Кіріспе

Уильям Дэвисон (шамамен 1541 – 21 желтоқсан 1608) – ағылшын дипломаты және королева Елизавета I-нің хатшысы. Әсерлі хатшы ретінде, ол Франциямен соғысқа жол бермеу үшін Голландия мен Шотландиядағы Англияның протестант достарымен одақ құруға белсенді түрде атсалысты. Ол 1587 жылы Шотландия королевасы Мэридің өлім жазасына тартылуына қатысты және осы оқиға үшін жалтақтап, кінәлі деп танылды.

Дипломатиялық

Джеймс Мелвиллдің айтуынша, Дэвисон өзінің шотланд тегінен екенін мәлімдеген. Ол алғаш рет 1566 жылдың маусым айында Генри Киллигрюдің хатшысы ретінде Шотландияға сапар шекті. Олар Мэри Стюарт ұлын дүниеге келтірген кезде Эдинбургте болды. Дэвисон Лестер графы мен Фрэнсис Уолсингхемнің төңірегіндегі ағылшын кеңесінің пуритандық тобының мүшесі еді. 1576-1577 жылдары Дэвисон Францияға кем дегенде үш рет бейбітшілікке қол жеткізу және Англиямен соғыстың алдын алу мақсатымен жіберілді. Ол Нидерландтың испан губернаторын қатыгез және кекшіл деп санады. Ол өзінің меценаты Лестерге көп рет хат жазып, Англияға басып кіру үшін құрылған католик одалын тоқтату үшін Оранж князімен одақ құруға ұсыныс жасады. Оның беделі төмендеген кезде Дэвисон денсаулығының нашарлағаны және елшілік қызметінің қымбатқа түскеніне шағымданды. 1579 жылдың мамыр айында ол Англияға қайтып келді. Мемлекеттік құжаттарда мамыр айы деп көрсетілген, бірақ Николастың биографиясында сәуір айы деп жазылған. 1578 жылдың 16 қаңтарында патшайым оған Қазынашылық кеңсесінің кеңсесін алу құқығын берді, ол бірнеше жылдан кейін осы лауазымға ие болды.

Шотландия 1583 және 1584 жылдары

1582 жылдың желтоқсан айында Елизавета I оны Шотландияға король Джеймс VI сарайындағы елші Роберт Боуеске қосылуға жіберді. Осы кезде Бертран де Салиньяк де ла Мот Фенелон мен Франсуа де Рошерольдің бәсекелес француз дипломатиялық миссиясы, Сиер де Мейнвилл, Эдинбургке жіберілді. Франсис Уолсингэм француз дипломаттарының Джеймс VI мен Лоррейн герцогының қызы Кристинаның некелерін келісуге тырысатынын естіді. Дэвисон Лондоннан Мот Фенелонмен бірге саяхаттап, Йоркширдегі Топклифте кездейсоқ Леннокс герцогымен кездесті. Хаттон-холлдан Александр Юм екі топ дипломатты шекарада қарсы алып, оларды Эдинбургке шығарып салуға жіберілді. 1583 жылдың 1 наурызында Дэвисон мен Боуз Елизаветаның талаптарын Джеймс VI-ге жеткізді, соның ішінде Мот Фенелон Джеймс пен оның анасы, Шотландия королевасы Мэридің «бірлестігін» талқылағандығы туралы. Дәвисон 1584 жылдың қыркүйегіне дейін Шотландиядағы патшаның өкілі Роберт Боузбен тығыз жұмыс істеді. Осы кезеңде ол қысқа уақытқа Англияға оралды, содан кейін Шотландияға қайта келді. Ол шекарадан Александр Юммен бірге өтті, ал Джеймс Мелвилл оны Фолкленд сарайына ертіп барды. Мелвилл Дэвисонның анасының орнына Джеймстің ағылшын тағына ие болуына қолдау көрсеткенін еске алды. Дэвисон корольдік сүйікті Джеймс Стюарт, Арран графы және оның әйелі Элизабет Стюарттың билікке жоғарылауы туралы хабарлады. Ол патшалық әшекейлер салынған сандықтардың кілттерін алғанын және Мэри королеваның киімдерін кигенін жазды. Арранның беделі төмендеп барады, ал Дэвисон оның қатыгез өлімге ұшырайтынын болжаған сиқыршылар туралы естіді. 1583 жылдың наурыз айында Дэвисон Мейнвиллге жолданған хаттарды жеткізіп берді және олар ұсталып, Фрэнсис Уолсингхэмге берілгендіктен кешігуді түсіндіруге мәжбүр болды. Дэвисон Мейнвиллге және Лондондағы француз елшісі Мишель де Кастельнауға хаттар алып бара жатқан алтын шебер Джон Мосман туралы ақпарат жинады.

Амстердам

Англофил Уильям Оранж князі Үнсіздің қазасы Дэвисонға, бұрыннан тәжірибелі дипломатқа, Нидерландыға тағы бір миссияны қажет етті. Оған кейін "Мейфлауэр" кемесімен сапарлаған Уильям Брюстер көмектесті. Пуритан Лестер графы оның дипломатиялық рөлін жоғары бағалағанмен, ол оралғанда королеваның Амстердамдағы губернаторлыққа талаптанғанына наразы болғанын көрді; олар ағылшын миссиясы үшін тым еркіндік танытқан. Дәуісон кешірім сұраудың қажеті жоқ деп ойлады, керісінше, королеваның саясатын өзгертуіне дұға ететінін мәлімдеді. Оның өмірбаяушысы Николас Дэвисонның көңіліне күйік кіргенін, жараланған пресвитериандық мақтанышын емдеу үшін сарайдан шеттегенін айтады. Дэвисон ақырында бұрынғы меценаты Лестерден алыстап, Уолсингхемнің айналасындағы соғыс жақтастарына жақындады. Сол жылы ол Кнаресбороудан парламент депутаты, құпия кеңесші және Елизаветаның хатшысы Фрэнсис Уолсингхемнің көмекшісі болды; бірақ 1586 жылдың 30 қыркүйегінен бастап ол Уолсингхемнің бағыныштысы емес, серігі ретінде әрекет еткендей көрінеді.

Шотландияның патшайымы Мэридің өлімі

Дэвисон Шотландия королевасы Мэриді соттауға тағайындалған комиссия мүшесі болды, бірақ ол сот процесіне қатыспады. Төрешілер 11 қазанда отырысқа жиналды, ал іс 14 қазанда басталды. Төрт күннен кейін сот тоқтатылды, бірақ 25-і күні Вестминстердегі Жұлдызды палатада қайтадан жиналды. Ол қатыспаған күйінде королева кінәлі деп танылды. 29 күні Парламент өлім жазасын орындау туралы петиция ұсынды. Осы уақытта Лорд Бергли шақырған Жеке кеңес 6 желтоқсанда, королеваның жарлығынан екі күн өткен соң, бұйрық дайындап, үкімді дереу орындауға шешім қабылдады. Мэриге үкім шығарылғанда, оны өлімге кесу туралы жарлық Дэвисонға тапсырылды, ол кейбір кешігуден кейін 1 ақпанда королеваның қолтаңбасын алды. Осы оқиғада, сондай-ақ оның хатшысымен болған келесі әңгімелерде, Елизавета Мэриді жасырын түрде өлімге кесуді ұсынды, ал оның сөздері бәсекелесінің өлімі үшін жауапкершілікті өз мойнына алуды қаламағанын анық көрсетті. Елизавета Дэвисонға оны мөрсіз сақтап тұруды бұйырды. Дэвисон оны Берглиге тапсырды, ол дереу Фотрингхей қамалына жіберді. Мэри 1587 жылдың 8 ақпанында өлімге кесілді. Шындығында, Дэвисон 1590 жылдың сәуір айында Уолсингхем қайтыс болғанға дейін бас хатшы қызметін атқарды. Дегенмен, шпион Уолсингхем ықпалды тұлға болып қала берді және Шотландия королевасын өлімге кесу жоспарының артында оның тұрғанына кеңінен сенеді.

Күнәнің құрбаны

Өлім жазасы туралы хабар Елизаветаға жеткенде, ол қатты ашуланды, және оның ашуы басымен Дэвисонға бағытталды, ол оның жарлыққа қол қоймау туралы нұсқауын бұзды деп айыптады, бірақ бұл нұсқау 1587 жылдың 2 ақпанында ғана келді, ал Бургли бастама көтерген еді. Лорд Бургли 3 ақпанда өз үйінде құпия кеңес отырысын өткізді, онда патшайымға хабарламай жарлықты бекітуге келісті. Хатшы тұтқындалып, Тауэрге қамалды, бірақ өзін жақтап сөйлесе де, патшайымның Мэриді өлтіру арқылы құтылуды қалағаны туралы ештеңе айтпады. Елизавета I патшалық жарлық шығарды және соңында жарлыққа қол қойды. Бірақ Бургли мен Уолсингхемнің құпия кеңесті патшаны ашуландырып, парламентке өлім жазасы туралы жарлықты бекітуге ықпал еткеніне дәлелдер бар. Дэвисонның орнын Уолсингхем мен Сесил екі билік иесі алмастырған, және Дэвисоннан билік алынған деп есептеледі. Жұлдыз палатасы алдында туындаған мәселе мен беделін түсіргені үшін айыпталған ол, жаман ниетпен әрекет етпегеніне соттан ақталды, бірақ 10 000 марка айыппұл төлеуге және патшайымның қалауына қарай түрмеде отыруға үкім шығарылды. Бірнеше ықпалды адамдардың көмегімен ол 1588 жылдың қыркүйегінде, жауапсыз жағдайдан кейін босатылды; алайда, патшайым оны қайтадан қызметке алудан бас тартты, бірақ ол лауазымын сақтап, айыппұлды төлемеді. Оның достары, әсіресе Эссекс графы, оған хатшы лауазымын алуға көмектесуге тырысты, әсіресе Уолсингхемнің 1590 жылы қайтыс болғаннан кейін. Алайда, Бургли бұл лауазымды ұлы Роберт Сесилге бос қалдыру үшін аңсады. Дэвисон билік ету мерзімінің соңына дейін лауазымдық сыйлықтардан шеттетілді. Ал Яков I оған жақсы мүмкіндіктер ұсынуға мүлдем дайын болмады. Дэвисон отбасымен бірге Степниге көшіп, 1608 жылдың 21 желтоқсанында қайтыс болды, 24 желтоқсанда жерленді. "Custos Brevium" лауазымының нәтижесі "осы лауазымнан мен және менің мұрагерлерім ғана пайда көретін еді". 1579 жылы үйін ипотекаға бергеніне қарамастан, оның жесірі үйден шығарылмаған сияқты; қарыз көп уақыт өткен соң ғана талап етілді. Дэвисон еңбекқор және ашық адам болғандықтан, патшайымның әрекеттері үшін айыпты деп танылды. 1570 жылы Норфолк графы Генри Спельманның қызы Кэтрин Спельманға үйленген ол төрт ұл мен екі қыздан тұратын отбасы құрды. Оның әйелі Лестердің некелік туысы болды. Оның екі ұлы, Фрэнсис және Уолтер, ақындар ретінде танымал болды. Оның көптеген мемлекеттік құжаттары мен хаттары түрлі қолжазбалар жинақтарында сақталған. Оның өсиетін орындаушылар Грей Инннен Джордж және Роберт Бинг ағайындылары болды, олар Степнидегі үйін ипотекаға берген. Дэвисон жесірін үлкен қарыздармен қалдырды. Үйді сатудан түскен барлық ақша төленгеннен кейін, оның екінші ұлы Кристофер Дэвисон 1609 жылдың 9 қаңтарында расталған өсиетте көрсетілгендей, қазынашылық кеңсесіне құқық алатын болды. +ЛауазымдарыМерзімі1566 жылГенри Киллигрюдің хатшысы1566 жылдың 15 маусымынан 1575 жылға дейін Шотландия елшісі26 наурыздан 20 мамырға дейін 1576 жылНидерланды елшісі1577 жылдың тамызынан 1579 жылдың мамырына дейін Нидерланды елшісі1582 жылдың 10 желтоқсанынан 1584 жылдың қыркүйегіне дейін Шотландия елшісі25 тамыздан 1585 жылдың ақпаннан 1586 жылға дейін Нидерланды елшісі1586 жылдың 30 қыркүйегінен 1586 жылға дейін Бас хатшы және құпия кеңесші1607 жылҚазынашылық хатшысы және корольдік соттың "custos brevium" жазбалары.

Танымал мәдениетте

Ол Фридрих Шиллердің «Мария Стюарт» пьесасындағы екінші дәрежелі кейіпкер.