Кіріспе

Фредерика Каролин "Фреди" Вашингтон (23 желтоқсан 1903 - 28 маусым 1994) – американдық сахна және кино актрисасы, азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі, орындаушы және жазушы. Вашингтон афроамерикалық тегінен еді. Ол 1920-1930 жылдары кино және сахнадағы еңбектерімен танылған алғашқы афроамерикандықтардың бірі болды. Вашингтон Гарлем Ренессансының (1920-1930 жылдар) белсенді мүшесі болды, оның ең әйгілі рөлі – 1934 жылғы «Өмірді еліктеу» фильміндегі Пеола, онда ол өзін ақ адам ретінде көрсетуге шешім қабылдаған, ашық терілі қара әйелді сомдайды. Оның соңғы кино рөлі 1937 жылғы «Жерден бір шақырым» фильмінде болды, одан кейін ол Голливудты тастап, Нью-Йоркке қайтып, театр және азаматтық құқықтар қозғалысында жұмыс істеді.

Ерте өмір

Фреди Вашингтон 1903 жылы Джорджия штатының Саванна қаласында почта қызметкері Роберт Т. Вашингтон мен биші Харриет "Хэтти" Уокер Уордтың отбасында дүниеге келді. Екеуі де афроамерикалық және еуропалық текті болған. Вашингтон олардың бес баласының екіншісі еді. Фреди 11 жасқа келгенде анасы қайтыс болды. Ол отбасының үлкен қызы болғандықтан, әжесінің көмегімен кішілері Изабел, Роузбуд және Робертті тәрбиелеуге көмектесті. Анасы қайтыс болғаннан кейін Фреди мен оның әпкесі Изабел Пенсильвания штатының Филадельфия қаласына жақын орналасқан Корнуэллс Хайтс қаласындағы түрлі-түсті қыздарға арналған Әйелі Сент-Элизабет монастырь мектебіне жіберілді. Әкесі кейіннен қайтадан үйленді, бірақ екінші әйелі алғашқы баласын күтіп жүргенде қайтыс болды. Ол үшінші рет үйленді және тағы төрт балаға ие болды, соның нәтижесінде отбасыда тоғыз бала болды. Филадельфияда оқып жүргенде Вашингтонның отбасы солтүстікке қарай, Нью-Йорк штатының Харлем қаласына көшіп кетті. Вашингтон Нью-Йорк қаласындағы Джулия Ричман орта мектебін бітірді.

Ертедегі ойын-сауық мансабы

Вашингтонның ойын-сауық мансабы 1921 жылы Бродвей мюзиклі «Shuffle Along»-тағы хор қызы ретінде басталды. Ол биші Джозефин Бейкердің «Бақытты балта шыршалары» кабаре тобының мүшесі ретінде жұмысқа алынды. Вашингтонның Бейкермен ынтымақтастығы оны продюсер Ли Шуберт байқап алды. 1926 жылы ол «Қара бала» пьесасында Пол Робсонмен бірге басты рөлге ұсынылды.

Өмірді еліктеу

Оның ең танымал рөлі 1934 жылғы "Өмірді еліктеу" фильмінде болды. Вашингтон жас, ашық терілі қара нәсілді адам рөлін сомдады. "Өмірді еліктеу" фильмі "Үздік фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылды, бірақ жеңіске ие болмады. Көп жылдар өткен соң, 2007 жылы Time журналы оны "Раса мәселесін қамтыған 25 ең маңызды фильмнің" қатарына қосты.

Белсенділік

Вашингтонның киноиндустриясы және театр саласындағы тәжірибесі оны азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі болуға жетеледі. Басқа қараша терілі актерлер мен актрисаларға көбірек мүмкіндіктер табуға көмектесу мақсатында 1937 жылы Вашингтон Нобл Сиссел, В. С. Хенди, Пол Робсон және Этель Уотерспен бірлесіп Американың Негр актерлер гильдиясын (NAG) құрды. NAACP ұйымымен жұмыс істеген кезеңде Фреди Голливудтағы қараша терілі актерлердің өкілдігін арттыру және оларға деген қарым-қатынасты жақсарту үшін күресті, себебі ол Голливудтағы ақ студия басшыларына әсер ете алатын қараша терілі актерлердің санаулы бірі болды. Бұл ұйымдармен жұмыс істеуден бөлек, Вашингтон қараша терілі актерлердің құқықтары үшін күресіп, сонымен қатар қараша терілі американдықтарды федералдық деңгейде қорғауды қолдады және NAACP қолдаған Дайердің линчқа қарсы заң жобасын жақтады.

Кейінгі жұмыстар

Вашингтон Билл Робинсонмен бірге «Жаннан бір шақырым» (1937) фильмінде ойнады, онда ол «ақ» баланың анасы екенін айтқан ашық терілі әйел рөлін сомдады. Клэр Тревор оқиғаны ашып, Вашингтонға және баласынан басқан ақ анаға көмектесетін тілші рөлін ойнайды, оны Салли Блейн бейнелейді. 2013 жылы Қазіргі заманғы өнер мұражайының мәлімдемесіне сәйкес: «[Аллан] Дуанның 1930 жылдары Fox үшін түсірген алты «шапшаң» туындысының соңғысы Голливудта нәсіл тақырыбындағы еркін өрнек берудің шегін сынап, кейде сенімге күмән тудырады». Вашингтон 1939 жылы Бродвейдегі «Мамбаның қыздары» қойылымында Этель Уотерс пен Джорджетт Харвимен бірге өнер көрсетті. Кейіннен ол «Кармен Джонс» (1943) және Джордж Гершвиннің «Порги мен Бесс» спектакльдеріне актерлерді іріктеу жөніндегі кеңесші болды.

Жазушы

Вашингтон театр жазушысы және 1942–1948 жылдар аралығында "Халық дауысы" газетінің ойын-сауық редакторы болды. Бұл газетті Нью-Йоркте баптист пасторы және саясаткер Адам Клейтон Пауэлл құрған, ол оның қарындасы Изабель Вашингтон Пауэллға үйленген. Вашингтон афроамерикалықтардың кездесетін расизм туралы ашық айтты және Америкадағы қара нәсілді адамдардың алдындағы маңызды мәселелерді шешу үшін NAACP президенті Уолтер Уайтпен тығыз байланыста жұмыс істеді.

Жеке өмір

1933 жылы Вашингтон Дьюк Эллингтонның джаз оркестрінде тромбоншы болған Лоуренс Браунға тұрмысқа шықты. Бұл неке ажырасып бітті. Ол шын ниетпен католик болған.