Кіріспе
Мектептегі денсаулық сақтау практикасы
Мектеп медбикелігі – денсаулық сақтаудың мамандандырылған саласы болып табылады, ол оқушылардың денсаулығын қорғайды және нығайтады, қалыпты дамуына көмектеседі және оқу үлгерімін жақсартады. Этикалық және дәлелдерге негізделген тәжірибеге сүйенген мектеп медбикелері денсаулық сақтау мен білім беру арасындағы байланысты қамтамасыз етеді, күтімді үйлестіреді, сапалы, оқушыға бағытталған күтімді қолдайды және жеке тұлғалар мен қоғамдардың толыққанды әлеуетін дамытуға мүмкіндік беретін жүйелерді құру үшін бірлесіп жұмыс істейді. Мектеп медбикесі білім беру ортасында мектеп жасындағы балалармен жұмыс істейді. Оқушылар сабақ барысында ауырған немесе жарақаттанған жағдайда, олар бағалау үшін мектеп медбикесіне жүгінеді. Кәдімгі дәрі-дәрмектерді беру, вирустық инфекциясы бар баланы күту немесе ауыр жарақаттан кейін шұғыл көмек келгенше оны тұрақтандыру – бұл жұмыстың құрамына кіруі мүмкін. Мектеп медбикелері мектеп дәрігерлерімен, қоғамдық дәрігерлермен және қоғамдық ұйымдармен серіктестік орнатуда мектеп жүйесіне жетекшілік етуге толыққанды мүмкіндік алады. Олар Medicaid және Мемлекеттік балалардың денсаулық сақтану бағдарламасына қол жеткізуді жеңілдетеді, отбасылар мен оқушыларға мемлекеттік денсаулық сақтану бағдарламаларына тіркелуге көмектеседі және мұқтаж әрбір оқушыға медициналық мекеме табуға көмектеседі.
Америка Құрама Штаттары
Мектеп медбикелерінің ұлттық қауымдастығының мәліметтері бойынша, АҚШ-та бастауыш және орта мектептерде (K 12) жұмыс істейтін шамамен 61 232–73 697 тіркелген медбике бар (HRSA, 2010; ACS, 2013), бұл АҚШ-тағы тіркелген медбикелердің 2,1–2,8% құрайды. Америка мұғалімдер федерациясының мәліметінше, АҚШ-та шамамен 45 000 мектеп медбикесі жұмыс істейді. Мемлекеттік мектептердің шамамен 63% толық жұмыс күнімен мектеп медбикесін жұмысқа алады, тағы 19% жартылай жұмыс күнімен медбикеге ие, ал 18% медбикесі жоқ. Мектеп медбикелері білім беру ортасында студенттерге қызмет көрсететін жалғыз денсаулық сақтау маманы болып табылады. Сондықтан, олар Америка мектептеріндегі маңызды денсаулық сақтау бастамаларын ілгерілетуде үлкен жауапкершілікке ие, мысалы, мектептерде дефибрилляторлардың (AED) болуын қамтамасыз ету және оларды қалай пайдалану керектігін қызметкерлерге үйрету. Жүректің кенеттен тоқтауы мектеп жасындағы балалар мен жасөспірімдер арасында жиі кездеседі, нәтижесінде жылына 100 000 адамға шаққанда 1–10 өлім жағдайы тіркеледі. Бұл, ішінара, осы жас тобында болуы мүмкін тұқым қуалайтын және сатып алынған кардиомиопатиялар, аритмия синдромдары, туа пайда болған жүректің құрылымдық ақаулары, миокардит және коронарлық аномалиялар спорттық медициналық тексерулер кезінде анықталмауымен байланысты болуы мүмкін. Мектеп медбикелері дәлелді практиканы қолдануы, алдын алу бағдарламаларын іске асыруы және студенттердің денсаулығын жақсарту үшін олардың медициналық мәселелерін тиімді басқаруы керек. Жедел және созылмалы денсаулық проблемалары бар студенттер үшін мектеп медбикесі студенттің дәрігерлері мен ата-аналарымен бірлесіп, студент мектепте болған кезде оған қолайлы денсаулық жоспарын жасайды. Мектеп медбикесі балалардың денсаулығымен байланысты мәселелерді, мысалы, ұстама, астма, қант диабеті және аллергияны басқаруда білікті болуы керек. Медициналық дағдыларға қоса, мектеп медбикесі табысқа жету үшін ұйымдастыру және коммуникация дағдыларын жақсы меңгеруі керек. АҚШ бойынша мектеп медбикесінің рөлі мен жұмыс жүктемесі әртүрлі болғандықтан, бұл олардың студенттердің қажеттіліктерін тиімді түрде қанағаттандыру қабілетіне әсер етеді (Мектеп медбикелерінің ұлттық қауымдастығы, 2016; Yoder, 2019).
Мектептегі медбикелік қызметтің оқушылардың жетістіктеріне әсері
Созылмалы аурулары бар немесе кедейлік шегінен төмен өмір сүретін балалардың мектепті тастап кету ықтималдығы жоғары. 2017 жылы жүргізілген екі жеке зерттеу мектептердегі астмаға қарсы дәрі-дәрмектерді басқару жолдарын қарастырды және күнделікті кортикостероидтарды қолдануға көмектескен медбикелердің астмасы бар балалардың сабақтан аз қалуына себеп болғанын көрсетті. Мектеп медбикелері науқастармен жиі кездесетін болғандықтан, олармен қарым-қатынас орнатуға ерекше мүмкіндік алады. Балалар аптасына шамамен 40 сағат мектепте болады және олардың денсаулық сақтау қажеттіліктері үйдегідей толыққанды қамтамасыз етілуі керек. Егер бала мектепте қажетті дәрі-дәрмектер мен қызметтерді ала алса, ол үйде қалу ықтималдығы төмендеп, медбикелік қызмет көрсетілмейтін мектептерге қарағанда оқуда жақсы нәтижелерге жетеді.
Мектептегі медбикелердің болашағы
Болашақта мектеп медбикесі мектептер мен қауымдастықтарға әсер ететін саясатты қалыптастыру, дамыту және іске асырудағы басшылық жауапкершілікті қабылдауға міндетті. Мектеп кеңестеріне, қоғамдық денсаулық сақтау департаменттеріне және қауымдық ұйымдарға қатысу арқылы мектеп медбикесі өзгерістерге ықпал ете алады және денсаулыққа әсер ететін әлеуметтік детерминанттарды назарға сала алады, себебі мектеп медбикесі балалардың денсаулығы мен біліміне ортаның, мектеп қаржыландыруының және созылмалы аурулардың әсерін көретін орын. Ұлттық білім статистикасы орталығының (2016 жылғы) мәліметтері бойынша, мектеп жасындағы балалардың 98%-ы күн сайын мектепке қатысады. Сондықтан, осы балаларға, отбасыларға және қауымдастықтарға әсер ететін денсаулық сақтау саясаты мен жүйелері мектеп медбикесі және қауымдық медбикелік деңгейінде өзгертілуі керек. Мектеп медбикесі – денсаулық сақтау инициативаларын іске асыруға және жергілікті, мемлекеттік және ұлттық деңгейде саясатты өзгертуге мүмкіндік беретін қауымдық денсаулық сақтау саласы.