Кіріспе
Western Digital Raptor (көбінесе WD Raptor, 2.5" модельдері VelociRaptor деп сатылады) – 2003 жылы алғаш рет нарыққа шығарылған Western Digital компаниясының жоғары өнімділікті қатты дискілердің тоқтатылған сериясы. Бұл диск энтузиасттар, жұмыс станциялары және шағын серверлер нарығында өзінің нишасын тапқан. Әдетте, серверлердің көпшілігі тұтынушылық деңгейдегі ATA дискілерімен салыстырғанда, өнімділік және сенімділік артықшылықтарына ие болғандықтан SCSI интерфейсі бар қатты дискілерді пайдаланған. «Кәсіптік деңгейдегі диск» ретінде ұсынылса да, ол PC ойыншылары мен энтузиасттар қауымдастығының жоғары бағасын алды, себебі бұл диск әдетте тек қымбат SCSI дискілерінде ғана кездесетін жылдамдыққа қол жеткізе алатын. SATA интерфейсін қабылдауы арқасында, оны ешқандай қосымша хост-адаптерлік картасыз барлық заманауи аналық платаларда оңай пайдалануға болады. Сонымен қатар, стандартты SATA қуат портына қосымша стандартты 4 қондырғылы Molex қуат коннекторын қосу арқылы интеграция оңайлатылды. Алайда, мұндай мүмкіндік тек 3.5 дюймдік модельдерде ғана болды. 2003 жылдың басынан бері өндірісте болғанына қарамастан, көп жылдар бойы осы нарықта тікелей бәсекелес болған жоқ. 2006 жылы Western Digital өзінің Raptor брендінің дискілерінің негізгі тұтынушысын 150 ГБ дискінің жаңартылған нұсқасын шығару арқылы мойындады. PC корпусын безендіру трендіне сәйкес, дискке компьютер корпусының ішкі бөлігімен үйлесетін Perspex терезесі қосылды. Бұл пайдаланушыға диск жұмыс істеп тұрғанда оның ішкі құрылымын көруге мүмкіндік береді.
Тарих
2003 жылдың 10 ақпанында Western Digital 36 ГБ және 74 ГБ көлемінде сатылатын тұңғыш тұтынушыға арналған 10,000 айн/мин қатты дискісін жариялады. 2008 жылдың 21 сәуірінде Western Digital компаниясы өзінің 10,000 айн/мин SATA Raptor қатты дискілер сериясының келесі буынын жариялады. WD VelociRaptor деп аталған жаңа дискілер 300 ГБ сыйымдылыққа және 2,5 дюймдік пластиналарға ие, олар IcePack ішінде орналасқан – 3,5 дюймдік бекіту жинағы және кіріктірілген жылу таратушысы бар. Western Digital жаңа дискілердің алдыңғы Raptor буынына қарағанда 35 пайызға жылдам екенін мәлімдеді. 2010 жылдың 6 сәуірінде Western Digital VelociRaptor сериясын жаңартты. Дискілерде үш пластинаға дейін және жалпы сыйымдылығы 600 ГБ болды, бұл алдыңғы флагмандық модельдің 300 ГБ екі пластиналы дизайнынан жаңартылған. Western Digital жаңа модельдердің VelociRaptor-дың алдыңғы буынынан 15 пайызға жылдам екенін мәлімдеді. 2012 жылдың 16 сәуірінде Western Digital VelociRaptor сериясын екінші рет жаңартты. Жаңа дискілерде үш пластинаға дейін және 1000 ГБ жалпы сыйымдылық болды, бұл алдыңғы флагмандық модельдің 600 ГБ үш пластиналы дизайнынан жаңартылған. Бұл Raptor қатты дискілерінің соңғы буыны болды; Western Digital оны 2016 жылдың ортасында тікелей ізбасары болмастан өнім каталогынан алып тастады. VelociRaptor қатарлы, Western Digital S25-ті де шығарды, ол 2012 жылдың мамырында XE деп қайта аталды, бұл VelociRaptor-дың SAS нұсқасы. Ол алғаш рет 2009 жылдың 3 қарашасында 147 және 300 ГБ сыйымдылығымен ұсынылды, бұл басқа өндірушілердің бәсекелес дискілеріне ұқсас. Кейін 2011 жылдың қаңтарында 450 және 600 ГБ-қа дейін, ал 2012 жылдың наурызында 900 ГБ-қа дейін кеңейтілді. XE, VelociRaptor-дан бұрын, 2015 жылдың наурызында Western Digital өнім каталогынан алынып тасталды.
EL36
2003 жылы Western Digital Raptor сериясының алғашқы нұсқасын шығарды: WD360GD. Ол бір дискіде 37 ГБ сыйымдылықты, Serial ATA интерфейсін ұсынатын және 10 000 айналым/мин жылдамдықпен жұмыс істейтін алғашқы ATA дискісі болды. Көптеген алғашқы SATA дискілері сияқты, Raptor да "нағыз" SATA дискісі емес еді, себебі ол ішінде PATA дискісі болатын және Marvell компаниясының 88i8030C интерфейстік көпіршесін пайдаланды. Дегенмен, бұл факт Raptor-дың өнімділігіне елеулі кедергі келтірмеді. WD360GD Raptors 3.3 В Serial ATA қуат сызығын қолданбайды. SATA қуат коннекторын қосудың қажеті жоқ, себебі ол толыққанды пайдаланылмайды. Жылдам айналатын дискілерге тәндей, Raptor басқа ATA дискілерінен артық өнімділік көрсетті және кейбір жағдайларда заманауи 10 000 айналым/мин SCSI дискілерімен шайқасты. SCSI дискілері көп пайдаланушылар үшін Raptor-дан жақсырақ болды, бірақ жоғары деңгейдегі үй компьютерлері үшін ол өте жақсы нәтижелер көрсетті. Әуесқойлар жүйелері үшін Raptor ұқсас өнімділікке ие дискілерге қарағанда төмен шу және температура деңгейінің артықшылықтарына ие болды. WD360GD 00FNA0 (2003 жылғы желтоқсан) және одан бұрынғы өндірілген WD360GD дискілері SATA құлыптағыш кабельдерін қабылдай алмайды, себебі SATA деректер коннекторында қажетті тіреулер жоқ. Сондықтан, осы коннекторларға тек стандартты кабельдерді қосуға болады. Marvell 88i8030 TBC PATA-дан SATA көпіршесін қолданатын WD360GD Raptors, мысалы WD360GD 00FNA0 (2003 жылғы желтоқсан) және одан бұрынғылары, UDMA 5 деректерді жіберумен шектелген. Linux жүйесінде "көпірлік шектеулерді қолдану" көрсетіледі, содан кейін UDMA/100 дейін деректерді жіберуге рұқсат беріледі. Microsoft Windows жүйесінде олар UDMA 6 ретінде көрсетіледі, бірақ 104 МБ/с жылдамдықпен деректерді жібереді, ал 88i8030 TBC1 чипі бар WD360GD UDMA 6 ретінде көрсетіледі және 122 МБ/с жылдамдықпен деректерді жібереді, бұл UDMA 6 теориялық шегіне жақын. UDMA 5 жылдамдығымен шектелген Raptor дискілері SATA I 150 МБ/с қолдау үшін сатып алынды, бірақ олар тек PATA UDMA 5, 100 МБ/с қолдауын ғана ұсынады. WD740GD үлкен нұсқасы сияқты, WD360GD 2006 жылы жаңартылып, WD360ADFD деген атаумен шығарылды, ол екі есе көп кеш жадты (16 МБ-қа қарсы 8 МБ), кемінде бір дискінің бір жағында екі есе жоғары тығыздық пен NCQ технологиясын енгізді.
EL74
Екінші буын Raptor 2004 жылдың басында 74 ГБ сақтау көлеміне ие екі дискімен (платер) ұсынылды. Алдыңғы нұсқасынан айырмашылығы, WD740GD айналатын дискілерді тіреу үшін шарлы подшипниктерді емес, сұйықтық динамикалық подшипниктерді пайдаланды. Бұл жаңа Raptor-дың шу деңгейі 7200 айналым/мин жылдамдығындағы дискілерге ұқсас болды. WD740GD-нің алдыңғы моделінен тағы бір артықшылығы – бұл тек SCSI дискілерінде қолжетімді болған белгіленген командалық кезектеу (Tagged Command Queuing) мүмкіндігі болды. Командалық кезектеу WD740GD-нің көп пайдаланушы ортасындағы өнімділігін айтарлықтай арттырды – бұл оның алдыңғы нұсқасы SCSI дискілерімен салыстырғанда нашар көрсеткен маңызды саласы еді. Дегенмен, WD740GD-де командалық кезектеуді қосу бір пайдаланушы сценарийлерінде өнімділіктің төмендеуіне әкелді. 2005 жылы SATA контроллерлерінің тек бірнешеуі ғана командалық кезектеуді толық қолдайтынын атап өткен жөн. Осы мүмкіндіктерінің арқасында бұл диск жоғары деңгейдегі ойын жүйелерінде өте танымал болды. 2006 жылы Western Digital WD740GD спецификациясын жаңартты және WD740ADFD-ді шығарды, ол бірдей диск, бірақ 16 МБ көлемдегі бортындағы кэш жадына және үлкен бір дискіге (бір 75 ГБ дискі және екі 37 ГБ дискіге қарағанда) ие болды. TCQ қолдауы (SATA RAID контроллерлерінде сирек қолданылады) NCQ пайдасына тоқтатылды, сонымен қатар SATA-PATA көпір контроллері чипіне орнына түпкілікті SATA контроллері қойылды. Алайда, WD740ADFD-нің маңызды жақсартуларының бірі – NCQ, WD740ADFD 00NLR1 нұсқасында нашар іске асырылғандықтан, ол Linux libata дискілерінің қара тізіміне қосылды. WD740GD қолданылмайды, өйткені ол TCQ-ны пайдаланады, NCQ емес. Бұл мәселені шешу үшін NCQ өшірілді. NCQ қатесі туралы мәліметтер Kernel Bug Tracker-де. TCQ қолдайтын контроллерлерде WD740GD, мұрагерінен жылдам болуы мүмкін, өйткені WD740ADFD-нің кейбір артықшылықтары жоғалады. WD740ADFD кейбір аналық платаларда да проблемалар тудырды, сондықтан олардың өндірушілері BIOS жаңартуларын шығаруға мәжбүр болды.
EL150
Үшінші буын Raptor Western Digital компаниясы 2006 жылдың қаңтар айында шығарды. Ол екі 75 ГБ дискі (барлығы 150 ГБ) және жақсартылған Native Command Queuing жүйесімен жабдықталған. Осымен бірге Raptor X та шығарылды. Оның сипаттамалары стандартты Raptor сияқты, бірақ дискілер мен магниттік бас жарағының қозғалысын көруге мүмкіндік беретін, дискілік қақпақтағы мөлдір поликарбонат терезесі қосылған. Бұл ерекшелік корпус модификациялаушылардың арасында танымал болуы мүмкін. Raptor X-тің MTBF көрсеткіші 1,2 миллион сағатқа, яғни 137 жылға жетеді. Екі дискіге де бес жылдық кепілдік беріледі. Бұл диск SATA 2-нің NCQ мүмкіндігін қолданса да, SATA 2 жолағының арттырылған өткізу қабілетін қолдамайды.
but it has the addition of a clear polycarbonate window in the drive cover, making the movements of the disks and magnetic heads visible. This unique feature is likely to be popular with case modders. Like the regular Raptor, the Raptor X has a MTBF rating of 1.2 million hours, or 137 years. Both drives are covered by a five year warranty. While this drive uses the NCQ feature of SATA 2, it lacks support for the increased bandwidth of SATA 2.
VR200M
Бесінші буын Raptor (немесе екінші буын VelociRaptor) дискісі 2010 жылдың сәуір айында жарияланды. Жалпы сыйымдылығы 600 ГБ-қа дейін ұлғайтылғаннан бөлек, SATA интерфейсінің жылдамдығы 6 Гбит/с-қа дейін арттырылды. Дисктер бұрынғы буын сияқты IcePack орнату жақтауында немесе қара дискілер түрінде (жақтаулы серверлерге арналған) сатылады. 2,5 дюймдік дискінің ені пайдаланушыларды VelociRaptor дискісін ноутбукке орнатуға талпынуға ынталандыруы мүмкін, бірақ мұндай мүмкіндік жоқ. Дискілер әдеттегіден қалың, 15 мм биіктікте болады, сонымен қатар +12 В және +5 В қуат көзі қажет, оны көптеген ноутбуктер бере алмайды. Кәдімгі ноутбуктердегі қатты дискілерге әдетте +5 В ғана керек болады.
VR333M
Алтыншы буын Raptor (немесе үшінші буын VelociRaptor) 2012 жылдың сәуірінде Western Digital компаниясы жариялады. Бұл дисктер 2,5 дюймдік, биіктігі 15 мм құрылғылар, олар жеке дискілер түрінде (CHTZ және BHTZ модельдері) немесе IcePack 3,5 дюймдік орнату жақтауында (DHTZ және HHTZ модельдері) сатылады, бұл алдыңғы буындағы нұсқалардың жалғасы болып табылады. Сыйымдылығы 1000 ГБ-қа дейін арттырылғаннан бөлек, буфер көлемі де 64 МБ-қа дейін екі есеге ұлғайтылды. Сонымен қатар, бұл 512e Advanced Format (AF) ішкі форматты қолданатын алғашқы Raptor модельдері.
Модельдер
Модель №. Буыны. Шығарылған жылы. Сыйымдылығы. Кеш. Интерфейсі. Ерекшеліктері. Сектор мөлшері. Ескертулер. Өнім беті WD360GD 1 2003 36 ГБ 8 МБ Parallel ATA to Serial ATA көпірі – 512 байт – Техникалық сипаттамалары WD740GD 2 2004 74 ГБ 8 МБ Parallel ATA to Serial ATA көпірі TCQ 512 байт – Техникалық сипаттамалары WD360ADFD 3 2006 36 ГБ 16 МБ Native SATA NCQ 512 байт – Техникалық сипаттамалары WD740ADFD 3 2006 74 ГБ 16 МБ Native SATA NCQ 512 байт – Техникалық сипаттамалары WD1500ADFD 3 2006 150 ГБ 16 МБ Native SATA NCQ 512 байт – Техникалық сипаттамалары WD1500AHFD 3 2006 150 ГБ 16 МБ Native SATA NCQ 512 байт Raptor X нұсқасы Техникалық сипаттамалары WD740HLFS 4 2008 74 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor TBA WD800HLFS 4 2008 80 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor TBA WD1500BLFS 4 2008 150 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD1500HLFS 4 2008 150 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD3000BLFS 4 2008 300 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD3000GLFS 4 2008 300 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD3000HLFS 4 2008 300 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD3000HLHX 5 2010 300 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD4500BLHX 5 2010 450 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD4500HLHX 5 2010 450 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD6000BLHX 5 2010 600 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD6000HLHX 5 2010 600 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD1500HLHX 5 2011 150 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD1600HLHX 5 2011 160 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD3000HLHX 5 2011 300 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD6000HLHX 5 2011 600 ГБ 32 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 512 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD2500HHTZ 6 2012 250 ГБ 64 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 4096 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD5000HHTZ 6 2012 500 ГБ 64 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 4096 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары WD1000DHTZ 6 2012 1000 ГБ 64 МБ Native SATA 6 Гбит/с NCQ 4096 байт VelociRaptor Техникалық сипаттамалары Арнайы модельдер WD800GD 2 2004 80 ГБ 8 МБ Parallel ATA to Serial ATA көпірі TCQ 512 байт – [Түпнұсқа сілтеме енді қолжетімді емес] WD800ADFD 3 2006 80 ГБ 16 МБ Native SATA NCQ 512 байт Бастапқыда HP/Dell эксклюзивті; қазір саудада Техникалық сипаттамалары WD800ADFS 3 2006 80 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт Бастапқыда HP/Dell эксклюзивті; қазір саудада Ресми сайт WD1600ADFS 3 2006 160 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт Бастапқыда HP/Dell эксклюзивті; қазір саудада Техникалық сипаттамалары WD800HLFS 4 2008 80 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт Бастапқыда HP/Dell эксклюзивті; қазір саудада Техникалық сипаттамалары WD1600HLFS 4 2008 160 ГБ 16 МБ Native SATA 3 Гбит/с NCQ 512 байт HP/Dell эксклюзивті Техникалық сипаттамалары