғанап, шаңғы тебетін болсаңыз – яғни негр – сіз билеп, сырғанап, шаңғы тебетін негрсіз."

БАҚ-тағы көріністер

Кинг 2 бөлімді "Майами Вайс" эпизодында "Дон за граф" (3 маусым, 12/13 эпизодтар, 1987) Мистер Кэш рөлінде пайда болды. Кинг "Соңғы жекпе-жек" (1982) және "Бас кеңсе" (1985) комедиясында өзін-өзі бейнеледі. Ол сондай-ақ "Жынның адвокаты" (1997) фильмінде өзінің шағын эпизодында түсті. "Knight Rider" сериалының 4 маусымындағы "Чемпионның құтқарылуы" атты эпизодында да пайда болды. Кинг "Beyond the Ropes" (2008) және "Klitschko" (2011) деректі фильмдерінде де көрінді. Кинг "Moonlighting" эпизодындағы "Symphony in Knocked Flat" (3 маусым, 3 эпизод, 1986) эпизодында өзі ретінде пайда болды.