Кіріспе

Американдық католик дінбасы (1819–1888)

Исаак Томас Хекер (18 желтоқсан 1819 – 22 желтоқсан 1888) – американдық католик священнигі және Паулист әкелерінің негізін қалаушы, Солтүстік Америкадағы ерлердің діни қоғамы. Хекер 1849 жылы Редемпторист священнигіне рукоположен болды. Рим Папасы Пий IX-ның батасымен, ол 7 шілдеде 1858 жылы Нью-Йоркте қазіргі Паулист әкелері деп белгілі болған, Әулие Пауылдың елшілік миссионерлік қоғамын құрды. Қоғам Американы католик шіркеуіне өткізу үшін, сенушілер мен сенбеушілерді евангелизациялау мақсатымен құрылды. Хекер американдықтарды евангелизациялау үшін сол кездегі танымал құралдарды – негізінен уағыздауды, публично лекция оқуды және баспа ісін пайдаланды. Оның ең танымал жарияланымдарының бірі – 1865 жылы жарық көрген «Католик әлемі». Хекердің руханилығы, негізінен, жан ішіндегі Қасиетті Рухтың іс-қимылын дамытуға және өмірдің үлкен және шағын сәттерінде Құдайдың жіберген нұсқауларын сезіну қажеттілігіне бағытталған. Хекер католик діні мен кішкентай үкімет, меншік құқығы, азаматтық қоғам және либералды демократиядан тұратын американдық саяси мәдениетінің қарама-қайшы емес, үйлесімді болуы мүмкін деп сенді. Жеке бостандық, қоғамдық бірлік, қызмет және билік идеялары Хекер үшін Паулисттерді басқару және ұйымдастыру жолын жоспарлауда маңызды болды. Хекер либералды католицизмді қолдауда классикалық либералды ойшыл Лорд Актонмен дос және әріптес болды, ол шіркеудегі ультрамонтанизм саясатына қарсы болды. Хекердің еңбегін кардинал Джон Генри Ньюмен өзінің хатында осымен теңестірді. Хекердің қазасына орай Огастин Хьюитке жазған хатында Ньюмен: «Менің өмірімде де, оның өмірінде де бірлік болғанын сезіндім, екеуміз де бірдей жұмысты бастадық, ол Америкада, ал мен Англияда», – деп жазды. Хекердің қасиеттілік жолы 2008 жылдың 25 қаңтарында Нью-Йорк қаласындағы 59-шы көшедегі Паулист әкелерінің бас шіркеуінде ашылды. Одан кейін ол Құдайдың қызметшісі деп жарияланды.

Ерте өмір

Исаак Хекер 1819 жылдың 18 желтоқсанында Нью-Йорк қаласында неміс иммигранттары Джон және Кэролайн (Фреунд) Хекердің үшінші ұлы және ең кіші баласы болып дүниеге келді. Он екіге толмастан ол жұмыс істеуге мәжбүр болды және ағаларының Ратгерс көшесіндегі нан пісіретін дүкені үшін батонды арбаны итерді. Ол барлық мүмкіндікті пайдаланып оқыды, Канттың «Таза Ақыл-Ойдың Критикасы» еңбегіне терең бойлады және жас кезінде жұмысшы табының жағдайын жақсартуға бағытталған әлеуметтік-саяси қозғалыстарға қатысты.

Брук фермасы қозғалысы

Осы тұста ол Орест Браунсонмен танысты, ол оған едәуір әсер етті. 1851 жылдың наурыз айында Нью-Йоркке оралып, 1857 жылға дейін Редемпторист миссионері ретінде жұмыс істеді. Исаак Хеккердің мистикалық көзқарастарына қарамастан, ол әдеттегі американдыққа тән кең ойлы болды. Ол Католик шіркеуінің АҚШ-тағы миссионерлік қызметі ел мен дәуірге сай әдістерді қабыланбаса, көбінесе тиімсіз болады деп түсінді. Осы тұста ол өзі сияқты американдықтар және протестантизмнен өткен төрт Редемпторист әріптесінің қолдауын сезінді. Француз Үшінші Республикасы (1870 жылы басталған) кезеңінде француз католицизмінің күші мен ықпалы біртіндеп төмендеді. Франция үкіметі шіркеуге қатысты күшейтілген заңдар қабылдады, ал көптеген француз азаматтары қарсылық білдірмеді. Керісінше, олар басшылықты дін қызметкерлерінен емес, заң шығарушылардан күтуді бастады. Бұл жағдайды байқаған және 1892 жылы Папа Лев XIII француз католиктерін Республиканы адал қабылдауға шақырған бірнеше жас француз дін қызметкерлері шіркеудің қазіргі заманғы философия мен тәжірибелерден алшақтауы салдарынан адамдардың одан суығандығына келді. Олар сондай-ақ католицизмнің әлеуметтік қозғалыстар мен клубтарды ұйымдастыру сияқты қазіргі заманғы насихаттау құралдарын тиімді пайдаланбағанын атап өтті. Қысқасы, шіркеу заманауи қажеттіліктерге бейімделмеген. Олар әлеуметтік және қайырымдылық жобаларын, дін қызметкерлері мен паштары арасындағы жақын қарым-қатынасты, сондай-ақ дін қызметкерлері мен мирянның жеке бастамашылығын дамытуды жақтады. Олардың Америкадан шабыт іздегені таңқаларлық емес. Француз реформаторлары оны өзіндік қамқоршы ретінде қарастырды. Оның өмірбаянын 1891 жылы паулист дін қызметкері Уолтер Эллиот (ағылшын тілінде) жазды, ал алты жылдан кейін француз тіліне аударылды. Либералды француз дін қызметкерінің ұзақ кіріспесінде Хеккердің еңбегіне шамадан тыс баға берілді. Еуропадағы либералды католик ойларының ағымдары АҚШ-тағы шіркеумен, әсіресе Хеккермен байланысты болды. Рассел Шоудың сөзіне сүйенсек, "Идеялар деңгейінде Исаак Хеккердей католиктік ассимиляцияны Америка Құрама Штаттарының секулярлық мәдениетіне жақындастырған адам болған емес".

Қасиеттілік

Нью-Йорк кардиналы Эдвард Иган 2008 жылдың 25 қаңтарында Нью-Йорк қаласындағы Сент-Пол-Апостол католик шіркеуінде, Паулист әкелерінің аналық шіркеуінде Хеккердің қасиеттілік жолына ресми түрде бастама берді, сол кезде Хеккерге "Құдайдың қызметшісі" атағы берілді. 2023 жылы Католик епископтарының Біріккен конференциясы Хеккердің ісін алға жылжытуға дауыс берді.