Кіріспе

Мейірбикелік практикасы үшін ұғымдық модель

Мейірбикелік теория – "құбылыстарға алдын ала, мақсатты және жүйелі көзқарас ұсынатын, шығармашылықпен және жауапкершілікпен құрылған идеялардың құрылымы" деп анықталады. Жүйелі зерттеулер, мейірбикелік зерттеулерде болсын немесе тәжірибеде болсын, мейірбикелерге пациенттерге көрсетілетін күтімді жақсартуға қатысты білімді дамытуға мүмкіндік береді. Теория – "түсіндіру принциптері ретінде қолданылатын, өзара байланысты жалпы ережелердің жиынтығы" болып табылады.

Маңыздылық

Медбикелік тарихының бастапқы кезеңдерінде, формалды медбикелік білімі шектеулі болды. Медбикелік білімінің дамуымен, білімді жіктеу қажеттілігі туды, бұл медбикелерге күрделі клиенттік күтім жағдайларын бағалауға көмектесу үшін медбикелік теорияның қалыптасуына әкелді. Медбикелік теориялар жоспарды қай бағытта жетілдіру керектігін саралау үшін ой елегінен өткізуге арналған жоспар ұсынады. Жаңа жағдайлар кездескенде, бұл құрылым басқару, зерттеу және шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Медбикелік теориялар басқа медбикелермен, сондай-ақ денсаулық сақтау командасының өкілдерімен және мүшелерімен байланыс орнату құрылымын қамтамасыз етеді. Медбикелік теория нанымдарды, құндылықтарды және мақсаттарды қалыптастыру арқылы медбикелік қызметтің дамуына көмектеседі. Олар клиенттерге күтім көрсетуде медбикеліктің ерекше үлесін анықтауға септігін тигізеді. Медбикелік теория зерттеулерді және практиканы бағыттайды.

Қарыз алған және ортақ теориялар

Барлық медбикелік теориялар бірегей медбикелік теориялар емес; олардың көптегені басқа салалардан алынған немесе ортақ қолданылады. Ньюман, Уотсон, Парс, Орландо және Пеплаудың әзірлеген теориялары бірегей медбикелік теориялар саналады. Медицина және басқа да іргелес ғылымдарда туған теориялар мен ұғымдар медбикелерге медбикелік практикасына тән құбылыстарды түсіндіру және зерттеу үшін қарызға алынған. Бұл деңгейдегі теориялар практика үшін пайдалы түсініктерді көрсетумен қатар ұсынады, бірақ олар эмпирикалық сынақтан өткізу үшін жасалмаған. Бұл, нақты жағдайларда медбикелік қызметті бағыттау, түсіндіру және болжау үшін үлкен медбикелік теорияларды қолдануды шектеуге әкеледі. Дегенмен, бұл теориялар эмпирикалық сынаққа түсірілуге болатын ұғымдарды қамтуы мүмкін. Бұл деңгейдегі теориялар медбикелік практиканың барлық жағдайларына қатысты болуға тиіс. Үлкен теориялар тұжырымдамалық құрылымдардан тұрады, олар практиканың кең көріністерін және осы көріністерге негізделген медбикелік құбылыстарға қарау тәсілдерін анықтайды.

Орташа мейірбикелік теориялар

Орташа дәрежедегі мейірбикелік теориялар, жоғары дәрежедегі мейірбикелік теорияларға қарағанда ауқымы тар болып келеді және жоғары дәрежедегі мейірбикелік теориялар мен мейірбикелік практика арасында тиімді байланыс құрады. Олар ұғымдарды және абстракцияның төменгі деңгейін ұсынады, сондай-ақ теорияға негізделген зерттеулерді және мейірбикелік практика стратегияларын бағыттайды. Орташа дәрежедегі теорияның жоғары дәрежедегі теориялардан ерекшеленетін бір белгісі – олардың сынақтан өту арқылы анықталатын және расталатын мүмкіндігі. Орташа дәрежедегі теориялардың қызметтеріне құбылыстарды сипаттау, түсіндіру немесе болжау кіреді. Орташа дәрежедегі теориялар қарапайым, түсінікті, жалпылама және шектеулі сандағы айнымалыларды және шындықтың шектеулі аспектілерін қарастырады.

Мейірбикелік практика теориясы

Мейірбикелік практика теориялары ең шектеулі ауқымға және абстракция деңгейіне ие, және олар нақты мейірбикелік жағдайлардың белгілі бір диапазонында қолдану үшін жасалған. Мейірбикелік практика теориялары мейірбикелік араласулардың негізін құрайды, сондай-ақ нәтижелерді және мейірбикелік практиканың әсерін болжайды. Осы теориялардың қабілеті шектеулі, және құбылыстың тар аспектісін талдайды. Мейірбикелік практика теориялары әдетте нақты бір қауымдастыққа немесе ғылым саласына анықталады.

Мейірбикелік үлгілер

Медбикелік модельдер әдетте шындықты бейнелеу немесе күрделі құбылысты ұйымдастырудың жеңілдетілген тәсілі ретінде сипатталады. Медбикелік модель – бұл ұғымдардың және оларды мағыналы тұжырымға біріктіретін болжамдардың жиынтығы. Модель – бұл бастапқы идеяның құрылымын ашып көрсету үшін логикалық қағидаларды көрсететін жағдайды ұсыну жолы. Медбикелік модель термині мен медбикелік теория терминінің мағынасы бірдей емес.