Кіріспе

Крис Эйрдің 1998 жылғы фильмі. "Түтін сигналдары" – Шерман Алексидің сценарийі бойынша, оның 1993 жылғы "Жалғыз рейнджер және Тонтоның жұдырықай соғысы" атты әңгімелер жинағынан бейімделген, Крис Эйрдің режиссерлік еткен 1998 жылғы өмірге келу комедиялық драмасы. Фильм көптеген сыйлықтар мен марапаттарға ие болды және көптеген кинофестивальдарда жақсы қабылданды. 2018 жылы АҚШ Конгресі кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танып, Ұлттық кино тізіміне енгізді.

Сюжет

Жылы мінезді баскетболшы Виктор Джозеф пен ерекше әңгімеші Томас "Отты құрайтын" Айдахо штатының Пламмер қаласындағы "Кер-д'Ален" үнді резервациясында өмір сүреді. Екі жігіт Виктордың әкесі Арнольд арқылы жақындасады, ол 1976 жылы Томасты ата-анасынан айырылған үйден құтқарады. Осы себепті Томас оны батыр санайды. Ал Виктор әкесінің маскүнемдігіне, отбасылық зорлық-зомбылыққа және соңында тастап кетуіне шыдап, оған терең махаббат пен ащы наразылықпен қарайды. Томас пен Виктор көршілер болып өседі, бірақ бір-бірімен дауласып, сонымен бірге жақын, бірақ беймәлім дос болады. Арнольд Финиксте, Аризона штатында қайтыс болады, ол Виктор мен анасы Арлинге көшкеннен кейін сол жерде қалады. Осыдан кейін Виктор мен Томас оның күлін алу үшін саяхатқа шығады. Бұл саяхат Виктор мен Томасқа өздерін тануға мүмкіндік береді. Екеуі де өзінің "үнді" екенін естен шығармайды, бірақ көзқарастары әртүрлі. Виктор көбірек сабырлы, ал Томас дәстүрлі (және романтикалық, сондықтан "Бұлшық етпен билеу" фильмін көп рет көреді). Олардың қарама-қайшылығы фильмде көрсетіледі, нәтижесінде Виктор Томасқа ашуланып, ал Томас Викторға қызығады. Финикске жеткен соң Виктор әкесіне қатысты қайшылықты сезімдерімен және өз жеке басымен бетпе-бет келеді. Ол Арнольдтың досы Сьюзи Сонгтың айтуынша, Арнольд мас күйінде фейерверктерді жарып, Томастың ата-анасын өлтірген өртті бақытсыз жағдайда бастаған, Томастың ата-анасының өлімі туралы жаңа мәліметтермен күресуге мәжбүр болады. Жастардың жол сапары Томасқа асырап алған әкесі Арнольдтың естелігімен татуласуға көмектеседі, өйткені ол оның маскүнемдікке және онымен байланысты зұлымдық пен тастап кетуге соққан жолын жақсырақ түсінеді. Виктор да Томас пен оның Арнольдқа деген құрметін жақсырақ түсінеді. Соңында Виктор мен Томас Арнольдтың күлін өзенге тастап, оны қабылдайды.

Өндіріс

АҚШ-тағы туған кино жасаушылар түсірген алғашқы фильм болмаса да, "Smoke Signals" АҚШ-та және шетелде кең көрерменге жеткен, туған американдықтар жазған, түсірген және өндірген алғашқы толық метражды фильм ретінде танылады. Бұл фильм туған американдық актерлер мен актрисалар құрамының шынайылығымен және Айдахо штатындағы Коур-д'Ален үнді резервациясында түсірілгендігімен де ерекшеленеді.

Сыни жауап

Smoke Signals негізгі сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Rotten Tomatoes сайтында фильм 91 сынға негізделген 90% мақұлдау көрсеткішіне ие, орташа бағасы 7.6/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Smoke Signals таныс оқиғаны көбінесе естілмейтін перспективадан баяндайды, жаңа көзқарас ұзақ жылдар бойы қалыптасқан күтулерді күйретуге көмектеседі". Metacritic сайтында фильм 17 сыншының бағасына негізделген 100 балдық шкала бойынша 76 бал алды, бұл "жалпы алғанда, жағымды пікірлерді" көрсетеді. Сан-Франциско Хроникасының журналисі Питер Стэк фильмге жоғары баға беріп, оны "әдемі емес, күлкілі және жанды, жақсы ойналған, жақсы жазылған, қарапайым, әдемі суреттермен толы" деп сипаттады. Лос-Анджелес Таймс газетінің журналисі Кевин Томас Smoke Signals фильмін "достық пен кешірім туралы жылы фильм, ал ол тарихи әділетсіздіктерге немесе қазіргі заманғы американдықтардың мәдениетіндегі мәселелерге сіңіп кіргенде, ол оны әзілмен, ирониямен жеткізеді. Smoke Signals шынымен де әсерлі, бірақ ең бастысы – өте күлкілі" деп атады. The Austin Chronicle газетінің журналисі Марк Савлов фильмді "жағымды және ирониямен күлкілі" деп сипаттап, "ерекше ерекшеліктерімен және өткір байқауларымен жарқырады" деді. Одан әрі ол "актерлер өз рөлдерінде біркелкі түрде тамаша, ал Эйрдің ұзақ, созылған кадрларды жиі пайдалануы оқиғаның ағымды әуеніне күш береді. Қарапайым және талғамды Smoke Signals – әсері ұзақ сақталатын, керемет дебют". Пало-Альто Уикли газетінің журналисі Сюзан Тавернетти фильмге аралас пікір білдіріп, "кейде стереотиптерді бұзуға жасалған тырысқан әрекет өте қиын және мәжбүрлеу сияқты көрінсе де, көбінесе нәтиже күлкілі" деді. Ол сондай-ақ "Крис Эйрдің режиссерлік шешімі біркелкі емес, кейбір актерлерге карикатураға жақын ойын көрсетуге мүмкіндік береді, ал басқалары өз рөлдерін тікелей орындайды" деді. Ол "поэтикалық дауыстың көркем лирикамен керемет үйлесетін" ашылу және жабылу сахналарын жоғары бағалады.

Мұра

2023 жылы түпнұсқа фильмде жас Виктор рөлін сомдаған Коди Лайтинг "Эй, Виктор!" атты мақалдық комедиялық фильмін шығарды, онда өзінің қияли бейнесі «Түтін сигналдарына» өзі қаржыландырған жалғастыруды жасау арқылы сөніп бара жатқан мансабын жаңарту жоспарын құрайды.