Кіріспе

Норвегия мемлекеттік білім беру несие қоры (Statens lånekasse for utdanning) – норвегиялық және белгілі бір шетелдік студенттерге білім алу үшін несиелер мен гранттар бөлетін мемлекеттік орган. Lånekassen 1947 жылы құрылған. Lånekassen Білім және ғылым министрлігіне (Kunnskapsdepartementet) бағынады. Министрлік қаржылық қолдауды бөлу және несиелерді қайтару қағидаларын анықтайды.

Ұйым

Lånekassen-нің бас кеңсесі Ослода орналасқан, ал Ставангер, Тронхейм және Эрста қалаларында филиалдары бар. 2024 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша, Lånekassen-де 400-ден астам тұрақты қызметкер жұмыс істейді.

Тарих

Lånekassen 1947 жылы студенттерге арналған бірқатар әлеуметтік көмек бағдарламаларын кеңейту ретінде құрылды. Алғашқы жылы 2200 студентке 3,3 миллион теңге көлемінде несие берілді. 1950 жылдардың соңынан бастап жоғары орта білім беруге де қолдау көрсетілді. Жоғары білім алу үшін ата-аналарының табысын тексеру шарасы шамамен 1970 жылы жойылды. 1980 және 1990 жылдары өтінімдерді жаппай өңдеу үшін ірі компьютерлік жүйелер әзірленді. Жоғары білім беру сапасын жақсарту реформасы аясында гранттар әр студенттің емтихан нәтижелеріне байланысты беріле бастады. 2001 жылы қолдауға электрондық түрде жүгіну мүмкіндігі пайда болды, ал 2005 жылдан бастап қарыздық міндеттемеге электрондық қол қоюға болады. 2009 жылдан бері оқушылар мен студенттер тек қана электрондық түрде қолдау алуға өтініш бере алады, қағаз түріндегі өтініштер қабылданбайды. 2004-2015 жылдар аралығында Lånekassen жаңару бағдарламасын іске асырды. Модернизация LØFT (Lånekassens ønskede framtid) жаңарту бағдарламасы аясында ұйымдастырылды. Бағдарламаға бірнеше жоба кірді, олардың ең ірісі – клиенттерді және істерді жүргізу жүйесін толық ауыстыру болды. Жаңарудың мақсаты – клиенттер мен серіктестерге арналған жақсырақ және мақсатты ақпарат, өзін-өзі қызмет көрсету мүмкіндіктерін арттыру, сондай-ақ автоматтандыру мен тиімділікті жоғарылату. Бүгінде клиенттер – студенттер мен оқушылар, сондай-ақ несиелерін қайтарушылар – дерлік толығымен цифрлық форматта қызмет алады.

2017 жылғы негізгі көрсеткіштер

2017 жылғы 31 желтоқсанда Lånekassen-нің 1 087 500 абоненті болды. 672 865 абонент төлемді қайтаруды бастады. 2016-2017 оқу жылында 436 100 студент және оқушы қаржылық қолдау алу үшін өтініш берді. 2017 жылы Lånekassen білім беруге қолдау және төлемді жеңілдету/кешіру бойынша шамамен 843 000 өтінішті қарады. 2016-2017 оқу жылында студенттерге 3,7 миллиард NOK грант және 24,2 миллиард NOK несие бөлінді. Бөлінген несиелердің шамамен 6,3 миллиард NOK-ы білім беру гранттарына айналуы күтілуде (айналым емтиханды тапсырғаннан кейін/білім беру курсын аяқтағаннан кейін жүзеге асырылады). Несие портфелі (білім беру бойынша өтелмеген қарыз) барлығы шамамен 173,8 миллиард NOK құрайды.