Кіріспе

XVI ғасырдағы шағын елді мекендегі сарай, Англияның Линкольншир графтығындағы Стэмфорд қаласының жанында

Бургли үйі (/'bɜr/l//i/) – Линкольнширдің Стэмфорд қаласына жақын орналасқан, Англияның XVI ғасырдағы әсем сарайы. Бұл Сесил отбасы салған және осы күнгі күнге дейін сол отбасының өкілдері тұрып жатқан Елизавета заманының керемет үйінің көрнекті үлгісі. Сыртқы пішіні Елизавета заманының стилін сақтап тұр, бірақ үйдің ішкі жабдығының көп бөлігі 1800 жылға дейін жасалған өзгерістерден кейін жаңартылған. Үй маусымдық кезеңде жұртшылыққа ашық және әсем әрі зәулім жиһазбен безендірілген мемлекеттік бөлмелерді көрсетеді. Оның паркін Capability Brown салған. Бұл үй Барнак және Сент-Мартинс-Витсон азаматтық округтерінің шекарасында, Кембриджширдің Питерборо бірыңғай әкімшілік аймағында орналасқан. Бұрын ол Нортгемптонширмен тарихи байланысы бар Питербороның Сок аймағының бір бөлігі болды. Ол Стэмфордтан оңтүстікке қарай 0,9 шақырым (1 км) және Питерборо қаласының орталығынан солтүстік-батысқа қарай 10 шақырым (16 км) қашықтықта жатыр. Қазіргі таңда үйді Сесил отбасы басқаратын Бургли үйін сақтау қоры басқарып жүр.

Тарих

Бергли Сэр Уильям Сесил үшін, кейін 1-ші Барон Бергли үшін 1555 және 1587 жылдар аралығында салынды. Ол Англия королевасы Елизавета I-нің Жоғарғы қазынашысы болды, және сол кезде құны 21 000 фунт стерлингке жетті. Ол Ричмонд сарайындағы жеке бөлмелердің үлгісімен салынған. Кейіннен ол оның ұрпақтары – графтардың, ал 1801 жылдан бастап Эксетер маркиздерінің резиденциясы болды. 1961 жылдан бері үй отбасы құрған қайырымдылық қорға тиесілі. Виктория Литам (1947 ж.т.), антиквариат сарапшысы және телеарнадағы тұлға, 1982 жылдан 2007 жылға дейін үйді басқарды, оның әкесі, Олимпиаданың алтын медалін жеңіп алған спортшы, IAAF президенті және парламент депутаты Дэвид Сесилдің (6-шы маркиз) жолын жалғады. Олимпиадалық дәліз оның әкесінің құрметіне арналған. Оның қызы Миранда Рок қазіргі таңда ең белсенді қор қамқоршысы болып табылады. Маркиздік 1988 жылы Викторияның інісі Мартин Сесилге (7-ші Эксетер маркизі, 1909 – 1988), содан кейін оның ұлы Уильям Майкл Энтони Сесилге (1935 ж.т.) өтті. Екеуі де 5-ші маркиз бастапқыда сатып алған жерлердегі канадалық фермерлер, және Берглиде тұрмады. Бұл үй 16 ғасырғы ағылшын Елизавета сәулетінің тас қалау және пропорцияның көрнекті мысалы болып табылады, ол оның негізін қалаушысының мәртебесін және Сесил иеліктерінің табысты жүн саудасын көрсетеді. Онда Гринлинг Гиббонстың мүсіндемелері бар барокко стилінде қайта жаңартылған бөлмелер тобы бар. 17 ғасырда бірінші қабаттағы ашық лоджиялар жабылды. Үй королева Елизаветаның құрметіне Е әрпінің пішінінде салынған, бірақ қазір солтүстік-батыс қанаты жоқ. 9-шы графтың меншігінде болған кезде және танымал ландшафт сәулетшісі Капабилити Браунның басшылығымен оңтүстік жағы көтеріліп, шатыр сызығы өзгертілді, ал солтүстік-батыс қанаты жаңа саябақтың жақсы көрінісі үшін бұзылды. "Төңкерілген баспалдақ" және оның жанындағы "Жұмақ бөлмесі" Антонио Веррионың 1697 және 1699 жылдар аралығында салған маңызды төбе суреттерімен безендірілген. "Төңкерілген баспалдақтың" қабырғаларын Томас Стотард салған, ол жұмысты шамамен бір ғасырдан кейін аяқтады. Боу бөлмесі Луи Лагердің қабырға және төбе суреттерімен әсемделген.

Көркем туындылар жинағы

1960 жылдары мұрагерлік салығынан айырылған бірқатар маңызды туындыларға қарамастан, Бургли өнер коллекциялары көбінесе сақталған және өте кең. Үйде әлі де бірнеше жүз картина бар, олардың көп бөлігі 17 ғасырға жатады және Италияда Эксетердің 5-ші графы Джон Сесил (шамамен 1648–1700) мен 9-шы граф Браунлоу Сесил (1725–1793) сатып алған. Олар Италияға сегіз рет сапар шегіп, көптеген өнер туындыларын әкеліп қайтқан. Джон Сесил Бурглиде өткізген 22 жылында 300 өнер туындысын сатып алды және Еуропаға соңғы сапарында 5000 фунт стерлинг (2017 жылғы бағамен шамамен 600 000 фунт стерлинг) жұмсады. Капеллада Паоло Веронезе мен оның шеберханасының үлкен алтарьлық картинасы және Венецияда белсенді болған, британдық коллекцияларда сирек кездесетін неміс суретшісі Иоганн Карл Лоттың екі үлкен картинасы бар. Барлығы жеті Лука Джордано туындысы, оның ішінде автопортрет те бар. Пагода бөлмесінде Сесил отбасының, Елизавета I, Генрих VIII және Оливер Кромвельдің портреттері ілулі тұр. Үйдің көптеген қабырғалары мен төбелері Антонио Веррионың еңбектерімен безендірілген. Бильярд бөлмесінде 5-ші графтың ішімдік клубы – Кішкентай Бедлам орденінің мүшелерінің алты овал портреті қойылған. Жапондық экспорттық фарфордың үлкен коллекциясы ерекше маңызға ие, себебі үйдегі бұйымдардың көпшілігі, сондай-ақ 1888 және 1959 жылдары сатылғандары 1688 жылы жасалған үйдің инвентаризациясындағы бірнеше жүз керамикалық бұйымдармен сәйкес келеді. Бұл – «Еуропадағы ең ерте жазбалар» болып табылады және ғалымдар үшін үлкен қызығушылық тудырады. Сонымен қатар, атақты 18 ғасырлық жиһаз шеберлері Инс және Мейхьюдің жұмыстары, күміс, гобелендер және басқа фарфор коллекциялары бар, олардың көпшілігі мемлекеттік бөлмелерде немесе керамикалық бұйымдардың көрмелерінде қойылған. Жаңа «Қазына» алаңында коллекциялардың әртүрлі аспектілерін көрсететін жыл сайын ауысатын көрмелер ұйымдастырылады.

Парктік аумақ

Парктегі даңғылдардың барлығы Капабилити Браунның 1755–1779 жылдардағы жобаларына сәйкес салынған, бұл ретте бұрыннан бар егістіктерге лайықты құрмет көрсетілді, олардың кейбіреулері 16 ғасырдан немесе одан да ертерек кезеңге жатсады. Браун 1775–80 жылдары парктегі жасанды көлді де жасады. Ол жер астында су өткізбейтін "көк" саз балшығын тапты және бастапқыда тоғыз акр (36 000 м²) болған тоғанды қазіргі 26 акр (105 000 м²) көлге дейін кеңейте алды. Оның дизайны шарлап өтетін өзен сияқты әсер қалдырады. Браун 1778 жылы 1000 гинейлік (1050 фунт стерлинг) құнмен Арыстан көпірін жобалады. Ол Бёрглидегі парк жобалары үшін барлығы 23 000 фунт стерлинг алды. Браунның ландшафты 2012–2016 жылдар аралығында 30 000 жаңа ағаш отырғызу арқылы сақталды. Алғашқыда Коуд тасынан жасалған арыстан мүсіндері әшекей ретінде пайдаланылды. Олардың тозуына байланысты, 1844 жылы жергілікті тас шебері Герберт Гилберт қазіргі тас үлгілерін жасады. Королева Виктория және оның күйеуі, Альберт ханзадасы, сапарларын еске алу үшін екі ағаш отырғызды. Жыл сайынғы Бёргли ат спорты жарысынан басқа, парк Стэмфорд мектебінің "Бёргли жүгіруіне" және Кембридж университетінің драгундарының жыл сайынғы жиынына да қонақжай тартады. Жақындағы жаңарулардың қатарында ескі мұз үйінің маңында мүсіндік бақ құрылды, ал 2007 жылы су тұзақтары, қабықша үңгірлері және айна лабиринті сияқты дәстүрлі идеяларды қолдана отырып, бірақ 21 ғасыр стилінде "таңғажайып бақ" жасалды. Бёргли үйінің сенімділігі жетекші суретшілерден жерде заманауи өнер туындыларын тапсырыс берді. Бёргли үйінің саябағы мен бақтары тарихи саябақтар мен бақтар тізілімінде II* дәрежеде тіркелген.

Бүгін

Линкольншир округінің шекарасы Стемфорд қаласы мен үйдің арасындағы саябақты кесіп өтеді. Бёргли ежелгі Питербороу сокінде орналасқан, бұрын Нортгемптонширдің бөлігі болған, бірақ қазір рәсімдік мақсаттар үшін Кембриджширге қарасты; жоспарлау және басқа да қалалық функциялар үшін үй Питербороу біртұтас әкімшілігінде. Үй I санаттағы ескерткіш болып табылады, оның солтүстік ауласы мен қақпасы жеке-жеке I санаттағы ескерткіштер тізімінде. Үйдің тізімдеме құжатында былай делінген: "XIX және XX ғасырлардағы ресми бақтар мен демалыс алаңдары, бастапқыда Ланселот Браун жобалаған, XVI ғасырдан бастау алатын паркпен қоршалған, ал Браун 1754 және 1777 жылдар аралығында кең ауқымды жоспарлар ұсынған". 2007 жылдан бері үйдің тұрғындары – Бёргли үйін сақтау қорының директоры Миранда Рок, Эксетердің 6-шы маркизінің немересі және леди Виктория Литхемнің Орландо Рокпен (Christie's UK төрағасы) және олардың отбасы. Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясына дейінгі мәліметтер Миранда Роктың қызмет ету кезеңінде жыл сайынғы келушілер саны 110 000-ға жуық екі есеге артқанын көрсетті.

Түсірілім

Бёргли үйі бірнеше фильмдерде және теледидар бағдарламаларында пайда болған: «Британияның қазына үйлері» (1985); «Миддлмарш» (1994); «Антикварлық саяхат» (1998, 2009); «Гордость мен бейбітшілік» (2005); «Да Винчи коды» (2006); «Ауылдағы сарай» (2006); «Элизабет: Алтын ғасыр» (2007); «Біз қалай Ұлыбританияны салдық» (2007); «Ұлы ғимараттарға шығу» (2010); «Корольдік үйдің жоғарғы және төменгі қабаттары» (2011); «Housefull 2: The Dirty Dozen» (2012); «Тақ» (2016); «Top Gear» (2018); «Мортимер және Уайтхаус: Балық аулауға кеттік» (2021); және «The Flash» (2023).

Жоғалған ауыл

1450 жылға дейін Домсдейде еске алынған ортағасырлық Бергли елді мекені тасталып қалған. Оның орнын анықтап таба алмау, елді мекеннің Бергли үйіне жақын болғандығы және, мүмкін, осы үйдің жерінің астында жатқандығы туралы пікірге жетеледі.