Кіріспе

Шропширдегі базар қаласы, Англия. Англиядағы қала.

Брослей (/b//r//oʊ//z//l//iː/) – Англияның Шропширдегі базар қаласы. 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 4 929 адамды құрады, ал 2019 жылғы бағалау бойынша 5 022 адамға жетті. Северн өзені қаланың солтүстігі мен шығысынан ағып өтеді. 1779 жылы Северн өзені арқылы әлемдегі алғашқы темір көпір салынды, ол Брослейді Коулбрукдейл және Мейдлимен байланыстырды. Бұл Ironbridge Gorge аймағындағы алғашқы өнеркәсіптік дамуға үлкен үлес қосты, қазір бұл аймақ ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген.

Тарих

1086 жылы Босль деп аталған елді мекен болды, ол сол жылғы «Domesday Book» кітабында тіркелген. Ол Alnodestreu жүзінде орналасқан еді. Бұл билік король Генрих I тұсында таратылды, сонда Брослей мен Уилли Мюнслоу жүзіне қайта бекітілді. Соңында олар король Ричард I тұсында құрылған Венлок еркіндігіне қосылды. Бұл жердің атауы 1177 жылы Burewardeslega деп, кейін ұқсас түрде айтылды, бұл ертеде Бургеардтың (немесе Бургвеардтың) аралы немесе тоғайы болғандығын көрсетеді. Брослейдің жергілікті тарихында ортағасырлық де Бурвардесли әулеті тарихшы Р. В. Эйтонның пікірінше, Уитингтон (Шропшир), Алвестон (Глостершир) Фулк I Фицварин әулетінің тармағы саналды. Қала Темір көпір шатқалының оңтүстік жағасында орналасқан, сондықтан тарихының көп бөлігін одан жақсы танымал, бірақ жақындағы көршісі Темір көпірмен бөліседі. 1600 жылы Брослей қаласында бар болғаны 27 үй болды және ол Ширлетт Корольдік орманының бір бөлігі еді. Аймақ кен өндіруімен белгілі болды; Бульдвас аббаттығын салуға қолданылған тас Брослейден алынған, сонымен қатар 1605 жылы ағаштан жасалған вагондық жолдардың бар екендігіне куәліктер бар, бұл Брослейдің Ұлыбританиядағы ең көне теміржолдарға ие екенін көрсетеді. Вагондық жолдар, әдетте, көмір мен сазды тасымалдау үшін салынған, және осы ресурстар өнеркәсіптік революция кезінде қаланың үлкен өсуіне әкелді. «Ironbridge Gorge Museum Trust» қоры сақтап қалған өнеркәсіптік мұра орындарының жинағында көрсетілген көптеген дамулар Брослейден бастау алды немесе онымен байланысты болды. Брослей темір, қыш және саз құбырларын жасау орталығы болды; ең алғашқы құбыр жасаушы 1590 жылы осында жұмыс істеген. Брослей құбыр зауыты – трастқа қарасты он мұражайдың бірі, ал тағы бірі – қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Джекфилд плитка мұражайы. Джон Уилкинсон қалада тұрғанда әлемдегі алғашқы темір қайықты жасады. Темір көпірдің жоспарлары Брослейде жасалды. Кокс көмірін қолданып темірді балқыту процесін жасаған Абрахам Дарби I осында жерленген. XIX ғасырдың екінші жартысында өнеркәсіп басқа жерге көшкендіктен, аймақ экономикалық құлдырауға ұшырады. Бұл аймақта жабылмаған шахталар, қираған ғимараттар, тасталған карьерлер, қоқыс үйінділері мен шұңқырлар қалды. ХХ ғасырдың соңғы отыз жылында Брослей Северн өзені арқылы Тельфордтың дамуымен бірге жаңарып, өркендеді. Брослей орталығының шығысында жаңа аудандар салынды, ал көптеген ескі үйлер жаңартылды немесе қайта жаңартылды. Дегенмен, қалада 200 жыл бұрынғыдан да аз тұрғын бар, сол кезде халық саны 5000-нан асып түскен.

Қоршаған орта

Броссли қаласы Желілі бұрқақ әлемдік мұралық орнымен шектеседі және қаланың барлық жерінде, теміржолдарда, кен орындарында, темір зауыттарында, кірпіш зауыттарында, пештерде, үйлерде және аймақтың өнеркәсіптік тарихымен байланысты әдемі ғимараттарда өнеркәсіптік революцияға қатысудың куәліктерін көруге болады. Бросслидің батыс шекарасындағы Броссли Вудтың жолдары мен бағыттары (житилер) – кеншілер үшін салынған шағын үйлердің қалдықтары. Әлеуметтік жағдайдың екінші жағынан қалада 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында салынған Ironmaster үйлерінің көптеген мысалдары бар. Жергілікті топтар күтіп ұстайтын екі жабайы табиғат аймағы бар. Дарк Лэйн мен Айронбридж жолы арасындағы Хей Коп бұрын қаланың сумен жабдықталу орны болды және 2007 жылы табиғат қорығына айналдырылды. Броссли мен Бентхолл арасындағы шекарада орналасқан Пеннс-Медо – бес акрлық ежелгі шалғын, ол жануарлар мен өсімдіктердің түрлілігін сақтау және дамыту мақсатында күтіледі. Екі жобаны да Шропшир кеңесінің бастамасы – Броссли/Барроу жергілікті бірлескен комитеті қолдады, бұл кеңес шешім қабылдауды жергілікті халыққа жүктеуді мақсат етеді.

Мәдениет

Брослидің әуесқой театр ұйымы, Бродс, жылына бірнеше қойылым қояды. Біршмедоу орталығын Broseley Cinema ай сайын өзінің үлкен экранында жоғары бағаланған фильмдерді көрсету үшін пайдаланады. Бросли суретшілері деп аталатын өнер мен қолөнер қауымдастығы гүлденуде. 2009 жылдан бері қалалық кеңеске тиесілі Birchmeadow орталығында тікелей музыка кештері өткізіліп келеді, онда Ұлыбритания және шетелдік әртістердің әртүрлі жанрлары ұсынылады, негізінен фолк, блюз және баллада жанрында. Олардың арасында Билл Кэддик, Фил Биер, Брукс Уильямс, Том Хингли және Стив Найтли сияқты тұлғалар бар. Қаланың барлары мен клубтарында да тікелей музыка сахнасы кеңейіп келеді. 2015 жылдан бері тұрғындар жыл сайын маусымның екінші демалыс күндері қаланың Бас көшесінде музыка фестивалін өткізеді. Фестивальге жергілікті топтар қатысады және ол жыл бойы өткізілетін қайырымдылық шаралары арқылы қаржыландырылады. Қалада көптеген тарихи пабтар мен тамақтанатын орындар бар, олардың көпшілігі қала орталығына жақын орналасқан. Сондай-ақ, "Broadplace" атты кішкентай орталық бар, ол қоғамның ноутбуктерді, көмек пен кеңес алуды және тегін интернетке қол жеткізуді пайдалануына мүмкіндік береді. Broseley кітапханасы, компьютерге де қол жеткізілетін, қала орталығынан оңтүстікке қарай, денсаулық сақтау орталығының жанында орналасқан.

Мұра

Бросслиде бұрын көптеп өндірілген кірпіш пен плитка түрі, олар қайда жасалғанына қарамастан, сондай өнімдердің барлығымен теңестіріледі. Брослей кірпіштері қоңыр және қызыл аралас түсті болып келеді, бұл олардың арзанға түскендігінің белгісі, ал Брослей плиткалары құлпынай қызылынан ақшыл қоңырға дейін түрлі түстерде кездеседі. Брослейдегі құбыр зауыты миллиондаған қыш құбырларды өндіріп, бүкіл әлемге жіберді. Бұл бұйымдар археологиялық ескерткіштерді мерзімдеу үшін аса құнды, себебі олар бұзылмай сақталады және олардың жасалған мерзімін көрсететін авторлық белгісі болады. Мұнда және Ironbridge шатқалында жасалған алғашқы жұмыстар кейінірек өнеркәсіптік революцияда темір өнімдерін жаппай өндіруге негіз салды, бұл Британ империясының кеңеюіне ықпал етті. Бұл, ішінара, Джон Уилкинсонның еңбегімен және оның жоғары дәлдікпен жасалған бу машиналары мен қару-жарақтарын құрастыруымен байланысты.

Жергілікті билік

Брослей – қала мәртебесіне ие азаматтық округ және осыған байланысты қала мэрі төрағалық ететін қалалық кеңесі бар. Ол Шропшир кеңесі басқаратын Шропшир аймағында орналасқан; 2009 жылға дейін Бриджнорт ауданының құрамына кірген.

Білім

Екі бастауыш мектеп бар: Брослей шіркеуіне қарасты мектеп немесе Дарк Лейн мектебі және жақын жерде тұрған белгілі темір өндірушісінің есімімен аталған Джон Уилкинсон мектебі. Орта білім алу үшін көптеген оқушылар Мач Вэнлоктағы Уильям Брукс мектебіне немесе Мадлидегі Абрахам Дарби академиясына және басқа да оқу орындарына барады.

Есімдес

Қаланың атауы АҚШ-тың Миссури штатындағы Броссли қаласына берілді, ол 1915 жылы Уильям Н. Баррон құрған және оның ағылшын әйелінің туған қаласының құрметіне аталған.