Тұрақты даму: «Туылған белгі» түсінігі – биоәртүрлілікті сақтау үшін танымал жануарлардың (мысалы, қара мүйізқұйрық, бенгал жолбарысы) қолданылуы. Қорғауға қолдау!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Консервациялық биологиядағы ұғым
Concept in conservation biology
Консервациялық биологияда флагмандық түр – белгілі бір жерде немесе әлеуметтік контексте биологиялық әртүрлілікті сақтауға қолдау жинау үшін таңдалған түр. Анықтамалары әртүрлі болған, бірақ олар стратегиялық мақсаттарға және осы ұғымның әлеуметтік-экономикалық мәніне баса назар аударуға бейімделген, бұл консервациялық шараларды насирлеуге көмектеседі. Түрдің танымал болуы, символ немесе икона ретінде жұмыс істеуі және адамдарды қаржылық немесе басқа да қолдау көрсетуге ынталандыруы қажет. 1980-ші жылдары осы идея дамығаннан бері таңдалған түрлердің қатарында қара мүйізқұйрық, бенгал жолбарысы және азиялық піл сияқты кеңінен танылған және харизматикалық түрлер бар. Кейбір түрлер, мысалы, Чесапик көк қабығы және Пемба ұшқыш түлкісі (соңғысы Солтүстік Америка үшін жергілікті маңызы бар) мәдени және әлеуметтік ортаға сәйкес келеді. Флагмандық түрді пайдаланудың шектеулері бар. Ол басқару және консервациялық басымдықтарды бұрмалауы мүмкін, бұл қақтығыстарға әкелуі мүмкін. Флагмандық түр жойылса, мүдделі тараптарға кері әсері тиюі мүмкін. Флагманды пайдаланудың тиімділігі шектеулі болуы мүмкін, сонымен қатар бұл тәсіл түрлерді жойылудан толығымен қорғамайды: жолбарыстар, арыстандар, пілдер және жирафтар сияқты жануарлардың ең харизматикалық он тобының барлығы да құрып кету қаупі төңкерілген.
In conservation biology, a flagship species is a species chosen to raise support for biodiversity conservation in a given place or social context. Definitions have varied, but they have tended to focus on the strategic goals and the socio economic nature of the concept, to support the marketing of a conservation effort. The species need to be popular, to work as symbols or icons, and to stimulate people to provide money or support. Species selected since the idea was developed in 1980s include widely recognised and charismatic species like the black rhinoceros, the Bengal tiger, and the Asian elephant. Some species such as the Chesapeake blue crab and the Pemba flying fox, the former of which is locally significant to Northern America, have suited a cultural and social context. Utilizing a flagship species has limitations. It can skew management and conservation priorities, which may conflict. Stakeholders may be negatively affected if the flagship species is lost. The use of a flagship may have limited effect, and the approach may not protect the species from extinction: all of the top ten charismatic groups of animal, including tigers, lions, elephants and giraffes, are endangered.
Тарих
Басты түрлер тұжырымдамасы 1980-ші жылдардың ортасында түрлерді қорғауға басымдық беру туралы пікірталаста кеңінен танымал болды. Флагмандық тұжырымды алғаш рет кеңінен қолданылған жағдайларда, ол неоторпикалық приматтарға, африкалық пілдерге және мүйізтұмсықтарға қатысты қолданылды, бұл тұжырымның қалай қолданылатынына әлі де басымдық беретін сүтқоректілерге бағытталған тәсіл. Дегенмен, кейде басқа таксономиялық топтардың өкілдері де пайдаланылған. Басты түрлерге арналған жобалар кейде түрлерді және олардың мекендеу ортасын сақтауда сәтті нәтиже берді, мысалы, американдық ақбас бүркіт және манатин.
The flagship species concept appears to have become popular around the mid 1980s within the debate on how to prioritise species for conservation. The first widely available references to use the flagship concept applied it to both neotropical primates and African elephants and rhinos, in the mammal centric approach that still dominates how the concept is used. although members of other taxonomic groups have occasionally been used. Flagship species projects have sometimes been successful in saving the species and its habitat, as with the American bald eagle and the manatee.
Түрлерді таңдау
Таңдалған флагмандық түрлер көбінесе харизматикалық, жақсы танымал түрлер: Бенгал жолбарысы (Panthera tigris), алып панда (Ailuropoda melanoleuca), алтын арыстан тамарин (Leontopithecus rosalia), африкалық піл (Loxodonta sp.) және Азиялық піл (Elephas maximus). Алайда, флагмандық түрлер әсер етуді үміттенетін аудиторияға сәйкес таңдалғандықтан, бұл түрлер дәстүрлі түрде харизматикалық емес топтарға да жатуы мүмкін, егер мәдени және әлеуметтік контексті сәйкес келсе. Аз харизматикалық, бірақ жергілікті маңызы бар түрлерге Танзанияда флагман ретінде Пемба ұшқыр түлкісін пайдалану жатады.
Chosen flagship species are often charismatic, well known species: see the Bengal tiger (Panthera tigris), the giant panda (Ailuropoda melanoleuca), the Golden lion tamarin (Leontopithecus rosalia), the African elephant (Loxodonta sp.) and Asian elephant (Elephas maximus). However, because flagship species are selected according to the audience they are hoping to influence, these species can also belong to traditionally uncharismatic groups if the cultural and social content is right. Less charismatic but locally significant species include the use of the Pemba flying fox as a flagship in Tanzania,
Кейбір флагмандық түрлер – негізгі түрлер, мысалы, Африка арыстаны, жоғары деңгейдегі жыртқыш: ол ірі шөпқоректілердің санын бақылап, бүкіл ландшафттағы экожүйелерді қорғайтын. Алайда, арыстанның негізгі түр ретіндегі рөлі оның популяциясы мен таралу аймағының қысқаруына байланысты төмендеп барады. WWF флагмандық түрлерді негізгі және индикаторлық түрлермен қатар түрлерді жіктеу санаттарының бірі ретінде қолданады. Белгілі бір аймақтағы қорғауға қатысты қауіп-қатерлерді көрсететін басым түрді таңдағанда осылардың арасынан таңдау жасайды. Флагмандық түрлер қоршаған ортаның белгілі бір ерекшелігін (мысалы, түр немесе экожүйе), себебін (мысалы, климаттың өзгеруі немесе мұхиттардың қышқылдануы), ұйымды (мысалы, ҮЕҰ немесе мемлекеттік департамент) немесе географиялық аймақты (мысалы, мемлекет немесе қорғалатын аймақ) көрсете алады. Бұл жергілікті қоғамдастықтар сияқты әртүрлі мақсатты аудиторияға бағытталған флагмандық түрлерді таңдау бойынша ұсыныстардағы айырмашылықтармен мысалмен түсіндіріледі.
Some flagship species are keystone species, like the African lion, a top predator: it used to control the populations of large herbivores, protecting ecosystems across the entire landscape. However, the lion's ability to serve as a keystone species is decreasing as its population and range decline. The WWF uses flagship species as one of its species classification categories, along with keystone and indicator species. It chooses between these when selecting a priority species to represent the conservation threats facing a certain region. Flagship species can represent an environmental feature (e. g. a species or ecosystem), cause (e. g. climate change or ocean acidification), organization (e. g. NGO or government department) or geographic region (e. g. state or protected area). This is illustrated by the differences in recommendations made for flagship species selection targeting different target audiences such as local communities